LiberTerciuſdecimus

appellāt Pulcerrimū ē bruſcū: ac ml̓to etiā excellētiꝰquam molluſcum. Tuber utrūqꝫ arboris eiꝰ. Bruſcūintortiꝰ criſpum. Molluſcum ſimpliciꝰ ſparſum. Et ſimagnitudinē caperet mēſaꝝ: haud dubio cedro p̄ferreretur Nūc autē inter pugillareſ lectoꝝ qꝫ ſilicios autlamina vſu raro ſpectatur: E bruſco aūt ⁊ mēſe fiūt nigreſcentes. Reꝑitur et in alno tuber. tantoqꝫ deteriꝰqͣnto ab acere ip̄a diſtāt alnꝰ Aceꝝ mares priꝰ florēt⁊ in ſiccis nate p̄ferūtur aqͣticis: ſicut ⁊ fraxini. Aqͦſiſmontibus gaudet ater ſicut ⁊ fraxinus: et in plana deſcendit ſicut quercꝰ. Paulo ante equinoctiū germīat:ſemē quoqꝫ meſſibuſ reddit. Palma quidem eſt molliset ſuberis materies ſpiſſa necnō ⁊ acer. ſed fragiles ⁊quēcūqꝫ criſpa. Arboꝝ q̄dam ſunt tubera ſicut in carne glandia: ⁊ ī hiſ nec vena nec pulpa: qͦdā callo carnisin ſe ꝯuoluto. ⁊ hoc p̄cioſiſſimū in acere ⁊ cedro ¶ Idēin libro. xxiiii Aceris radix ꝯtuſa iocineris doloribusvtiliſſime imponitur.¶ De agnocaſto. ¶ Plateariꝰ ī li. de ſimpli¶. XLVIIci medicinaGnuſcāſtuſ ē frutex in quarto calidꝰ ⁊ ſiccusOmni tēpore reꝑitur viridiſ et magis ī locisaquoſis: minus autem in ſiccis: vſui medicinecōpetunt folia: nō radix flores etiam magis. floſ eiuszuccariū noīat̉. Uirgulta vero a qͥbuſdā ſalices marini dicūtur Eius nanqꝫ flores qui debent in receptōneponi: vere colligūtur. ac per ānum in efficacia multaẜuantur. Et dicitur agnuſcaſtus. quia libidinem reprimendo caſtum reddit hoīnem. ſicut eſt agnuſ Uiridismaioris eſt efficacie ꝙͣ ſiccatus. Lectus itaqꝫ ex eo factus libidinē reprimit. Ad hoc eciā genitalia fomētantur ex aquā decoctōnis eiꝰ: ⁊ potatur eiuſdē ſuccus: vl̓in eius ſucco caſtoreū modicum decoquitur: et in potudatur: ac genitalibꝰ cātaplaſmatur. Sciendūqꝫ ꝙ q̄dāextīguunt libidinē inſpiſſando ſperma: vt ſunt lactucepſillium citrulli melones cucurbita portulaca ſcariolaacctū agreſta ſumach camphorā et ſimilia. Alia veroinaniendo ſpūs ⁊ ꝯſumēdo ſperma: vt ſunt ruta: agnꝰcaſtus ciminū: calam̄tum: anctum: maiorana. Sūt em̄calida et aꝑitiua ventoſitatē qꝫ ſoluunt et extenuant.Uinū decoctōnis floris agnicaſti datum leucoflegmāti .i. frigidā ſiue albā ydropiſim patiēti multū ei ꝯfertFomētum ex aqͣ decoctōnis eiꝰ ſuꝑfluitates matricisexiccat: et m̄ſtrua ꝓuocat. Contra letargiaꝫ quoqꝫ eſtvſus eiꝰ et ꝯtra ſplenis duricem. ¶ Iſaac in dietis ꝑticularibꝰ. Agnicaſti ꝓprietas ē libidineꝫ defecare: ꝯcupiſcētiā mortificare Inflatōnem aufert ſperma ſiccatNon ſolum ſi cibo vel potū aſſumatur: ſed etiā ſi iacēti ſubſternatur. hāc greci pantafoliū dicunt. Hoc aūtmē agnus ſirum eſt: et caſtitatē vel mūdiciā ſignat¶ Daſcorides. Agnus ſiue aligos latiue vocaturalexandria. Agnus greco nomīe ꝓpter caſtitatē dicitur: qꝛ corporibꝰ veneream tollit potentiā: et id etiamſemen eiꝰ potui datum operatur. Aligoſ aūt dictus ēꝓpter ſuauitatem: ⁊ eſt frutex arboris circa flumīa velin campis aquoſis naſcens. longas virgas q̄ difficilefrāgunt̉ nutriens Habetqꝫ folia oliuis maiora ⁊ molliora. Species aūt eiꝰ due ſunt: Altera cum flore purpureo. altera cū albo. Semē quoqꝫ tanꝙͣ piper habetvirturiſqꝫ feruentis. Serpentū morſui mederi phibet̉Sem̄ quoqꝫ bibitū ydropicis ac ſpleneticis medicat̉Morſibus venenatis occurrit. Cac mulieribꝰ ꝓuocatmēſtruis imperat: Cum vino bibitum vetrē ⁊ venerēſtimulat: dolorē capitis cōmouet: ac ſomnum adhibetIncat aplaſmata cū oleo et aceto litargicos ac freneticos iuuat. vtileꝫ quoqꝫ fom̄tatōnem capiti p̄ſtat Sublecto poſitus ſerpentes arcet longius. Sed et fumigatione ſua id facit: duriciaſqꝫ teſtiū tollit. ¶ XLVIII.

