LiberTercius decimus

fructu ſuꝑuacua: baccis torua: folio amara: odore vioſenta: ac ne vmbra quidē gratioſa. materie rara: vt perne fruticoſi generis. diti ſacra. Iōqꝫ ſigno funebri ad¶ .LVIII.domos poſita.¶ De virtute ipſius ī medicina dē li. xxiiiiIpreſſi folia trita ſerpentū ictibus īponuntur⁊ capiti cū polenta ſi a ſole doleat. Itemqꝫ ramici: qua de cauſa et bibuntur: teſtium quoqꝫtumori cū cerato illinūt̉ Capillum denigrant ex acetoPanis mollis et ē vino amineo ſubacta: pedū ac nernorum dolores ſanant. Pilule contra ſerpentum ictushibuntur: ſuccus quoqꝫ mixto oleo caliginē oculorumcurat. Radix cū foliis trita et pota: veſice et ſtrīgiriemedetur ⁊ contra ſphalangias Ramenta quoqꝫ potamenſes ciunt et ſcorpionum ictibꝰ aduerſantur ¶ Platearius. Cipreſſus eſt calida in primo gradu: ſiccā iuſecūdo Huius arboris folia lignum ⁊ poma cōpetuntvſui mediciue Sꝫ poma ſtiptica ſūt ⁊ ꝯſolidatiua Lignum ⁊ folia diuret icā contra fluxū ventris ex debilitate virtutis cōtentiue. Poma eiꝰ recentia ꝯmeduntur.vl̓ puluis pomi ſicci in cibis detur: cōtra ſtringiriaꝫ ⁊diſenteriam datur puluis ligni et folioꝝ eius ī vino etmaxime in muſto: hoc etiā vinū preẜuat ab yliaca paſſione. ¶ Biaſcorides. Cip̄ſſus eſt arbor omībus notaHuiꝰ ſemen viride vl̓ pila bibita: medetur emoptoyciſDiſentericis ⁊ yliacis maxime ꝓdeſt et etiā tuſſi valetIterū ſemē eꝰ admixtis caricis duriciaſ ſoluit: polipoſnaribꝰ em̄dat. Huiꝰ elixat̉a leproſos vngues līpidathuiꝰ folia cathaplaſmata recentia vulnera ſanant. Inaceto cocta et infuſa capillos īficiūt. Trita et polentaadmixta ſacrum ignem cōpeſcunt. vulneribus medentur: carbunculis opitulantur. Tumorem oculoꝝ dep̄munt: ceratis nobilibus miſcentur: ſtomachū ꝯſeruatet ſanguinē ſtringunt. ¶ Auicenna Cip̄ſſus eſt calidain primo: ficca in ſecūdo. In eiuſ ſapore ſunt acredo ⁊ſtipticitaſ pauca: ⁊ amaritudo pl̓ima: et ponticitas maior. Diuerſificatur a reliqͥs calefactiuis: quia n̄ attrahit. In ip̄a ē acuitas ⁊ reſolutō ⁊ reſoluit huīditatesFolia eiꝰ et nux ſtiptica ſunt. Et nux quidem fortior ēin om̄i re ꝙͣ folia In ip̄a eſt uis faciendi adherere ⁊ abſcindit ſanguineꝫ: it a ꝙ remouꝫ putredinem. Folia eiꝰdelent morpheam. cū vino bibita difficultati mingēdi conferunt. ⁊ curſui ſuperfluitatum. ad ueſicā ⁊ vlceribus inteſtinoꝝ. Nux aūt cū vino potui datur: ad ſputum ſanguīs: ad difficultatē anhelitus: et ad tuſſim antiquam. Et ſimiliter eius decōctio cū aceto ſedat dolorem dentiū. Nux et folia recenter collecta: conſolidantvulnera que ſunt in mēbris duris. confert etiā formice⁊ criſipile. ꝓprieqꝫ cū farina ordei cōfortant neruos: etextenuant ramicem emplaſtri more ſuppoſita. et roborant mollificatōnem ⁊ ſtringunt eam. ¶LIX.¶ De cocco et corallo. ¶ DiaſcorideſOccus vnde cocceus inficitur: eſt frutex carmentoſa bacculas in ip̄iſ virgis habens rotūvas: ſicut lenticulas: que colliguntur et cōficiuntur Eſt aūt bonꝰ coccus galleticꝰ et armenicꝰ: ſcd̓ꝰaſianus et licius. Epanus autē nouiſſimꝰ. Uirtus ē eiſtipitica aceto tritus ⁊ impoſitus mulieribus pacolleſīfacit. Neruis inciſſis maximum preſidium eſt Naſcit̉in ſilicia et in triſilico minor ꝙͣ coccea: quam mulierescoll igunt et vtuntur. inde coccus appellatur.¶ De corallo.¶ arbor i fundo maris que dum velli ceperit: acOrallus quam multi licodendron dicunt eſtcepto aere graneſcit. Nā moll̓ quidē naturaeſt ſed poſt detractōnem ex aquis dureſcit ſiue lapideſcit. Naſcit̉ ml̓tū in ꝓmōtorio ſilicie noīe cacino. Eli.

