Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTerciuſdecimus

caliua leiuni diſſolutum confert contuſioni lacertoruꝫet ſpaſmo: ac duriciei neruorū et congelatōi ip̄orum:doloribus quoqꝫ canne pulmonis: et apoſtemātibꝰ eiꝰet tuſſi antique: ac doloribus lateriſ: et apoſtemātibusgutturis: et emorroydibus: et lapidi renum: ac morſuivermiū venenoſorum. et quando ponitur in ſolutiuisꝓhibet abraſionem inteſtinoꝝ: ꝓuocat vrmam et menſtrua. Aperit os matricis clauſum: et educit fetū: matricem qꝫ mundificat. Mechum aūt ſtringit et lapidēfrangit Conſtantinꝰ in li. graduum. Bdellium eſtcalidum ī ſcd̓o humidum ī primo. Diſenterie de acuta farmacia facte repugnat. Apoſtema interius vl̓ exterius inunctum curat: lapidem frāgit tuſſim mitigatmorſus reptilium curat. cum aceto temꝑatū crepiturāet eo inunctam ſanat. Mixtimqꝫ ceruſa et ſapā teſticuloꝝ apoſtemata curat. Ex libro de natura reꝝBdelliū ē arbor in oriente nobiliſſima colore nigra: lacrimā quoqꝫ nigr̄am habens in offas voluit̉. eiuſqꝫnatura ē que et gummi..LI. Iſidorus. De buxo.Uxum eſt nomen grecum a latinis ex ꝑte corruptum. Pixos em̄ aput grecos arbor ſemꝑvirens ē appellata: et lenitate materie elementorum apicibus apta. Unde ſcriptura. Scribe inquitbuxo arborum. Buxus exprimendis elementoꝝ apicibus vtilis: leni materia informat vſum manus pueril̓.Simul em̄ āmonet te ip̄a materia que ſemꝑ viret: necvnquam ſuis exuitur foliis: ne vnꝙͣ ſpei tue diſſimulatione nuderis: ſed ſemꝑ tibi per fidem germinet ſpesſalutis. Plinius li. xvi. Montes amant ilex buxus Itaqꝫ buxus pireneis ac citeriiſ montibꝰ plurimaberecynthio tractu craſſiſſima in corfica florem ferēdo. Que amaritudinis mellis. Semen illius cūctisīuiſum animātibꝰ. Nec ī olimpo macedonie gracilioreſt fed breuis. Amat frigida aprica. In igne quoqꝫferro duritia: neqꝫ carbone vtil̓ neqꝫ flamā. Buxo folia concaua ſunt et decidūt. Hec arbor in plures ramos diſꝑſa ſicut et lothos trāſmarina. Spiſſiſſima vero ex omni materie: et ideo grauiſſima iudicat̉. Buxꝰſic̄ et hebenus natura gracilis: neutra fluitat in aqͥsBuxus et cornus olea medulla adipibus atꝫ carnibus caret: minimūqꝫ et ſanguinis habet. Cariē vetuſtatem qꝫ buxꝰ ſentit: et rimā fiſſuramqꝫ ſponte noncapit Et ſicut in cipreſſo teredines naſci ꝓhibet amaritudo: ſic et duricia in buxo. Arida em̄ latius ꝙͣ viridiaſerris cedunt p̄ter robur et buxum que pertinacius reſiſtunt: ſerrarūqꝫ dentes inerti equalitate replēt .ſ. qͣndo lamine ſectiles ex eis fiunt. Idem in li. xvii. Proueniunt buxi tenuiſſimis quinis ſeniſqꝫ virgulis colligatis depacti. Erat qꝫ quondā in obẜuatōne vt defrīgerentur ex imputata buxo aliter non crediti viuere Actor. Buxus ē arbor omībꝰ nota: huiꝰ ramis vtimur in die palmaꝝ vice palmarū qͣles oliuarū ſūt. inregiōe nr̄a abundāt. Huiꝰ etiā lignū ꝓpter ſui ſoliditatem lenitatem qꝫ ac decorem: ad fabricādas tabellas et cōclearia atqꝫ manubria et ad alios plurimosvſus aptiſſimum inuenit̉: Eſt aūt arbor humilis tenuis: neqꝫ em̄ multū aſcendit: nec multū groſſeſcit. Dehꝰ aūt natura nichil penitꝰ in libris medicoꝝ reperiſſe memini.LII. De caprifico Iſidorus.Aprificus dicta ē: quia parietes quibꝰ īnaſcit̉carpit Rumpit em̄ et ꝓdit ex latebris quibusꝯcepta ē. Alii caprificū dictam putāt: eo arbor ficus eius remedio fecūdet̉. Areſtotiles in li. deaīalibꝰ. Arbores q̄dam faciunt fructū niſi ꝯuenientiā adiuuāt̉ ī digeſtiōe. ſic̄ ficꝰ agreſtes .i. cap̄fici.