¶ De aliſo et alnō ¶ Plinius libro. xiiii.Ciſon intm̄ a rubia in folus diſtat: inꝙͣtum eſtramīs minoribus Ex hoc aūt nomē accepit ꝙex aceto potus et adalligatꝰ a cane emorſumrabiem illum ſentire non patitur. Mirum qͣꝫ eſt quodadditur: hoc frutice conſpecto ſaniē oīno ſiccari. ¶ Iſidorus. Alnus dicitur eo ꝙ amne alitur: nec facile exͣvndas viuit: hinc et tenera et mollis eſt. ¶ Palladiꝰli. xxii. Alnuſ fabrice inutiliſ eſt. ſed neceſſaria ſi locusſit humidus. qm̄ ad accipienda fundam̄ta palandus ē¶ Plinius li. xvi. Alno folia ſunt craſſiſſima: ⁊ interprimas germinant Arboꝝ ſole nullos ferunt fructushoc eſt ne ſemen quidem tamarix alnus et populus etvlmus Eſt lenticia platano: ſed madida ſicut alno. Larix quideꝫ eſt ī humore precipua: ⁊ alnus nigra Beniqꝫ in paluſtribus alnus eterna eſt: oueriſqꝫ quātilibetpatiens eſt. Et licet alni ſepes muniant ⁊ ꝯtra erūpentium amniū impetuſ: ripaꝝ muro in tutela ruris excubent. In aqͣ ſate ceſeqꝫ: denſuſ innumero herede ꝓſintAlnus et pinus ad aquarū ductus in ſcobos cauant̉obrute terrā plurimis annis durant. Eedem vero ſi n̄integantur cito ſeneſcūt: ⁊ mirūimmodum ſi humor ꝙͣqꝫ ex ſit: fortiores ſunt ¶ Idem in li. xvii. Inuentumeſt ſurculos abſciſos ſerere: quod prīo ſepis cauſa factū ē ſambucis: mox etiā cauſa culture populis et alnis.¶ Ideꝫ in li. xxiiii. Alni folia ex aqua feruenti certiſſimo remedio ſunt tumori. ¶ XLIX¶ De aquifolio.¶ Plinius li. xvi.Quīfolium eſt arbor hn̄s folia aculeata q̄ nondecidunt. Cato vectes fieri iubet aquifoleos:ſicut laureos et vlmeos. Et eſt aquifoliū materie p̄cipuum: ſicut acer terebintus et buxus et citrus.Idem in li. xxiiii. Arbor aquifolia in domo vl̓ ī villa ſata arcet veneficia. Pitagorās tradit aquā eiꝰ flore glaciari. Itaqꝫ baculum ex ea factū in quoduis aīalemiſſum etiā ſi citra ceciderit d̓fectu mittentis ip̄ꝫ perſe recubitu ꝓpius allabi: tam p̄cipuam ineſſe naturamarbori. ¶ Actor. Fortaſſis aquifolium ip̄a eſt arbor:quā dyaſcorides agrifoliū dicit niſi forte vicio ſcriptoris acciderit. ¶ Dyaſcorides. Aquifolius ē arbor ingens vl̓ fortis: cuiꝰ ſemen ſimile eſt piperi: dulciſqꝫ ſaporis. Aptū ē ſtomacho ad edendum: tollit faſtidiū: vētrem abſtinet. Scobe illius id eſt cortices ligni decocte ac bibite: et ano ſuppoſite diſentericis medicāt̉. fluxus mulieꝝ ſtringūt: capilliſqꝫ rufum colorem faciunt..I.¶ De bdellio ¶ Plinius li. xxijDellium ē arbor nigra magnitudīe olee folioroboris: fructu caprifici: natura qͣꝫ gūmi Eſſeauteꝫ debet trāſlucidum: cere ſimule: odoratūet cum fricatur pingue: guſtu amarum: vino qꝫ ꝑfuſūodoratius. Adulteratur amigdala nūce. Cetera eiusgenera ſcordaſti: ita vocatur arbor emula gummi: ſeddeprehenditur odore: colore. guſtu pondere: igne: Eſtaūt bdelliū in bactriana nominatiſſimum Naſcitur ⁊in arabiā indiaqꝫ et media ac babilone. ¶ Razi in almaſore. Bdelliū calidum ē durā diſſoluit apoſtemata:⁊ emoro ydis vtile iudicatur. Bdellium tamē d̓ mechafrigidum eſt et ſiccū ventrem ſtringit. ¶ Auicenna.Bdellium iudaicum aliud eſt ſiculum: aliud arabicumet ambo ſunt ex palmis ſilueſtribus. Bdellium autemmechum eſt ex fructu arboris palmaꝝ ſilueſtriū: et eſtfrigidum ⁊ ſiccum: aliud vero lenitiuuꝫ. Melior duaꝝgūmaꝝ ē illa que ē varia. clara: amari ſaporis: mundaa lignis: facilis reſolutōnis. boni odoris: cuiꝰ fumushabet odorem picis. Bdellium naturā lenitiuum eſt ⁊maturatiuum: diſrumpit ventoſitates. reſoluit ſangiuinem cōgelatum: et apoſtemata frigidā: ꝓprieqꝫ cum