LiberTercinſdecimus

quid̓ eſurire. Cibus aūt eaꝝ eſt imber: Quare oportꝫhiemem tepidaꝫ eē: vt arboꝝ ꝑtu abſumpto ſequaturꝓtinus cōceptꝰ et germinatio: deinde folia. Qui ergoſerenas hiemes optaudas eſſe dixit: nō ꝓ arboribꝰ vota facit. Nec per ſolſtitia vitibꝰ imbres cōducūt. Arborum vota frugumqꝫ cōmunia ſunt: niues diutinasſedere. Cauſa nō ſolum quia terre animā euaneſcēteꝫexhalatōne includunt et comprimūt: retroqꝫ agunt invires: frugū atqꝫ radices. Uerū ꝙ 2 liquoreꝫ ſenſimprebent: purum etiā ac leuiſſimum: quia nix eſt aquaꝝſpūma celeſtium. Humor ergo ex his nō eſt vniuerſusingurgitans atqꝫ diluens. Sed quomō ſititur ſtillansvelut exubere alens omīa: non inundās. Tellus etiāhoc mō fermenteſcit: ⁊ ſucci plena. Nā tēpꝰ aꝑit tepidis arridet oris. Sic maxime frumenta pingueſcunt:p̄terꝙͣ vbi eſt ſemꝑ calidus aer vt in egipto. ꝯtinuatōſiquidem ⁊ ip̄a ꝯſuetudo idem quod modꝰ alibi effecitIn maiore orbis parte cū p̄coces excurre germīatōeseuocate indulgentia celi ſequentis frigoribꝰ exurūturQuā de cauſa ſerotine hiemes noxie ſunt ſilueſtribusque magis quoqꝫ dolēt vrgēte vmbra ſua: nec adiuuāte medicina: quoniā veſtire teneras intorto ſtramentoin ſilueſtribus nō eſt. arbores que fructus ſuos diutiꝰcontinent: longioreſqꝫ cibos deſiderant. His et aqueſerotine ſunt vtiles: vt olee: viti. puniciſqꝫ. Uirgiliusad occaſū vites ſeri damnauit. Aliqͥ vero ſic maluereꝙͣ in exortu A pluribus aūt ꝓbari meridiem aduerto.Igitur ad naturam ſolis: ad iugēiū loci ad mores qͦqꝫceli dirigenda eſt cuiſlibet ſolertia. In affrica vineaſſpectare meridiem. ⁊ ſi viti eſt inutile. colono tamē eſtſalubre quoniam ip̄a regio meridiane ſubiacet plage.Quaꝓpter ibi qͥ in occaſum aut ſeptentrionē cōſeret:optimū ſolum celo miſcebit: Multū vero ratōnis obtinent ⁊ venti Quidam celum terre parere cogūt vt queſerātur ī ſiccis orientē ac ſeptētriones ſpectent. et quein humidis meridiem. Nec nō ex ipſis vitibꝰ cauſasmutuantur in frigidas ſerendo p̄cōces: vt maturitasantecedat algorē. Que vero poma viteſqꝫ rorem oderint cōtra ortū: vt ſtatim auferat eū ſol Que aūt amātrorem ad occaſum vl̓ ad ſeptemtrionem: vt diutius eofruant̉. Ceteri vero vites et arbores in aquilonē poniſuaſere ſecuti rōnem nature. Oderatōrem quoqꝫ fieritalem fructū democritꝰ putat Et manifeſtum videturſalubritatis argum̄tum quoniam ī meridiem ſpectan.tium ſemꝑ decidunt folia. ¶. XXV.De ſterilitate vel aborſu quarundam arborum. ¶ Idem in li. xvi.Ructum arborum ſole nullū ferunt: hoc ē necſemen quidem tamarix. Scopis tm̄ naſcēs poIpulus: alnus. vlmꝰ attinia. Alaternꝰ cui foliainter ylicem et oliuam Infelices autē exiſtimant̉: quenec. vnꝙͣ ſeruntur nec fructū ferunt. Nouelle arborescarent fructu qͣndiu creſcunt. facilime perdunt an̄ maturitatem fructus palma: ficus: amigdalus: malus etpirus Item punica que roribus nimis ⁊ pruinis florēamittit. qua de cauſa ramos eius inflectunt: ne ſubreeti humorem infeſtū excipiant atqꝫ ꝯtineāt. Pirus etamigdala etiā ſi nō pluat: ſed auſtrinum celū atqꝫ nubilum fiat: florem et primos fructus amittūt: ſi cum d̓floruere tales dies fuerint Ociſſime ſalix amittit ſem̄an̄quā oīno ſentiat maturitatem. Et ob id ab homerodicta eſt frugiꝑda. ¶ Et in libro. xvii. idem Animaliūdepaſtio quaſdā arbores ledit ac ſterileſcere facit: Oleam quidem ſi lambit capra ſterileſcere autor eſt varroIterum in. xvi. idem Fiunt ⁊ quedam loci vicio īfructuoſa: ſicut in pharo ſiluecēda: que nichil fert Perficequoqꝫ arbores ī rhodo florēt tm̄mō Fit etiā h̓ drn̄tiaex ſexn. ī his eē mares que nō ferūt. Aliqͥ tn̄ hͦ ꝑmutā

