LiberTerciuſdecimus

erit ergo in principio dulcis. Deinde calor attrahitciccitatem ſibi ſimilem: ⁊ anguſtabit meatꝰ id ē pͥorosvincuntqꝫ frigiditas ⁊ ſiccitas calorem et humorem.Alterabitur ergo fructus ad ponticitatē. vīcetqꝫ ſolcuꝫ calore per attractionem ſuꝑfluā ficcitatis ī ſemineillo: quod eſt in apparēti arborū. vincet qꝫ frigus ſiccitatem. erit ergo fructus fortis ponticitatis. Deīcepsaſcendet calor naturalis ſurſum et adiuuabit eū calorſolis extrinſecus. Uincent ergo calor et ſiccitas: ⁊ eritfructꝰ amar ¶ Idē ī libro de anīalibꝰ. Arbores q̄dānō faciūt fructum niſi per continentiam quā adiuuāt̉in digeſtione: ſicut ficus agreſtis et caprifici. ¶ Palſadius libro tercio. Menſe februario ſi vetus vrina:pomīs ⁊ vitibꝰ affundatur et numero fructuū preſtatet forme. Cui etiā proderit vt amurca miſceat̉ et inſulcet̉: ſed hoc diebꝰ frigidioribꝰ: āteꝙͣ feruor īcipiat.Plinius libro. xvi. Arboꝝ frūctū gignentiū quedāexlateribꝰ ramoꝝ ferūt et cacuminibus: vt pirꝰ et puuuica et ficus et mirtus. Cetere eadē natura q̄ frugibꝰnanqꝫ et in eis ſpica ī cacumine naſcitur: et leguminain lateribus. Palma ſola in ſpatulis habet fructum inracēts ꝓpendentem. Reliqͥs ſub folio pomū: vt ꝓtegātur excepta fico: cui folium eſt maximum et vmbroſiſſimum: et ideo ſupra id pomum et demū ſeriꝰ naſciturfolium ꝙͣ pomū. Celerrime malus ſeneſcit: et ī ſenectadeteriorem fructum gignit. Nam et minora ꝓueniūtpoma et vermiculis obnoxia. quin et ī arbore naſcunt̉¶ .XXII.De quarundam arborum. feracitate.¶ Areſtotiles in libro de plantis.Orro tam in arboribus ꝙͣ in animaliū generibus crementum quantitatis creſcit in ſemēet ſicut ex vno coitu generāt quedā animaliamultos filios: ſic et arbores paulatim creſcūt: quouſqꝫꝓueniant ad terminū ſuum naturalem et magnitudīsſue finem. Deniqꝫ ſicut aues parui corporis ſūt multicoitus: et multoꝝ ouorū: ſic accidit et qͥbuſdā arboribꝰquia crementū corporis tranſit ī humiditatem ſꝑmentalem. Uerum arbores que multū faciūt fructum: citodeſiccātur: qꝛ cibus tranſit ī ſemen Arbores filueſtreſmagis fructificant ꝙͣ ortenſeſ: ſed ortēſiuꝫ fructꝰ ſuntmeliores. ¶ Plinius li. xvi Arbores quedam bis ānoferunt fructus: q̄dam ter. In choo inſula caprifici trifere ſūt Primo fetu ſequēs euocat̉: ſequēti terciꝰ Sūt⁊ ī malis ⁊ piris bifere ſicut ⁊ p̄coces Malꝰ ſilueſtriſbifera ē ſequēs eꝰ fructꝰ ē pꝰ arcturū: ī apricis maxīevites quedā. ⁊ trifere ſūt qͣs ob id īſanas vocāt: eo ꝙī his q̄dā mat̉eſcūt: aliā tͣgeſcūt: alia florēt Marcꝰ varro autor ē. vitē fuiſſe ſmirne triferā: ⁊ malū ī agro ꝯſētio Hoc etiā ꝑpetuo euenit ī frauēne ſi agro. Tal̓ ē em̄fertilitas ſoli. Trifera eſt em̄ cip̄ſſus. Eſt et in ip̄is arboribꝰ onuſtis differētia particularis. Nam ſūma ſuiparte fertilior eſt arbutꝰ. Quercus īferiore iuglandeſac fici et mariſce. Omnes qͦ magis ſeneſcūt: eo mat̓iꝰferunt ⁊ in apricis locis nec pigui terra: Silueſtriaoīa tardiora: quedā ex his omīno nō matureſcūt Itemque ſubarantur: aut que ablaqueant̉: celeriora neglectis: hec ⁊ fertiliora. Eſt etiā etatis drn̄tia. Amigdalaet pirꝰ in ſenecta fertiliſſime ſūt ⁊ glandifere: et quoddam genus ficoꝝ: Cetere in iuuent tardius qͣꝫ maturates: quod maxime notatur ī uitibꝰ Nā vetuſtioribꝰqͥdem vinū eſt meliꝰ. ſed nouellis copioſiꝰ. Omīa verop̄fecūda celeriꝰ ſencicūt: Quin ⁊ ꝓtinus moriūtur aliqͣcelo fecūditatem omnem eblāditō; qd̓ maxime vitibuseuenit: Deniqꝫ in totū omīs cura fertilitatem adiicit:fertilitas ſenectam. Iō p̄florent alia et p̄germinant ettota fiunt precōcia: m̄ͣ infirmitas omuis celo magis

