LiberTerciuſdecimus
ſunt illa que ſilente celo ſereniſqꝫ noctibꝰ fiunt: nll̓o ſentiente niſi cū facta ſunt. Hec multū differ̄t a prioribꝰ.Alijs quidem rubiginem: et alijs vredinem alijs qͦqꝫcaniculū appellantibꝰ: omnibus autem ſterilitatem.¶ Idem in libro ſedecimo: Scabies quoqꝫ oīm cōmunis eſt et impetigo. Scabies gignit̉ roribꝰ lentis pꝰvergilias. Nam ſi rariores fuerint: perfundūt arborēnon ſcalpunt ſcabie: Ceterum ſi cadunt: ſiue imbres¶. .XXVII.nimii fuere.De morbis earum ſpecialibus.Idem in eodem.Eculiaria ſunt ficorum vitia impetigo et quecōchlee adnaſci ſolent. Nec vbiqꝫ. Sunt enim⁊ locoꝝ egritudines quedam Uerum vt hoīmncruoꝝ cruciatus: ſic et arbori. Ac duobꝰ eque modisAut em̄ in pedes .i. radices erumpit vis morbi: aut inarticulos: hoc eſt in cacuminū digitos qui longiſſimea corpore toto exeūt. Inareſcūt ergo: ⁊ ſunt apud grecos ſua nomina vtriqꝫ vicio Undiqꝫ primo eſt dolormox et materies earū partium fragilis. Poſtremo taheſ morbuſqꝫ non intrante ſuccō: vel non peruenienteMaximeqꝫ id ſentiunt fici Porro caprificꝰ immuniseſt omībus: que adhuc diximus Alio etiam morbo laborat ficus madidis radicibus. Uitibꝰ p̄ter vermiculatōnem et ſideratōnem Articulatio morbus eſt peculiaris que tribus accidit de cauſis. Una vi tēpeſtatumgerminibus ablatis Altera vt notauit theofraſtus inſupinum exciſis. Tercia vero culture imperitia leſis.om̄es earū iniurie ſentiuntur ī articulis. Sideratōnisgenus eſt in his defloreſcentibꝰ roratio. Aut cū ac inipriuſꝙͣ creſcant decoquūtur in callum. Egrotant ⁊ cūalſere: leſis vredin? attonſaꝝ oculis Ex calore hoc euenit intempeſtiuo: quoniam oīa modo conſtāt certo qͣꝫtempamento: fiūt ⁊ vitiā colentiū culpa: ſicut videlicetdicet infra Olea p̄ter vermiculatōnem: ꝙͣ eque vt ficꝰſentit. patitur et clauū ſiue fungū: dici placet: aut patellā: hec eſt ſolis aduſtio. Nocet etiā plerūqꝫ vitibus⁊ oleis fertilitas nimia. Nocere tradit Catho ⁊ rubꝝmuſcum. Infirmiſſima vero malus ē: maxime que dulcis eſt. Quarundam natura n̄ necat quidem: ſꝫ vl̓ ſuccimixtura ledi: vt raphanusⁱ et laurꝰ vitē. Olfactrix e m̄vitis intelligitur ⁊ mirumimmodū tangi talium odoreIdeoqꝫ cū iuxta ſit auerti et recedere ſaporemqꝫ fugēinimicum. Hinc ſumpſit androchides medicina cōtraebrietatem raphanū mandi p̄cipiēs Odit et caulem etomne olus. odit et corilum: ꝓcul abſint triſtes et egrearbores. Quedā vero tēporū cauſe vl̓ locorū ſpecialiūn̄ ꝓprie dicunt̉ morbi. quia ꝓtinꝰ necāt: ſic̄ tabes cū īuaſerit arborem. aut vredo: aut flatus alicuius regionisꝓprius. vt eſt atabulus in apulia. Olimpias in euboeahic em̄ ſi circa brumā flauerit. arbores frigore exurit:ſic eas arefaciēs: vt null̓ poſtea ſolibus recreari poſſitHoc genere cōualles ⁊ oppoſita flumībꝰ laborāt: precipueqꝫ vitis et olea et ficus. Quod cū euenerit ſtatīin germinatōne detegitur: ī oliuis tardiuſ. Sꝫ ī omībꝰſignum eſt reuiuiſcendi: ſi folia amiſere alioquin moriuntur: quas putes preualuiſſe. Deniqꝫ nitrum ⁊ alumēet aqua marina calida et fabe putamina vl̓ erui vltīavenena ſūt inter arboꝝ vitia.C XXVIII.¶ De nocumētiſ arborū illatis ab hoībus velanimalibus.ve vero homīs iniuria conſtant: cauſaſ ſecūdashabēt cortice in orbe detracto necantur arbores: excepto ſubere: qd̓ ſic etiā iuuatur. Craſſeſcens enim preſtringit et ſtrangulat. Nec andrachneoffenditur ſi non ſimul et corpus incidatur. Alioquinceraſus et vitis ac tilia corticem mittunt: non tamen
