LiberTerciuſdecimus
punicam ſtirpe fructū ꝓtuliſſe: non palmite vel ramis⁊ vitem vuas ſine foliis: oleas quoqꝫ amiſiſſe folia herentibus baccis. Sunt et miracula ī eis fortuita. Nā⁊º oliua in totū ambuſta reuixit: et ī boetia ficus a locuſtis deroſe iterū germinauere. Mutantur arbores etcolore: ac fiunt ex nigris candide: nō ſemꝑ prodigioſe⁊ maxime que naſcūt̉ ex ſemine: vt alba populꝰ ī nigrātranſit Quidā et ſorbū ſterileſcere putāt: ſi in loca calidiora venerit. ꝓdigio quoqꝫ fiunt ex dulcibusⁱ acerbapoma: vl̓ ex acerbis dulcia e caprifico fici et eꝯtra Graui oſtento cū in deteriora mutantur: vt olea in oleaſtrū⁊ vua candida vl̓ ficus in nigras. vt leodicee xerſis aduentu platanus in oleam: Apud grecos ariſtādri volumen ſcatet oſtētis talibꝰ ne ī infinitū abeamus Apudnos vero. C. Epidii commentaria reperiūtur: in qͥbusarbores locute referūtur. In cumano ſubſedit arborgraui oſtēto. paulo an̄ pōpeii magni bella ciuilia: paucis eminentibus ramis Inuentumqꝫ eſt libris ſibillinis verſibus internitōne hoīm fore: tantoqꝫ eam maiorem: qͣnto ꝓpiꝰ poſtea facta eſſet ab vrbe. Sūt ⁊ ꝓdigia cū alienis locis enaſcuntur: vt in capitibꝰ ſtatuaꝝvl̓ aris vl̓ cum in arboribus ipſis aliene: ſicut ficus inlauro nata eſt: Cirici an̄ obſidiōꝫ Rome quoqꝫ ī capitolio bis bello perſei enata palma: victoriam triūphoſqꝫ portendit: Ac tempeſtatibus proſtrata: eodem locoficus enata eſt. M. meſſalle. C. caſſii cenſoꝝ luſtro. a qͦtempore pudiciciam ſubuerſam piſo grauis autor pro¶ XXXI.didit.¶ De ipſarum remedijs ¶ Idem in eodemUnc expoſits arborū morbis: conſentaneū eſtdicere quoqꝫ d̓ remediis. Ex his ſūt quedamIomnium communia: quedam vero aliquarumpropria. Communia ſunt ablaq̄atio. aculeatio: afflatiradices: aut cooꝑiri: riguis potu dato l̓ ablato: fimi ſuco refectis: putatōne qͣꝫ onere leuiatis Iteē emiſſo ſucco quibuſdā veluti detractio ſanguīs circūraſi corticiſUitium extenuatio. ⁊ palmitum gēmarūqꝫ domituraſi frigus retorritas hirtas que fecerit. repumicatio etquedam politura. Arborum his alie magis gaudent.alie minus. Nam cipreſſus aquam et fimū ac circūfoſſuram: et amputatōnem aſpernat̉: oīa qͣꝫ odit remediaquin etiam his necatur Riguis et vites ⁊ punice precipue aluntur. Ipſa qͣꝫ arbor ficus riguis aliter pomūautem inareſcit Amigdale ſi colantur foſſione: floremamittunt. Nec inſitas oportet circūfodere. priuſquaꝫvalide ceperint poma ferre. Plurime aūt oneroſa ſibiet ſuperuacua. amputari volunt ſicut nos vngues atꝫcapillos. Ueteres reciduntur totē: et rurſus a ſtolonealiquo reſurgunt. ſed nō autem omnes niſi quarū natura patit̉ Rigua eſtiuis vaporibus vtilia ſūt hie mevero inimica. Autumno varia: et hoc ē ex natura ſoliQuippe cum vindemiatur hiſpaniaꝝ vuas ſtagnāteſolo demetat. Ceterū maiore ī parte orbis etiā pluuieet omī aqua ſeri et arari conuenit. Circa canis ortumrigua maximue proſūt: ac ne tunc qͥdem nimia: quoniaꝫinebriatis radicibus nocent. Etas etiā modū temꝑatnouelle nanqꝫ minus ſit iunt. Deſiderant aūt maximerigari que aſueuerūt. Ecōtra que ſiccis genita locishumorem non expetūt. niſi neceſſariū. Aſperiora vinarigari vtiqꝫ cupiunt. In ſulmonenſi italie agro pagofabiano: vbi et arua rigantur: mirum ꝙ herbe aqͣ illanecantur: fruges alūtur: ⁊ riguis ꝓ ſarculo eſt. In eod̓agro brumā tanto magis ſi niues ſcateāt gelet ve. nefrigus vites adurat: circumfundunt riguis: quod ibitepidare vocant: mirabili natur a ī amne ſolo. ſed eadēī eſtate vix tol̓andi rigoris. ¶ Ambroſius vbi ſupra.Aqͣ riguā radicē arboris impīguat codicē ꝑuehit. ramos diffūdit: folia vireſcere facit fructū alit. ſemīa po
