LiberTerciuſdecimus

naues. et cum deceſſerit eſtus ad radices. Iuba traditcirca trogloditarum inſulas fruticem in alto vocaryſidoſplomachas corallio ſimilem: ſine foliis eē p̄ciſūqꝫ: mutato colore in iugrū dureſcere: cum cadat fragiXXXVDe his que gaudēt vel ledūtur ſocietate¶ Ideꝫ ibidemRbores quedam ſimul cum quibuſdā plantate conferunt eis. vt in palmis maſculus femīeconfert: ⁊ ficus ſilueſtres ortenſibus et balauſtie oliuis. ¶ Plinius libro. xvi. Arbores hedera necari certum eſt. ſimilemqꝫ illaꝝ iniuriam in fiſco qͥdaꝫarbitrantur: ⁊ ſi tardiorem ¶ Idem in libro. xvii. Necant arbores ſeſe inuicem vmbra vl̓ denſitate et alimēti rapina. Necat ⁊ hedera vinciens. nec viſcum ꝓdeſtac citiſus: nec aureo: quod alimon greci vocant. Quārundam vero natura nō necat quidem ſed ledit odoreſuccive mixtura: vt raphanus ⁊ laurus vitem. Olfactrix em̄ vitis intelligit̉ extingui mirumīmodū eꝰ odore. ideoqꝫ cum iuxta ſit auerti ac recedere ſaporem qͣꝫinimicū fugere Odit et vitis corilū: niſi procul abſintab ea triſtes et egre arbores. Itaqꝫ: ſicut dictū eſt ſupͣIn arborum ſeminatōne vel plantatōne ẜuanda ſunt īterualla. Quidam punicas ⁊ mirtos et lauros depreſſiores ſeri iuſſerunt: in pedibꝰ tamen noueniſ. Malosaūt paulo ampliꝰ: magis etiam piros: magiſqꝫ ficꝰ etamigdalas. Optime nanqꝫ diiudicauit interualla ramoꝝ amplitudinis ratio locorumqꝫ: et vmbre cuiuſqꝫarboris vmbra ficorū. qͣmuis ſparſa. leuis eē ꝯgnoſcitIdeoqꝫ inter vineas ſeri nō vetantur. Cum autem exarborum radicibꝰ plantarioꝝ ſoboles pullulauerit: necat mater quas peperit. Eius etenim vmbra turba p̄mitur indigeſta: vt in lauris punicis. platanis. ceraſiſprunis. paucoꝝ ī hoc genere rami ſoboli parcūt. vt vlmoꝝ atqꝫ palmarum. Deniqꝫ quid abiete ꝓceriuſ autq̄ alia vixiſſe poſſit arbor in eodem loco. Nouā ſerēdirōnem columella docuit: quam nuſꝙͣ excogitatam īueniſſe ſe dicit vt diuerſe inſociabileſqꝫ copulētur arboꝝnature: ſicut fici ⁊ olee. iuxta hanc ficum iubet ſeri. nōampliori quidem interuallo qͣm vt large poſſit contigiolee ramo ꝙͣ maxīe obedituro ac ſeqͣci: ip̄mqꝫ omī tꝑeinter im edomari: medicatōne curuādi. poſtea fico adepta vires. quod euenire trime atqꝫ vtiqꝫ quinquenniſolet. Detruncata ſuperficie: ip̄aqꝫ d̓putata: et abraſocacumine in cruce fici defigi cuſtoditum vīculis ne fugiat curuatura. Ita quodā ꝓpaginū īſitorūqꝫ tꝑamēto: triennio ꝯtinue īter duas matres coaleſcere. ⁊ ānoquarto abſciſum totū adoptantis eſſe nondum vulgata ratōne.XXXVI.¶ De diuerſo arborum ſexu. ¶ Ambroſiin hexameron. li. iiij.St equidem quod mireris ī arboribus diſcretio ſexus. Nam palmā dactilos generans raos ſuos inclinat: ⁊ ſubiicit: atꝫ ꝯcupiſcentie:amplexuſqꝫ ſpeciem pretendit ei arbori. quam maremappellāt. Unde et ramis palmaꝝ cultores ſemīa maſculorū p̄iaciūt: qͥbus illi feminee arbori velut quidamſenſus ꝑfunctōnis infunditur: et expetiti ꝯcubitꝰ gr̄arepreſentatur: quo munere donato. rurſus quia ramosſuos erigit ⁊ in veterem ſtatum comā ſuā attollit Deficū quoqꝫ: ſicut de palma. eadem eſt opinio: videlicetꝙ in eis ſit diſcreto ſexꝰ. Unde pleriqꝫ ſcd̓m domeſticam et fructiferam ficum agreſtem ficulneā ferunturinſerere: eo ꝙ cito fructꝰ illius fecūde ⁊ domeſtice ficꝰvl̓ aura temptari: vl̓ eſtū defluere ferāt̉ in terrā: Undegnari huiꝰ remedii: groſſos arboris agreſtis ad illamferacem alligātes: medent̉ eiꝰ īfirmitati: vt poſſit fructꝰ ꝓprios reẜuare: Iā nāqꝫ ſi d̓florēt remediā lapſuros