accidit. Ceterum quedam in terra gigni nō poſſunt: ⁊in arboribꝰ naſcuntur: qꝛ cū ſedē naſcendi ſuā .i. ꝓpriānon habeāt. ī aliena viuūt: vt viſcū. Et ē herba in firiaque vocatur caſſitiaſ nō tātū arboribus ſed ip̄is etiamſpinis circūuoluens ſe. Item circa tēpla theſſalica quepolipodiō vocat̉: et que dolichos ac ſerpillū Oleaſtroquoqꝫ deputato quod gignat̉ phaunos vocāt. ¶ Idēin libro. xii. Arboꝝ quedam glandes ferūt: quedā irritamenta gule nouiſſima. circa radices gignūt quedamviſcū et mella ferūt vt robur. Cōſtat qꝫ melleos rorese celo cadentes frondibus inſidere. q̄dā lanugines exquibus fiūt veſtes p̄cioſo linteo C. XXIII.¶ De varietate tē poris arborū ī proferendo et maturando fructum ¶ Idem in li. xvi.N pleriſqꝫ arboribus nō ſtatim poſt defloratōnem ſeqͥtur fructus. Cornus em̄ circa ſolſtitia reddit fructum ſuū primo candidum poſteaſanguineū. Femina in hoc genere poſt autumnuꝫ baccas fert acerbas et inguſtabiles cunctis animantibꝰ:ligno quoqꝫ fungoſa et inutilis. Therebintus ſemenreddit meſſibꝰ: ⁊ acer. et fraxinuſ: nuces ⁊ mala ⁊ pirap̄terꝙͣ et hiberna aut precocia. Autumno glandifereetiam num ſerius vergiliaꝝ occaſu. Eſculus tantū autumno. Incipiente autem hieme quedam genera malipiriqꝫ ac ſuber. Abies flores croci colore circa ſolſticium: ſemenqͣꝫ reddit poſt vergiliarum occaſum. Pinꝰautem et picea. xv. fere diebus p̄ueniūt germinatōneſemen quoqꝫ poſt vergilias reddunt et ip̄e. Cedri aciuniperus ac ylex annue fere habentur: nouꝰ qꝫ fructꝰī his cū autūno pendet In maxīo tn̄ ammiratōne pinꝰeſt: habet em̄ fructū matureſcētꝫ: habet ⁊ āno proxīoac deinde tercio venturum ad maturitateꝫ. Nec vllaſe auidius arbor promittit: quia quo menſe nux ex eadecerpitur: eodem alia matureſcit: Sicqꝫ diſpenſaturvt nullo non menſe matureſcant. Omnes aūt arboresquo magis ſeneſcunt: eo maturius ferūt: Omīa veroſilueſtria tardiora ſunt quedam etiam ex his omninonon matureſcunt. Amigdala et pirus in ſenecta fertiliſſime. cetere in iuuenta tardiuſqꝫ maturantes. Solaficus ex omni arboꝝ fetu maturitatis cauſa medicat̉:Iam quidem ex portētis: qm̄ maiora ſunt p̄cōcia p̄poſteris ¶ Areſtotiles vbi sͣ. Arbores in terris tēꝑatisexiſtentes accelerant maturatōnē ante dies vernalesquia calor cum fuerit ꝓpe temꝑantiaꝫ: et cū ſit humorapparens: aerqꝫ clarus calore multo non eget in digeſtione fructuſ. Mirabolanoꝝ vt dictuꝫ eſt arbor raraeſt nimis: et in hora digeſtionis cum ſint meatus āpliſequitur calor humorem: et maturat fructum. Ideoqꝫin principio dulcis eſt Conſequenter pontici et in ꝯpietōne amaricātur.XXII II¶ Que loca vel tempora magis conueniuntarboribꝰ ad fructificādū ¶ Pliniuſ libro. xix.Quilone maxime gaudent arbores dēſioresab eiꝰ afflatu letiores et materie firmioris.¶ Qua in re pleriqꝫ falluntur: cum in vineis pedamenta non ſint a vento eo opponenda ⁊ id tantuma ſeptentrione ſeruandum Quinimo et tempeſtiua frigora plurimum conferunt arborum firmitati: et ſic optime germināt. Alioquin ſi blandiantur auſtri d̓fatiſcunt ac magis in florem. Nam ſi cū defloruere: ꝓtinꝰimbres ſequūt̉: ī totū poma dpereūt: adeo vt amigdaliet piri: etiā ſi omnino nubilum fiat: auſtrinꝰ ve flatus:amittant fetꝰ. Circa vergilias pluere et inimiciſſimūeſt viti et olee: quia tūc eſt coitus eaꝝ Hiemeꝫ quideꝫaquiloniam eſſe omnibus ſatis vtiliſſimuꝫ eſt: imbresvero tunc expetendi euidens cauſa eſt. Nam arboresexinanitaſ languidaſqꝫ foliorū amiſſione: naturale eſt