LiberDuodecimus
⁊ confert doloribus eius. ¶ Oleum de vrtica calidumeſt in gradu primo: ⁊ humidū in ſecundo: ventrē ſoluitOleuꝫ anetinū laſſitudiniſ confert: et ei queꝫ friguſleut. ꝯfert etiam febrium rigori. ¶ Dyaſcorides. oleūquetinum virtutis eſt anathomache. matricis malacticum eſt: ⁊ periodicis febribꝰ vtile. laborem itineris tollit. dolores articuloꝝ compeſcit. dolorem capitis ſinedubio amputat. ¶ Gleū raphaninū aſpredinem de facie tollit. hoc maxime in vſu habent egiptii cibis admiſcentes. pediculoſis enim prodeſt ¶ Oleum catholicūdicitur: quod fit ex herba catholica. id ē. alippiade: valde bonum eſt ad arteticos ⁊ omnes doloreſ ¶ Oleumerinum calidum eſt ac leptinticuꝫ. Ideoqꝫ tumores reprimit. et humores pingues ſubtiliando conſumit. adcatarrum facit naribus illinitum. ad tinnitum auriumcum aceto ⁊ ruta ⁊ amigdalis. ſynanticis etiam opitulatur gargariſmo adhibitum: putredines aufert narium. ventrē mollit in menſura cyati acceptū. Torſioneſviſcerum cliſtere adhibitum placat. tumores ſtericos ⁊e ffocatōnes ſedat. emorroidas veteres aperit inunctūſiue iniectum. ¶ Platearius. Oleum quoqꝫ fit de ſpica nardi quod optimū eſt contra epylenſiam. paraliſimartheticam et podagram. per os ſumptum vl̓ inunctū.Ad hoc conficiendum quidam puluerē eius in oleo ꝑviginti dies dimittunt: poſtea bene bulliunt ac bene cōlant ⁊ ſeruāt. Saraceni vero aliter de ſpica viridi oleūconficiunt: et hoc precioſiſſimū eſſe dicunt. ¶ Solinus.In regione pontica apparet herba qua cōficitur oleūqd̓ vocatur medicum. hoc aūt ad incendium excitatū ſiobruere aqua geſtias ardet magis. nec alio ſopitur: ꝙͣiactu pulueris.¶ CXXX.¶ Platearius¶ De opioPium eſt ſuccus albi papaueris. frigidus inqͣrto gradu: et ſiccus in primo. In eſtate tempore maturitatis operantur in capite albi papaueris et in foliis quaſdam inciſiones cum ſcalpelloet lac emanans circa caput conuiſcatur: ⁊ cultello abraditur: manibuſqꝫ conteritur: ⁊ opium dicitur. In medicinis ponitur ad reprimendū virtutem ſpecierum acutarum. virtutem habet conſtringendi et mortificandi:valet in emplaſtris ad ſomnū prouocandū: et contra calida apoſte mata. contra dolores acutos. opium thebaicum ceteris prefertur. ¶ Dyaſcorides. Opium eſt ſuccus herbe et lac papaueris: qd̓ colligitur ſic. Capitellaſcalpello acuto inciduntur. ita tamen vt non intrinſecꝰledantur. et ſic lac qd̓ manat digito tergitur: et in conchulis reponitur ⁊ ſiccat̉. optimū eſt opium odore grauiſſimū. colore ſubrūfuꝫ. guſtū amariſſimū: et qd̓ humore cito reſoluitur. Candidum accenſum et aliquantulūduracem flamam emittit. ⁊ rurſum extinctum propriūodorem reſeruat: adulteratur lentis ⁊ lupinoꝝ farina.et gummi nigro: ⁊ lactuce erratice ſucco. Sed intelligitur eo ꝙ non coeant omīa in ſinceritate illius. Poteſtautem opium ſincere lacrimas reſtringere colliriis admixtum: ⁊ circūlinitū refrigerare. et auriū dolorem ettotius corꝑis. illa videlicet ratione qua ſomnuꝫ facerepoteſt. ¶ Conſtantinus vbi ſupra. Opium frigidumeſt in quarto gradu: ſiccum in ſecundo. de quo ſumptūin modum vnius oboli ſtupefacit ſenſum: ne poſſit ſentire dolorem. prouocat ⁊ ſomnū. valet etiā tuſſientibꝰ ⁊diſſolutōnem habentibꝰ. Suꝑpoſitū: tꝑatuꝫ ſomnū ꝓuocat̉. Multa quant itate accepta ex eo: lumen naturalis coloris extinguitur. cum oleo roſato temperatumtimporibus ⁊ frontibus inunctū. colericum capitis dolorem amputat: aceto temꝑatum et eriſipilis cathaplaſmatum dolorem tollit. Mandragora eodem mō facitCXXXI.