moꝝ augere ꝯſueuit ¶ Pͣli. vbi sͣ Eſt ⁊ cap̄ficatō q̄dāī remediiſ macie corticis ex egritudīe ꝯſtrīgēte iuſtoqꝫplus arborum vitalia comprimente: exacta falcis aciēvtraqꝫ manu imprimētes: ꝑpetuis inciſuris deducuntac veluti cutem laxant. Maximaqꝫ ex parte ſimiliſ eſthominum et arboꝝ medicina: cum eaꝝ quoqꝫ terebrātur oſſa. Amigdale fiūt ex amaris dulces: ſi circū foſſoſtipite ab ima parte circumforato: pituit a defluenſ abſtergatur. Ulmis quoqꝫ detrahitur ſucuſ inutilis ſupͣterram foratis vſqꝫ ad medullā in ſenecta aut cum alimento nimio abūdare ſentiuntur. Idē et turgido ficorum cortice inciſuris in obliquum leuibus emittitur.It a fit: ne decidant fructus: pomiferis que germināt:et fructum non ferunt: ſciſſa radice lapis inditur. et ferunt atqꝫ fertiles fiunt. Hoc idem in amigdalis fit erobore cuneo adacto In piciſ ſorbiſqꝫ ē tēdā ac cinereet terra. cooperto radices circumcidiſſe prodeſt Uitiūluxuriantium atqꝫ ficoꝝ et circumciſis cinerē addidifſe. Fici ſerotine fiunt ſi prime groſſi. cum fabe magnitudine exceſſerint. detrahantur. ſubnaſcuntur em̄ queſeruus matureſcūt. Eedem cum frondere īcipiūt ſi cacumina rami cuiuſqꝫ detrahant̉ firmiores ac fertilioXXXIIres fiunt.¶ Adhuc de eodemm.Am capficatōe fico maturata In ea ⁊ culicesnaſcie groſſis manifeſtum eſt. quia cuꝫ euolauerint non inueniuntur intuſ grana: que ī eosverſa apparent. Exeundi tanta ē auiditas: vt pleriqꝫaut pede relicto: aut pēna pariter erumpāt. Eſt ⁊ aliudgenus culicum. quos vocant centrinas. fucis apum ſimiles ignauia maliciaqꝫ cum pernicia verorum et vtilium iuteremunt enim illos: atqꝫ ipſi moriunt̉ Uexātet tinee ſemina ficorum: contra quas eſt remedium iueadem ſcrobe defodere: italicam lentiſcuꝫ inuerſa ꝑteque fuerit a cacumine Uberrimaſ autem ficuſ lubricaamurca diluta: et cum fimo infuſa radicibus frondereincipientium facit. Cauendum eſt ne ex remediis fiātvicia: quod euenit ſi nimia vl̓ intēpeſtiua fuerit medicina. Interlucatō arboribus prodeſt: Sed oīm annoꝝtrucidatio inutiliſſima. Uitiſ annuam tantuꝫ tonſuraq̄rit. Alternā vero mirtꝰ ⁊ olee et punice̓: qꝛ fruteſcūtcelerius. Cetere vere tondentur rariꝰ. nll̓a qꝫ autū noAc ne raduntur quidem niſi vere putatōe. Plage advitalia ſunt omnia: quecunqꝫ non ſuꝑuacua. Similisſtercoratio. gaudent ea. Cauendū eſt autem ne admoueatur in feruore ſolis. et ne inmaturius: ne vetardiꝰꝙͣ opus ſit. Urit vineaſ ſuillū ſtercus: niſi quinquēniointerpoſito: preterꝙͣ ſi rigius diluatur. Colūbino quidem ac ſuillo plagis arboꝝ medētur. Si mala punicanaſcantur acidā: ablaqueatis radicibus fimum ſuilluꝫadhibēt: eo quidē āno vinolēta ꝓximoqꝫ dulcia futuraAlii vero vrina hominiſ aqua mixta cenſent rigari qͣter anno ſingulis amphoris. vel cacumina vino laſerediluto ſpargi. porro ſi findātur in arbore pediculuꝫ intorqueri. ficis amurcā affundi Ceteriſ arboribꝰ egrisvini fecem: aut lupinum circa radices eaꝝ ſeri Aquaquoqꝫ lupini decocti pomis circūfuſa prodeſt. Fici cūvulcanalibus tonuerit cadent. remediū eſt: vt ante ſtipula ordeacea aree ſtringantur Ceraſos p̄cōces facitet matureſcere cogit calx admota radicibus. Hec aūtante omnia poma interuelli meliꝰ eſt. vt q̄ relicta ſuntgrandeſcant Quedam vero pena emendātur: aut moſu excitantur: vt palme ⁊ lentiſci: ſalis enī aquis alūt̓Salis vim et ciuis: ſed leniorem habet. ideo ficis aſꝑguntur: rutaqꝫ ne fiant vermioſe ne ve radices putreſcant. Quin et viti in radicibus aquam ſalſam iubentaffundi: ſi lacrimoſe ſint. Si vero fructus eaꝝ decidātcinerē aceto aſꝑgi ipſasqꝫ illini. Aut certe ſandaraca