Pliniꝰ libro. xvi. Culices ficarias caprificus generat Idē libro. xv Caprificꝰ vocatur ex ſilueſtri genereficus nūqͣ matureſcens: ſed quod ip̄a habet alij tribuens. quia natural̓ eſt cauſaꝝ trāſitꝰ vt gignatur aliquid ē putreſcētibꝰ. Itaqꝫ ꝑti culices fraudati alim̄toin matre. puta eiꝰ putri tabe nati ad cognata volant:morſuqꝫ ficorū crebro: hoc ē auidiore paſtu aperiētesora eoꝝ: atqꝫ ita penetrantes intus: ſolem primo ſecūinducūt: ac cereales auras foribꝰ adapertis īmittūt.moxqꝫ lacteū hūorem .i. infantiā pomi abſumūt qd̓ fitet ſponte. Id̓o qͣꝫ ficetis caprificꝰ permittit̉ ad ratōeꝫventi: vt flatꝰ euolantes in ficꝰ ferat. Inde reꝑtuꝫ eſtvt illate aliūde et inter ſe colligate fico iniicerēt: quodin macro ſolo et aquilonio ſitu deſiderat̉. qꝛ ſponteareſcūt loci ſitu. rimiſqꝫ eadē culicū oꝑa cauſa ꝑficit.necnō vbi multus eſt puluis: qd̓ maxīe viā frequēti appoſita euenit. nanqꝫ pulueri eſt viſ ficcandi: ſuccumqꝫlactis abſorbendi. Que ratō puluere et caprifico hocquoqꝫ p̄ſtat: ne ficus decidant hūore abſumpto: cuꝫqͣdā fragilitate pōderoſo. Idē li. xvi. Nec fici nec caprifici flore vllo exhilarantur Protinꝰ em̄ flores fructum gignūt. In choo inſula caprifici trifere ſunt prīofetu ſequens euocatur ſequēti terciꝰ. hic fici caprificātur. caprifici aūt ab aduerſis foliis. Morus et caprificus durabilia ſūt ac ſectibilia quia modice humidaIdem in libro. xxiiii. Caprificus etiam num multoefficacior fico. lactis minꝰ habet Surcul̓ quoqꝫ eꝰ laccoagulatur in caſeo: exceptū id et in duriciā coactumſuanitatē carnibꝰ affert. Aluum ſoluit: lentigines expurgat. venenatoꝝ ictus: et canis morſuſ: dentiū quoqꝫ dolori ꝓdeſt. Groſſi eius īflatōnes diſcutiūt: et minutiſſima ſunt ad ſcorpionū ictus ē vino bibunt̉ Queautē ex folus eꝰ molliſſima ſunt aceto vlcera manātia ſanāt. Arboris ip̄iꝰ cinis ex melle rhagadias Radix deferuefacta ī vino dentiū dolores mitigat Hiberna caprificꝰ in aceto cocta trita: īpetigines tollit Caprificus tauros quālibet feroces collo eoꝝ circūdata:intm̄ rabidā naturā ꝯpeſcit vt īmobiles p̄ſtet LIII. De cedro. Iſidorus.Edrus quam greci cedros vocāt: id ē arborishūor ardentis cuius folia ad cip̄ſſi ſil̓itudinēreſplendēt. Lignū vero iocūdi odoris ē diu durans. nec vnꝙͣ a tinea exterminatur. de qua ꝑſius. cedro digna locutꝰ eſt .ſ. ꝓpter eiꝰ durabileꝫ ꝑpetuitateꝫUnde in tēplis ex eo lacunaria fiunt: huiꝰ reſina cedria dicit̉. Naſcitur in cretha affrica et ſiria. Ambroſius. Cedrus et picea cōuenerūt .ſ. in altum. Eſtcedrus ſuſpendendis tectoꝝ apta culmībꝰ: eo ꝓceraſit ſpaciis nec oneroſa ꝑietibꝰ. Unde in canticis diciteccl̓ia. Tigna domoꝝ noſtraꝝ cedrīa. Pliniꝰ libroxiii. Habent fenices cedꝝ mīoreꝫ. Cuiꝰ duo ſunt gene Oxicedros vocatur ramoſa et nodis infeſta: alteravero p̄ſtat odore: fructū ferens mirti magnitudīe dulcem ſapore. Maioris quoqꝫ duo ſunt genera Que floret fructū fert. fructifera floret atqꝫ in ea fruotum antecedentem occupat nouuſ. Semen eiuſ cip̄ſſoſil̓e. eternitas vero īeſt ip̄i materie: vnde et ex ſimulacra deoꝝ factit auer̄t Ex hac reſina laudatiſſīa. Arbor eſt cedro ſimil̓ in archadia que frutex vocat̉ in frigia. Ideꝫ in libro. xiiii. Craſſior eſt vero ad picesfaciendas cedrus. Idem in libro. xv. Ex maliſ cedrifit oleum: quod cedroleon dicitur odoris cauſa. Idēin li. xvi Montes amat cedrus tēda larix Silueſtriūgeneris folia decidūt abieti: buxo: ac cedro Foliaqꝫpūgētia ſunt cedro abieti ac pino. Cedꝝ natura dederat eſtuoſis ꝑtibꝰ: nūc aūt in liciis frigidiſqꝫ naſciturmōtibꝰ. Rubet aūt cedrus et larix ac iuniperꝰ. Sunt