Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

TerciuſdecimusLiber

facies vt abieti. Huius materia lōge preſtātior incorrupta: vis hūori cōtumax. rubeus p̄terea et odore acriqꝛ. Huic quoqꝫ pluſculum erūpit liquoris: melleo colore atqꝫ lentiore nunquā dureſcentis Sextū vero genꝰeſt teda. lariciſqꝫ morbus eſt vt tēda fiat Omnia verohuiuſ genera que picem ferunt accenſa fuligine immodica repente carbonem cum eruptionis crepitu expuuut: eiaculā tqꝫ lōge: excepta larice: que nec ardet: necfacit carbones nec alio modo ignis vi conſumitur: ꝙͣlapideſ. Om̄ia quoqꝫ illa perpetuo virēt: nec facile etiani diſcernūtur in fronde etiam a peritis. tanta natalium mixtura eſt. Sed picea minus alta ꝙͣ larix: illaqꝫcraſſior leuiorqꝫ cortice: folio villoſior: pīguior et denſiqꝛ molliorqꝫ flexu ac picee rariora ſicciora qͣꝫ folia: ettenuiora magꝭ algētia totaqꝫ horridior ē ac ꝑfuſa reſiua lignū vero abieti ſimiliꝰ. larix radicibꝰ vſtiſ repullulat. In macedonia laricem maſculam vrunt. Femine radices tantum: vt fiat pix. Gignit et larix canchrin ſicut et abies. videlicꝫ pilulam in medicina vimvrendi habentem: que cōtinet nucleum pineis ſimilemLarix et abies et robur germinationem intermittunttripertita ternaqꝫ germina edunt. Ideo et inter ſquaºmas corticem ſpargunt. In longitudinem excreſcūt larix et abies atqꝫ palma: et ſiqua ſunt vniſtirpia. Radices ſunt ſingulares larici: ſimiliter et abieti. Larix rubet. feminamqꝫ mellei coloris habet quam greci vocant egida. Inuentum eſt pictorum tabellis immortalem: nulliſqꝫ rimis fiſſilem. larici et magis abieti ſucciſis: humor diu defluit: He ſunt omnium arborum altiſſime atqꝫ rectiſſime Communia vero ſunt his atqꝫno: vt quadriꝑtitoſ habeāt venaruꝫ curſus: bifidos vl̓ſimplices omnino. Fuit autem trabs ē larice longa pedum centum viginti. bipedali craſſitudine equalis quaintelligebatur altitudo reliquā vix credibilis faſtigiuꝫad cacumen eſtimātibus. Cariem vetuſtatemqꝫ ſentitlarix tardiſſime In maritimis nauibus eam tradūt obnoxiaꝫ teredinibus. Pondꝰ ſuſtinere ſunt valide larixet abies in tranſuerſuꝫ poſite Larix in humore p̄cipuaet alnus nigra. Uiſcꝰ etiaꝫ d̓r in larice naſci: ſicut et inabiete. Ideꝫ in libro. xvii. Seruntur autem ſeminenec vnꝙͣ degenerāt. larix ac cip̄ſſus ac palme Palladius li. xii. Larix ad materiaꝫ eſt vtiliſſima ex qua ſi tabulas ſuffigas tegulis in fronte extremitate tectoꝝcontuliſti p̄ſidium contra incendia. Nec enim flamasrecipiūt: aut carbones creare poſſunt. LXXIIII. De lentiſco. Iſidorus.Entiſcus dictus eſt: eo cuſpis eiuſ lentus ſitac mollis et flexibilis Huius fructus oleū deIudat: cortex reſinaꝫ: que maſtix appellatur cꝰplurima et melior in inſula chio gignitur. Ambro.Si lētiſci fructus aque miſceantur: in olei moreꝫ facilinatura trāſfundūtur. Gloſa ſuper danielem. xiii Ci latini dicunt lentiſcum: et eſt arbor humilis. Cuiusfoliorū ſuccus ſolidat ciſſuras labiorum vel manuum. Pliniꝰ. li. xiiii Lentiſcus reſinam fundit. que maſtixdicitur. et vt vinum quoqꝫ fiat lentiſci bacce vel lignūrecens in muſto decoquitur. Ideꝫ libro. xv. Curacornis eadem et lentiſco adhibet̉: ne quid hominisventri natum eſſe videatur Idem in libro. xvi. Picēterebintinam in referuenti ſartagine coquunt: et hancceteris p̄ferunt: ꝓximam et lentiſco ferūt. Idem inlibro. xvii. Quedaꝫ pena em̄dant̉. aut morſu excitāturvt lentiſci et palme. ſalis enim aquis aluntur Idemin libro. xviii. Iam ſemper viridis: ſemperqꝫ granatalentiſcus. triplici ſolita ē glādeſcere fructu: ter frugesfundens: tria tempora monſtrat arandi.. LXXV. De mediciniſ ex lentiſco. Auicenna v̓bi.