tes tradūt mareſ eē que ferūt. facit ⁊ dēfitas ſterilitatēIdem in. xvii. Arbores fetu exinanitas: et foliorūquoqꝫ amiſſione languidas: naturale eſt auide eſurireCibus autem eaꝝ imber Quare tepidam eſſe hiemeꝫvt abſumpto partu arboꝝ ſequatur ꝓtinus conceptus.i. germinatō Ac deinde alia floreſcendi exinanitio inutiliſſimuꝫ experimētiſ creditur. Quinimo ſi plures ꝯtinuētur anni: etiā ip̄e moriuntur arbores quoniam nemini dubia pena eſt infame laborantiū. Quibuſdā vero debilitas ſterilitatem affert: nō neceꝫ vt ſi quis auferat pomo vl̓ palme cacumē: ſterileſcunt enī nec moriunt̉ ¶ Areſtotiles vbi ſupra Homines multe carnismultēqꝫ pinguedinis nō ſpermatizant: niſi modicum:neqꝫ coitum deſiderant: raro qͣꝫ generant. Sic et quedam arbores non fructificant: vt ſalix et nux romana.Deniqꝫ ſicut iam ſuꝑius dictum ē: arbores que multūfaciūt fructū cito deſiccātur quia cibꝰ tranſit in ſemē.XXVI.De morbiſarborum cōmuībus: ¶ Plimiꝰvbi ſupra.Nfeſtantur nanqꝫ et arbores morbis. Quideiim genitum caret his malis. et ſilueſtriumquidem pernicioſos negant eſſe: vexariqꝫ tantum eas graudine in germinatione aut flore: Aduriquoqꝫ feruore vel flatu fragiliore prepoſtero die quaꝫſuo. frigora etiam obſunt Quid ergo nonne et algorevites intereūt: et hoc eſt quo dep̄hendatur vicium ſoliquia nō niſi in frigido. Itaqꝫ per hiemes celi rigoremꝓbamꝰ. Nō ſolū em̄ īfirmiores: ſꝫ etiā maxīe arboresgelū ꝑiclitātur. qicqꝫ uexatis primo cacurina inareſcunt: quoniam humor gelū p̄ſtrictus non potuit eo p̄uenire. Arboꝝ quidā morbi cōmunes ſunt quidā pͥuati generis. cōmunis eſt vermiculatio. ſideratio: dolorqꝫ mēbroꝝ ex detruncatōne. Unde partium adhibitaſocietate: nominum quoqꝫ cuꝫ hominū miſeriis: trūcadicimꝰ certa corpora et oculos germinū exuſtos: multaqꝫ ſimili ſorte. Laborant quidem arbores et fame etrudtate. que fuit hūoris quātitate. Alique vero obeſitate: ſicut om̄es que ferūt reſinā: pinguedine nimiamutātur in tedaꝫ. Cunqꝫ et radices pingueſcere ceperint: intereūt: ſicut alia nimio adipe: ꝙͣto et peſtilentiaꝑ genera: ſicut īter hoīeſ: nūc ſeruitia: uūc plebeſ vrbanaͣ vel ruſtica. Uermiculātur magis minus ve quedomnes tamen fere. Idqꝫ aues caui corticis exꝑiūturſono. Iam quidem et in hoc luxuria eē cepit. Pregrādeſqꝫ roboꝝ delicatōres vti in cibo: coſſes vocant: etetiā farina ſaginati. Hi quoqꝫ altiles fiunt. Maximeauteꝫ arbores hec ſentiunt: ꝑiri: et mali: ⁊ fici: minusqꝫ amare ſunt et odorate. Eoꝝ qui exiſtūt in ficis: alijex ip̄is naſcuntur: alios parit qui ceraſtes vocat̉ Om̄ſqꝫ in ceraſtem figurātur. ſonumqꝫ edūt paruuli ſtridoris: Sorbus vermiculis rufis atqꝫ piloſis infeſtaturatqꝫ ita emoritur. Meſpila quoqꝫ in ſenecta ei morboeſt obnoxia. Sideratio tota conſtate celo: quaꝓpter īea debet intelligi grandinatio et carbunculatō: et quepruina euenit iniuria. Hoc enī malū verno tempore inuitatis: et erūpere audentibuſ: ſatis mollibꝰ inſidens:adurit lacte ſcētes germinū oculos. quod ī flore carbūculum vocāt. Pruine pernicioſior eſt natura: quoniaꝫlapſa perſidet ac gelat: ⁊ nec aura quidē vlla depellit̉:quia non fit niſi immoto aere ac ſereno: ꝓpriuꝫ tamenſideratōis eſt ſub ortu canis ſiccitatum vapor: cum inſite et nouelle arbores moriūtur: p̄cipueqꝫ vites ⁊ ficꝰ¶ Idē in li. xviii. Beniqꝫ arboribꝰ accidūt duo genra celeſtis iniurie. Primū quidem tēpeſtates in quibꝰꝓcelle grandines: ceteraqꝫ ſimilia intelligūtur: que cūacciderint vis maior appellatur: hec ab horridis ſideribus exeūt: velut arcturo: orione: et hedis Alia vero