¶ Plinius li. xiii. Arboribꝰ ergo: imo pot̓iꝰ oībꝰ queterra gignit herbiſqꝫ: vtrūqꝫ īeē ſexū diligētiſſimi nalt̉e tradūt Null̓ tn̄ arboribꝰ ꝙͣ palmis maīfeſtiꝰ. Masī palmite florꝫ: femīa circa florem germīat tm̄ ſpīe mōCetero non ſine maribus feminas gignere: ſponte edito nemore: confirmat. Circaqꝫ ſingulos plures mutāre in eum pronas blandicioribus comīs. illum erectishiſpidum afflatu: viſu qͣꝫ ipſo: et puluere: etiam reliqͦsmaritare: huius arbor exciſa pꝰ viduas ſterileſcere feīnas: adeo veneris eſt intellectus: vti ⁊ coitꝰ etiā excogitatus ſit ab homine: ex maribus flere atꝫ lanugineinterim vero tantum puluere inſperſo feminis. ¶ Idēin li. xvi. In omnibus autem ſilueſtris ⁊ maſcula differentia cuiuſqꝫ generis augent ⁊ infecunda fertilibusfirmiora ſunt: niſi quo in genere mares ferūt: ſicut cupreſſus cornus et abiēs. Ecūctis eſt āpliſſima ꝓlixioretiam femina: materie mollior et vtilior atqꝫ iocūdiorHedere quoqꝫ duo ſunt vt reliquaꝝ genera: prima videlicet mas et femina. Mas quidem maior eſſe tradit̉corpore. folio duriore ac pīguiore: et flore ad purpurāaccedente ¶ Areſtotiles vbi ſupra. Itaqꝫ cuꝫ arborſement auerit a mare feīna. ſicut in aīalibus. diſtingupoterit.¶ XXXVII¶ De varijs etatibꝰ earū. ¶ Ambroſi. vbi sͣEniqꝫ ipſis arboribus etas: aut ſentis: autnouella deprehēditur Iunioribꝰ em̄ exilioresrami: antiquioribus validiora et nodoſa ſuntbrachia. Illis folia leuigata atqꝫ diffuſa: iſtis cōtractiora et aſpera Sunt etiam arbores que ſenſu ⁊ mortua radici ſucceſſionem ſui ſi forte cedantur repararenon nouerunt. alie quibus et viuendi virtus ⁊ naturafecundior eſt: quibus exciſio potius lucrifit ꝙͣ detrimēto: vt per plures ſui rediuiua ſucceſſiōe renouentur heredes. ¶ Pliniꝰ li. xvi. Eſt in arboribus etatis quoqꝫdifferentia Amigdalus enim et pirus in ſenecta fertiliſſime ſunt Sic et glandifere et quoddā genus ficoꝝCetere vero in iuuenta: tardiuſqꝫ matureſcūt. Quodmaxime notatur in vitibus Uetuſtioribus enim vinūmelius: nouellis copioſius Celerrime porro malꝰ ſeneſcit: ⁊ in ſenecta deteriorem fructū gignit. Nam ⁊ minora poma ꝓueniunt: et vermiculis obnoxia. Quin etin arbore ipſa naſcuntur. Omnia quoqꝫ prefecūda celerius ſeneſcunt: quin etiam ꝓtinus moriuntur. Nonnulla ē celo fecunditatem omnem expetunt: qd̓ maxime vitibꝰ cōuenit. Econtra morus tardiſſime ſeneſcitfructu minime laborans. Tarde quoqꝫ et ea quorumcriſpa materies: vt acer: palma: populus. Itē ſubarrata ſene ſcūt ocius: ſilueſtria vero tardiſſime. Deuiqꝫ intotū om̄is cura fertilitatem adiicit: fertilitas ſenectamIdeo ⁊ p̄florent alia et p̄germinant atqꝫ in totū fiuntp̄cōcia: quoniā iufirmitas oīs celo magis accidit. Seneſcunt quidem celeriter: ſed e radicibꝰ repullulāt laurus. mali. et punice. Uidentur. aūt vites aquatice celerius interire firmiſſime ſunt ad viuēdum cunctis ānisolee Quidā breuitate radicū arbores ſeneſcere celeriꝰputāt ſed hͦ fici coarguūt: quarū radices lōgiſſime ſūtet ſenectus ociſſima. Porro vitā quarūdā arboruꝫ immenſa credi poteſt. Si quis profunda mundi et ſaltusinacceſſos cogitet. Ueruꝫ ex his quas hoīm memoriacuſtodit ī veliterno durant oliue affricāi prioris manuſate Itēqꝫ mirtus eodeꝫ loco magnitudinis conſpicueſpecuſqꝫ ſubeſt in quo manes eius draco tradit̉ cuſtodire Uetuſtior vrbe in vaticano ylex ī qua titulus eſtereis litteris. Hetruſciſ religiōe arborē tūc dignā fuiſſe ſignat Tiburtes originē ml̓to an̄ romā vrbē habētapud qͦs extāt ylices tres: etiā tiburtino eorū conditore vetuſtiores apud quas īauguratus traditur Autores qͦque ſunt delphicā platanū agamennonis manu