Entiſcuſ calida eſt in tercio. humida in primoet eſt abſterſiua: reſolutiua: attractiua. ex profundo corporis: et gūmi eius ſicut laudanumimpouitur. Eſt autem boni odoris: et ingredit̉ in odoramentis mulieꝝ Rob. i. vinum coctum lentiſci: ꝯfertvalde fluori oris et vlceribus eiuſ. In ipſa quoque eſtvirtus conſtringendi ventrem. Idē in eodē Arbormaſticis eſt compoſita ex aqueitate pauca: terreitateplurima Omnes eiuſ partes ſtiptice ſunt ſicut maſticis. et ex eꝰ fructu fit oleum vehementis ſtipticitatisAmbulatiua prohibet ſuccus eius: et decoctō foliorūeiꝰ. Oleū eiꝰ ſcabiei ꝯfert: etiā pecudum canū. Iteꝝſuccus decoctō predicta effunditur ſuper vlcera: carnemqꝫ generat. Et ſuꝑ oſſa fracta ſil̓ir: eaqꝫ reſtauratDecoctō radicis eꝰ corticiſ ꝯfert tuſſi: ac ſputo ſanguinis: et apoſtematibus inteſtinis. eiuſqꝫ folia fluxuimatricis. Diaſcorides. Lentiſci ſemen et folia et corium ramuli cum radice virtutem habent vnam id ēſtipticā. De cuius corio ſuccꝰ fit. ac de radice̓ et de foliis. ſic folia ē thimo cortexqꝫ radicis in aqua vehemēter decoquuntur ad ſpiſſitudinē mellis: et eſt aqua ip̄ares ſtiptica Datur qͣꝫ cuꝫ frigida puſcā emoptoyciſ acdiſentericis. Et eſt ſolutioni vētris ſingulare p̄ſidiumillis Fluxum matricis conſtringit: cauſas ſtericas cuſrat: et ani ꝓpendentia Elixatura folioꝝ eius eſt diuretica: de qua fractura frequēter fomentata celeriꝰ ſolidatur Succus foliorum eius denteſ cōmotos ꝯfirmatſi ſepius in ore teneatur: quia ſtiptice virtutis eſt: ſil̓ibus cauſis prodeſt: ligno eius viridi dentes cādidāturconfricati. fit eius ſemine oleum ſimilibus cauſis neceſſarium: vt inferius dicetur/ ſ.LXXVI. De licio et lotho DiaſcorideſIcios eſt arbor que exacāton eſt appellata generans folia buxo ſimilia: atqꝫ ſpinoſa. NaſciItur et ī locis dumoſis .i. ſpinoſis Huiꝰ foliagummi et radix in vnum ꝯtunduntur: et ex aqua dulcivſqꝫ ad craſſitudineꝫ decoquuntur. Eſt autem deſiccatiue virtutis: et cōpoſita ex contrariiſ. videlicet habēsvim extenuatoriam et digeſtatoriā: calidam frigidāet modice ſtipticam. Ideoqꝫ dyaforeſim facit: picienset purgans. facit autem ad herpetas: et ad epatis vlcera: et etiam ad parotidas et vlcera putrida Hec eſt arbor vn̄ fit liciū Succus vidclicꝫ ſtipticuſ: intus coloreruſus: ac deforis niger. guſtu amaruſ multipliciter admedicinā ꝓficuus: ſicut in ſequenti dicetur vbi de ſuccis ac gūmis arboꝝ tractabitur Plinius libro. xvi.Lothos ſiue faba greca ſilueſtris quidem: ſed ceraſoꝝpene natura p̄cipue domibuſ expetitur: ramoꝝ petulātia: breui caudice: latiſſima ſpaciantium vmbra. Nulliopacitaſ breuior nec aufert ſolem hieme decidentibuſfoliis. Nullis cortex iocundior: aut oculos blandiꝰ excipiens. Nullis rami longiores: validioresqꝫ aut plures. cortice pelles tīgūt: radice lanaſ Actor. Lothosip̄a arbor ē iuxͣ yſidoꝝ que apud latinos dicitur mellaſicut dicetur et infra.LXXVII. De malabatro et malomello Pli. li. xii.Alabatron ſyria dat: videlicet arborem folioconuoluto: colore arido: ex quo premitur oleuꝫad vnguenta. Fertilius eſt eiuſdem generisex egipto: laudatius etiam ex india venit. In paludibꝰibi gigni traditur lentis modo: odoratius croco: nigricans: et ſcabrum. quodam ſalis guſtu. Minus ꝓbaturcandidum Celerrime ſitum in vetuſtate ſentit̉: Saporeius nardo ſimilis eſſe debet ſub līgua. Odor vero inIſidorusvino ſubferue facti antecedat alios. P melis ſaporem habeat. vel in melle fuetur.Alomellum a dulcedine dicitur: eo fructꝰ eꝰ