gendus eſt auteꝫ colore coccineꝰ aut ſardinicus vnuꝫcolorem habens. fragil̓: odoris granifici: et quaſi cinomomi. Uirtus ē ei frigida et ſtiptica. Carnes ſuꝑfluecreſcētes paſcit: cicatrices oculi curat: alta vulnera replet. Emopto ęcis mire ſubuenit: diſſuriis medetur. cūaquā bibitꝰ ſplenē ſiccat Itē cum aqua pluuiali bibitꝰſtomachi ventriſqꝫ dolorē ſedat: cū cornu ceruino vſtoet aquā tepida bibitꝰ ꝓfluuiū mulieꝝ ſiſtit. Itē cōtrafulmīs ictus vel grādinis facit. Reꝓbandus autē eſtſcabroſus vel lapidoſus: vl̓ fiſtulatī ꝑforatus vel diffuſus. ¶ Conſtātinꝰ vbi ſupͣ. Corallus frigidꝰ ē ⁊ ficcꝰin. ii. gradu Ualꝫ oculoꝝ dolori ⁊ obſcuritati: ⁊ putrefactōni. hec oīa curat et mūdificat: ſi ī collirio mittat̉Puluerizatus dēteſ fricatos clarificat: gingiuaſ putridas ſanat..IX.De dipſeo et driſbero ¶ Diaſcorides.Ipſeus ē frutex ſpinoſa: habenſ virgā ſpinisplenam: et folia in circumitu lactuce ſimilia.In ſingl̓is nodis habꝫ bina ip̄aqꝫ oblōga etintꝰ ſpinoſa: deforis quoqꝫ ſpinis plena. Habet etiamfolia ꝯtracta que pluuiam et auram in ſe ꝯtinent. vnd̓et nomē accepit. In virgis eiuſ ſingula capita ſurgūtſpinoſa echino maritimo ſil̓ia: ſed oblōgiora q̄ coloreꝫalbū faciūt ſiccata In virga deītꝰ vermes naſcūt̉. Radix eꝰ tuſa ī vino cocta et ſicut cirotū īpoſita rhagadtas et fiſtulas curat. Quod medicam̄ videlicet ⁊ ī eneapixide ſeruandū eſt. Corporis clauos mūdat: et formicas et vermes qͥ in capiti inueniūtur: ligata et collo ſuſpēſal̓ brachio dicit̉ qͣrtanā febrē penitꝰ curare.¶ De driſbero.Riſberos arbor ſtiptica eſt. ſed maxīe ſtipticūeſt qd̓ inter lignū et coriū eſt. Cortex fructumeꝰ tegit .i. gladē Huiꝰ coctura celiaciſ ac diſētericis ⁊ emoptoycis ad reumna vētris diut̓na maximūp̄ſtat effectuꝫ: ſtringitqꝫ mirifice fluxū ſanguīs ml̓ieꝝSem̄ eiꝰ diureticū eſt comeſtū dolorē capitis ꝯmouetinflatōnes ſedat: veneniſ ſumptū occurrit Elixtura eꝰet coriū cū lacte bubalīo ꝯtra venena vtiliter adhibet̉Cruda cathaplaſmatibus tumores ſoluit: cuꝫ axūgiaporcina et ſale cōmixta vulnera ſordida ad ſanitatem¶ LXI.¶ De ebeno et eius natura ¶ Iſidorus.perducit.Benꝰ in india ⁊ ethiopia naſcitur: q̄ ceſa dureſcit in lapidem: cuius lignum nigꝝ eſt: ⁊ cortex lenis: vt lauri. Sed indicum maculoſuꝫ ēin paruis diſtīctōnibus albiſ ac fuluis Ethiopicū veroquod p̄ſtantiꝰ accipit̉: in nullo eſt maculatū: ſed ē nigꝝlene ⁊ corneum. Eſt autē mareotica palꝰ ī india vndevenit ebenus Sed crepūdiis illigatur vt infantiū viiꝰnigra n̄ terreant ¶ Areſtotiles in li. de plātis Ebenꝰet ea que illi vicina ſunt mergūtur in aqua: qꝛ in eo raritas ē ꝑua: nec eſt aer in ip̄o qui poſſet ip̄m tollere. ꝑtes em̄ eius ſunt multuꝫ ſolide. In terris nempe valdecalidis et ſiccis plāte nō habet hūoreꝫ: qui materie ſufficiat. Ideoqꝫ ꝑtes ꝯpacte ſunt ⁊ āguſti meatꝰ. Undecolor plātam inter albedinē et nigredinē colorat. fitqꝫlignum huius nigrum: et mergitur in aqua: vt ebenus¶ Plinius li. xii. Item arborum indie magnitudinēvnam: quam peculiarius celebrauit virgilius ebenū alibi nuſꝙͣ naſci ꝓfeſſuſ Herodotꝰ illā ethiopie maluit ītelligere. regibus perſidis in vicem tributi: ē materieeiꝰ centenas phalangas: tercio quoqꝫ anno penſitaſſeethiopes cum auro ⁊ ebore ꝓdendo. Item in tributoꝝautoritate romani imperii tercia materies ebenꝰ fuit⁊ hanc rome in triūpho mithridatico pompeiꝰ magnꝰoſtendit. Hanc accendi fabianus negat: vritur tamenodore iocundo. Duo ſunt genera eiꝰ. Rarum id quod