Adhuc de eodem ¶ AuicennaPium eſt ſuccus papaueris nigri: egiptii ip̄mieminant. Et quandoqꝫ fit etiam ex ſemine agreſtis lactuce: ⁊ ē ſtupe factiuū. debile. ſubtilequod de illo melius eſt grauiuſ eſt. acuti odoris frangibile. facile in aqua reſplubile. In ſole reſoluitur: et nonextinguit candelam cum ex eo inflamatur. Citrinū tingens aquam: aſperū. debilis eſt odoris: clari coloris.Tale falſificatuꝫ eſt cū memithe. ⁊ quādoqꝫ cum lacteſilueſtris lactuce. adulteratur quoqꝫ cuꝫ gummi: et eſtſplendidum et claruꝫ valde. In quarto frigidū et ſiccūnarcoticum. omniſqꝫ doloris ſedatiuū. ſiue bibitū. ſiuelinitum. Eiuſqꝫ potio debet eē quantitas lenticule magne. Confert apoſtematibꝰ precipue calidis. ⁊ in ipſo ēvlcerum exiccatō. Podagra quoqꝫ ex eo cum oui vitello aſſato ꝑmixto linitur: et dolor ſedatur. proprieqꝫ cūlacte. Dormire facit ſi ſupponatur. et ſedat antiquā ſoda. Eſt aūt ex eis que deſtruunt intellectū et ſenſuꝫ. dolores ſedat obtalmie. et eius apoſtemata cum multeriſlacte. Sedat tuſſim continuam. retinet ſolutōnem. Cōfert dyſenterie et vlceribus inteſtinoꝝ. Interficit autēcongelando virtutes: et extinguendo calorem innatuꝫeiuſqꝫ tyriaca eſt caſtoreū. Eius loco ponitur ſemīs iuſquami duplū vel etiam triplū ¶ Plinius libro. xx. Experimentū opii eſt primū in odore. Sincerum enim perpeti nō mox eſt. deinde ī lucernis: vt pura luceat flamaaut extinctum demum oleat. Accenditur quoqꝫ difficiliuſ: et crebro extinguitur Eſt ſinceri exꝑimentū ⁊ inaqua: qͣſi nebula innatat: fictum in poſca cōit: ſed maxime mirū eſt eſtiuo ſole dep̄hendi. Sicerū em̄ ſudat: ⁊ ſediluit: donec ſucco recenti ſil̓e fiat. Mneſides id optīeẜuari putat hioſciami ſemīe adiecto. alij vero in faba.¶ CXXXII¶ De opopanace ¶ IſidorusPopanacis eſt ſuccus panaciſ: croceꝰ pinguiſodore grauis: ⁊ amariſſimꝰ. ¶ DyaſcoridesOpopanax eſt ſuccus herbe ꝑ omīa ſil̓is ferule: que panax dicitur. aſperiſqꝫ locis et lapidoẜ naſcit̉Sic aūt ſuccus ipſe colligitur. mediis eſtatibus terraque circa radicem eſt cauatur. deinde folia eius in girūſternuntur: et ſic ip̄a radix et ferula in longuꝫ ⁊ in girūinciditur. Sicqꝫ qd̓ in folia decurrit: ſiccatur: ⁊ mirreodorem accipit. Eſt aūt eligendus opopanax coloremcroceum habens deforis: albū deintus. Eſt guſtu amarus. odore grauis. lenis. pinguis. fragilis. ſeqꝫ citiusſeparans. Niger aūt mollis eſt inutilis: quoniā adulteratur ammōiacō et cera: quod ꝓbatur digitis cū aquafricatiſ. Nā ſi fuerit īteger vt lacͣ ſoluit̉. Sinaūt vt viſcus fiet. virtus eſt ei calida ⁊ malactica. Unde frigoribus medetur ꝑyodicis: et conquaſſatōibꝰ ac doloribꝰlateruꝫ: tuſſientibus ac tormībus: maximū preſtat effectum. Inflatōes ſtericas ⁊ duricies ſoluit carbuncoloſimpoſitus rumpit. ſtranguiriis ac veſice ſcabioſe cummulſa vel vino bibitus proficit. Imperat menſtruis.abortum facit. melli additus: ſchyaticiſ vnctu preſidium eſt ſalutare. Uue paſſe mixtus et cathaplaſmatꝰ podagris medetur. dolores dentium impoſitus tollit. maxime ſi in ipſo foramine dentis iniiciatur. dolorem capitis confectōi additus mitigat. pari pondere additapice: morſum canis rabidi curat. Caliginem oculorumdetergit. Antiqua vulnera ad ſanitatem ꝑducit. Oſſibuſqꝫ nudis impoſitus cum melle carnes reſtituit.¶ Plateariꝰ. opopanacis eſt ſuccus panacis: caliduset̄ ſiccus in tercio gradu. Opos enim ſuccus panax eſtherba ſimilis ferule. in eſtiuo tempore radix finditur.terraqꝫ remota liquor emanat. Qui ex actōne ſolis induratur: et poſt cum cultello abraditur. Eligendum eſt