vitalem: nec ꝓximum corpori: ſed eū qui alio ſubnaſcēte expellitur. Quibuſdā vero rimoſus ē cortex ut platanis. Tilie renaſcitur paulominꝰ ꝙͣ totus. Ergo hisquaꝝ cicatricem trahit: medētur luto fimoqꝫ: et aliqͣndo ꝓſunt: ſi non vehementior frigoꝝ vel calorum visſecuta eſt. Quedā tardius ita moriuntur: vt robura etquercus. Refert et tempus anni. Nā abiēti ⁊ pino ſiquis detraxerit corticem: ſole taurum vel geminostranſeunte: cum germinant: ſtatim moriuntur. Eandēiniuriam hieme paſſe diutiuſ tollerāt Similiter ⁊ ylexet robur et quercus. Ꝙ ſi anguſta decorticatio fueritnil nocꝫ ſupradictis. Infirmioribꝰ quidē et in ſolo gracili. vel ab vna tantū ꝑte detractus interemit. Similem et decacuminato ratōnem habꝫ. picee: cedri: cup̄ſſi: He nanqꝫ cacumine detracto aut igne aduſto: intereunt. Similem habet et animalium depaſtio. Oleamſiquidem. vt dictum eſt ſuperius. ſi lambat capra: ſterileſcere autor eſt varro. Quedā auteꝫ. vt diximus hac īiuria moriuntur. Aliqua vero deteriora fiunt tantuꝫvt amigdale. Ex dulcibuſ em̄ tranſfigurantur in amaras. Aliqua vero etiaꝫ vtiliora: ſicut apud chios: pirꝰquaꝫ phocida appellant. Nam detruncatō quoqꝫ quibꝰ ꝓdeſſꝫ diximꝰ Intereūt pleraqꝫ ⁊ fiſſa ſtirpe: exceptiſ vite malo fico: punico Quedā l̓ ab vlcere tm̄. at ficꝰhanc iniuriam ſpernit: et omuia que reſinam gignuntradicibus amputatis mori. minime mirum eſt. Plereqꝫ tamen non omnibꝰ: ſed maximis: aut que ſunt interillaſ vitaleſ: abciſis moriūtur Uiciantur deniqꝫ vitesvel arbores colentium culpa: cum p̄ſtringūtur: aut cūcircumfoſſo iniurioſo ictu verberauit. vel etiā ſubarator imprudens radices laxauit: corpꝰ ve deſquamauitEſt et quedam contuſio falcis hebetioris Quibuſ oībꝰcauſis difficilius tolerant frigora vel eſtus. quoniamin vlcꝰ omnis iniuria penetrat a foris: pino vl̓ palmeſi cacumē auferatur: ſterileſcūt qͥdem ſꝫ n̄ moriuntur.¶ XXIX.¶ De corruptione fructuū in arboribus.Grotant aliquando ⁊ poma ipſa per ſe ſine arFIbore: ſi neceſſariis temporibꝰ imbres aut tēpores vl̓ flatuſ defuerint: aut econtrario abundauerint: aut em̄ decidunt: aut deteriora fiūt. Peſſimuꝫeſt inter omnia. cum vitis et olea defloreſcentes imbrepercutiuntur. quoniā ſimul defluit et fructuſ. Sunt ⁊ex eadem cauſa naſcentes ⁊ eruce dirum anīal: erodūtqꝫ frondē. Alie florem Oliuaꝝ quoqꝫ vt in mileto etarborem depaſtam turpi facie relīquūt Naſcitur hocmalum tempore humido ac lento: Fit ⁊ aliud ex eodēſi ſol acrior inſecutus ipſum vicium inuſſerit: ideo qͣꝫmutauit. Eſt etiam nunc peculiare vitium oliuis ac vitibꝰ: quod araneum dicunt: videlicꝫ cū veluti tele fructum inuoluunt et abſumunt. Adurant et quidaꝫ flatꝰeas maxime: ſed et alios fructuſ Nam vermiculatōeꝫ⁊ ip̄a pōa ꝑ ſe qͥbuſdā anniſ ſentiunt: mala. pira. meſpila: punica. In oliua ancipiti euentū quando ſubeuntnati fructum adimunt Augent ſi in ipſo nudeo fuereerodentes eum Illos gigni prohibēt que poſt arctuꝝfiunt pluuie Eedem vero ſi auſtrine fuerit. ydropiſimquoqꝫ generāt. q̄ matureſcentes tūc p̄cipue ſunt caduce Id magis euenit riguis. etiaꝫ ſi nō ceciderint faſtidiendis Sunt et culicum genera quibuſdam permoleſta. ſicut iuglaudibus et ficis: que videntur ex humorenaſci tunc dulci ſubdito corticibus He ſunt egrotatōnes accidentes per ſe arboribus vl̓ earum fructibus..XXXDe arborum prodigijs¶E crim cas ſub folis natas vitem ficum ⁊ malūSt et in arboribus prodigns locꝰ. InuenimꝰC