LiberTerciuſdecimus
ſuperficies. leuigatur falce truncꝰ Emplaſtri ratio exip̄a īoculatōe nata videri poteſt. Craſſo aūt maximecortici conuenit. ſicut eſt ficus Ergo ramis omībꝰ amputatis ne ſucū auocēt. Niti diſſima ī ꝑte qͣqꝫ p̄cipuacernatur hilaritas. exempta ſcutula ita ne deſcendatvltra ferrū cortici impͥmit̉. Ex alia cortex par cum ſuigerminis mamma: ſic cōpage dēſata: vt cicatrici locꝰnō ſit: et ſtatim vnitas fiat: nō humorem: nō afflatumrecipiens. Nichilominꝰ et luto munire ⁊ vīculo meliꝰUitis emplaſtra nō recipit. nec alie quibus caducus ⁊tenuis eſt cortex atqꝫ rimoſus. Nec inoculatōem ſiccerecipiunt aūt que ſūt humoris exigui: ioculatio roresamat leues. ¶ Areſtotiles in li. d̓ plātis. Quedā ergoin terra plātatur: quedam ī arboribꝰ inſerūtur. Eſt qͣꝫmelior inſitio ſimiliū in ſimilia ꝓportionalia: quoniamoptime ꝓueniunt talia: ſicut mali in pirū. fici in ficum.¶ Palladiꝰ libro prīo. In omni autem opere inſerendiputādi: ac recidendi: duris et acutis vtendū eſt ferramentis. et q̄ facienda ſūt in vite vl̓ arbore: ꝑagēda ſūtante aptionem floris et gemine. ¶. XVII.Iterum de temporibus et modis inſerēdidem in libro tercioN menſe februario: calidis et apriciſ locis optime celebratur inſitio: Que tribꝰ generibuscōſtat. Sed ex his qͥdem duo poſſūt tunc fieriterciū reẜuatur eſtati. Sunt aūt genera hec inſerendiaut ſub cortice: aut in trunco: aut emplaſtro. Inſeriturergo ſic. arbor vl̓ ramꝰ in loco viridi ac ſine cicat riceſerra tortice nō leſo recidit̉. poſt ſerraturā vero plagaferramentis incidatur. Inde qͣſi cuneus tenuis ferreꝰvl̓ oſſeus maxime leoninus inter corticem et lignū tribus ꝓpe digitis deponitur. et cōſideranter ne corticisfaſcia diſſipet̉. ſicqꝫ ſubducto cuneo: ſtatim mergiturſurculꝰ vna ꝑte deciſus ſalua medulla et cortice partiſalterius: que ſup̄ arborem ſex vel octo digitis eminet.Buo qͥdem aut tres ſurculi aut plures ꝓ qͣlitate truncicōſtituūtur et qͣternis vl̓ ampliꝰ digitis inter eos ſpaciū relinqͥtur: tunc iunco l̓ culmo aut vimīe ſtringāturet ſuꝑ lutū muſto tectuꝫ ponūtur aut ligātur vt qͣttuordigitis ſuꝑ lutū ſurculi eminere poſſint. Pleriſqꝫ placet: ſtrictū primo ſecte arboris truncū vinculis artioribꝰ in medio findere: et ibi ſurculos ex vtraqꝫ ꝑte raſoſin modū cunei: vt ītegra ſit medulla demergere: p̄miſſo aūt cuneolo. quo ſubducto d̓poſitꝰ ſurculꝰ: redeuntein plagā materia artiꝰ poſſit aſtringi Sed hoc vtrūqꝫgenꝰ veruū eſt. ⁊ fit creſcēte luna. vbi incipit arboꝝ gēma turgeſcere. Surculi aūt qͥ inſerēdi ſūt: ſint nouellifertiles nodoſi d̓ nouo nati: ab orientali arboris ꝑte d̓ciſi: craſſitudine digiti minoris: bifurci l̓ trifurci: gemmis pluribus vberati. Si arborem minoreꝫ voluerisinſerere in qua ſine dubio meliora incremēta ꝓueniūtcirca terram ſecato: et qd̓ eſt meliꝰ: ſurculos īter lignūcorticemqꝫ depone: tunc ſtringe. Quidā raſuꝫ ex vtraqꝫ parte ſurculum ꝯuenientem ſoliditati arboris inſerende ſic in medio deponūt: vt cortex ſurculi vndiquecortici arboris reddat̉ eqͣlis Sꝫ ī nouella arbore terramota vſqꝫ ad ip̄m inſitum colligat̉. que res eā a caloeet vēto defendet̉. Mihi aſſeruit diligēs agricola: om̄einſitum ſine dubio virtutem cōprehedere. ſi depoſitisſurculis. uiſcū nō temꝑatū ī ip̄a plaga pariter mergāꝰquaſi glutino quodā ſuccos materie vtriqꝫ mixturumDe emplaſtratōne dicemus poſtea. Quartum genuscolumella ſic retulit Gallica terebra vſqꝫ ad medullāarborem perforandam: plaga interiꝰ leuiter inclinataibi educta om̄i ſcrobe: uitem vl̓ ramum ad modū foraminis imp̄ſſi delibratū. ſuccidum tamen et humentemſtricte imprimi vna aut duabus gemmis foris relictis
Tunc argilla et muſto locū diligēter operiri. Ita uiteſin vlmo īſeri poſſe ꝯmiſſas. Hiſpanꝰ qͥdam mihi on̄ditinſitōnis noue genus qd̓ ex perſico ſe aſſerebat exꝑtūſicut uidelicet dicetur inferius ¶ Idem in libro ſeptīoMenſe iunio vl̓ iulio celebratur in ramīs inſitio: quedicitur emplaſtratio. Solis arboribꝰ cōuenit: qͥbus incortice ſuccus ē pīguis. vt ficis ac oleis et ſimilibꝰ: vtmartialis dicit et perſico. Fit aūt ſic ex nouellis ramiſet nitidis ac feracibꝰ: gemmāᵉ que bene apparet ꝓceſſiua: duobus digitis qͣdratis circumſignat̉. vt ipſa inmedio ſtatuatur: ⁊ ita ſubtiliter cortex acutiſſimo ſcalpro leuatur: ne gemma ledatur. Ex arbore quoqꝫ illacui debet īſitio fieri: ſimiliter cū gēma tollit̉ ēplaſtrumnitido et vberi loco. Tunc ibi ꝯuenienter aſtringiturpreſſumqꝫ circa gēmam vīculo: abſqꝫ germinis leſiōecoherere cogit̉: vt locū gēme prioris iucludat ea queſic appoſita reddit̉ Tūc luto debꝫ liniri. ⁊ gēma liberarelinqui: Rami eiuſdem atboris ſecari debent ac ſtirpes. ſic qͣꝫ. xxi. diebꝰ exactis reſoluto vimine vīculoꝝexterui ſeminis gēmā. mire in arboris aliene membratranſſiſe reperies.¶XVIII.De arborū incremento et magnitudine.¶ Areſtotiles in libro de plantisRbor quelibꝫ aſcendit ſemꝑ. donec compleat̉et intereat. animalia qͥdem nō ſic. qꝛ cuiſlibetanimalis longitudo ꝓpinqua ē ſue latitudiniIn planta vero remota ē. quia radix eiꝰ aqua et ignisfeſtinant in aſcenſu. ¶ Plinius vbi sͣ. Arbores quedaꝫtarde creſcunt natura. et in primis tm̄ ſemīe naſcentiaeuo qͣꝫ longo durantia. que aūt citiꝰ occidunt velociaſunt: vt ficus ⁊ punica. malus prunus. pirus. mirtus.ſalix et tamen diuitiis antecedunt. In trimatu enimferre incipiunt oſtendentes ⁊ ante. Ex his ē lentiſſimapirus. Oīm ociſſima cypirus ⁊ frutex pſeudocapiriusꝓtinus em̄ floret. ſemen qͣꝫ ꝓfert. Omnia vero celeriuſadoleſcunt ſtolonibꝰ ablatis. ⁊ in vnam ſtirpem redactis alimentis. ¶ Idem in libro. xvi. Arboꝝ āpliſſimaab hoc eui exiſtimatur rome viſa. quam ꝓpter miraculum. tiberius ceſar in ponte naumachario expoſuerataduectam cum materie reliquā. durauit qͣꝫ vſqꝫ ad neronis principis amphiteatrum. fuit aūt trabs ē laricelonga pedes. cxx. bipedali craſſitudine equalis. quo intelligebatur altitudo reliquā vix credibilis. faſtigiumad cacumen eſtimantibus. Abies admirationis precipue viſa in naui que ex egipto. Caii prīcipis iuſſu obeliſcum in vaticano circo ſtatutum. quatuorqꝫ trūcoslapidis eiuſdem ad ſuſtinendū eū adduxit. Quā nauenil admirabilius viſum ī mari certum eſt. Cxx. modiitunc lentis pro ſaburra ei fuere. Longitudo ſpaciū obtinuit magna ex parte oſtiēſis portus latere leuo. Ibinamqꝫ demerſa eſt a claudio principe tribus molibusturrium altitndine ī ea exedificatis obiter puteolanopuluere aduectis Que arboris craſſitudo qͣtuor hoīmvlnas complectentiū implebat. Uulgoqꝫ audit̉. lxxx.numoꝝ et pluris malos ad eos venundari vſꝰ. Ratesvero conecti. .xl. ſeſtertiis pleraſqꝫ. In egipto et ſiriareges vſi feruntur ad claſſes maxime cedro abiētis īopia hec in cipro traditur ſucciſa. Cxxx. pedum longitudinis ⁊ ad trium hominum complexum craſſitudīsGermanie predones ſingulis arboribus cauatis nauigant: quarū et quedā homines. xxx. ferūt. EXIX.¶ De arborū germinatōne ¶ Iſidorijs.Ermen dicimus pregnantem ſurculuꝫ: a generando vl̓ gerendo ſic appellatum. ¶ Plinius¶ vbi ſupra. Ordo autem annuus nature ita ſehabet in arbore. Primus eſt conceptōne īcipiēte flarevento fauonio exinde ydus februi fere ſexto hoc enim