Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDuodecimus

eſt indum in re capillorum in ꝯfortatione eoꝝ. Illudaūt de mecha: fortiꝰ eſt in apoſtematibꝰ. In caliditate frigiditate licium eſt tꝑatū. in ſecundo gradu ſiccuAdulteratur aūt et falſificatur etiā quod probos etiālatet medicos. Et illud ſucco azereſco. In aqua em̄coquitur: donec coaguletur. virtus eius eſt ꝓpinquaſubſtātie ſubtili ignee: et terree frigide. Illud aūt qd̓mecha eſt: res artificialis eſt. In indo eſt reſolutio ſtipticitas parua: confert omni fluxui ſanguīs: eiꝰ reſolutio eſt plurīa ſtipticitate illius: eſt in ſecūdo in reſolutōe. Eiuſqꝫ ſtipticitas minor eſt eiꝰ exiccatōue virtus ſubtil̓ eſt in ip̄o. et om̄e licium confert panaricio.Rubificat capillos confortat eos. ꝓprieqꝫ indum.ſanat pannuꝫ. formice confert apoſtematibꝰ fluxis:vlceribus fraudulentis. mēbraqꝫ cōſtringit. Indū confert fluxui ſaniei ab aure: palatū ab alcola curat. vlceraqꝫ gingiue: et eius egritudines ſanat. Obtalmiefert. corneā abſtergit. ſanatqꝫ ſcabiem oculi. Induꝫ bibitur ad ſputum ſanguīs ad tuſſim: ſil̓r ꝓhibꝫ yctericiam nigram et ſplenem bibitū vel illinitū. Confertetiā ſtomatico fluxui: vulneribꝰ āni. Bibitur quoqꝫvel ſupponitur antique ſolutōni. vl̓ illi que eſt ex debilitate ſtomachi: ac dyſenterie. Mēſtrua ꝓuocat: eiuſqꝫfructus recens ſoluendo aquoſum flegmā educit Confert etiā ani vlceribꝰ et emorroidibꝰ fructus eiꝰ cōfertpernicioẜ. Et indū in potu datur ad morſuꝫ canis.CXXVII. De meconio DiaſcoridesEconui duo ſunt genera: ſcꝫ vnū ortiuū: alterum agreſte: ſicut dictū eſt ſupͣ. Succꝰ eoꝝ melior eſt: qui grauior et in guſtu amarus: ac citius reſoluens in modum lactis. Et qui eſt ſne aſpredine: lenis aquoſus: qui in ſole poſitꝰ ſpargit ſe. Et ſiquidem in lucerna poſitus incendatur: bonū facit odorem lacti ſil̓em. adulteratur aūt glaucio mixto. vl̓ gummi. vel lactuce ſucco. Dinoſcit̉ aūt hoc modo. Si glaucium habuerit: qn̄ ſoluitur: colorem croceum oſtendit.Lactuce vero ſuccus ex odore intelligitur. gummi aūttactu digitoꝝ. quod odorem perdidit limpidius efficitur. Multiī auaricia capti axungia mixta ſuccū maſſant: ꝙͣdiu ruſus appareat: moll̓ inueniatur. virtus ēilli catartica. dolorem aurium mitigat. caligines ocl̓orum detergit. Andreas perhibet tantā illi eſſe virtutē.vt ſi puꝝ colliriis miſceatur: luminibꝰ inferre poſſet cecitatem. Mneſides vero virtutem eius ponit in odorein quo catarticā virtutem habet p̄cipue. Multi quidēherbe ip̄ius capitella folia tundunt exprimūt: liqͣntac terunt: trociſcos faciunt: hos dicunt miconium.et habent ſecundā efficaciā pꝰ eius lacrimū. Qui videlicet lacrimꝰ ita colligitur. Cum ſol clareſcere ceperitaura remota: capita ip̄a leniter a ſummitate ſunt ſcindenda. ita vt ip̄a ſciſſura intriuſecꝰ non accedat: ſed corium ip̄m tantū modo tractū remoueat. Succꝰ aūt digito detergente excipitur: et ī ꝯcula vl̓ calice digito ipſo traicitur: ita vt tenuitate vaẜ bene extergatur. Dein̄qꝫ in mortario teritur: inde trociſci ad vſus medicinales efficiuntur.CXXVIII.De oleo roſato et vio laceo et lilino ActorLeum quoqꝫ multiplex ex diuerẜ herbaꝝ floꝝqꝫ generibꝰ colligitur aut cōficitur: variis vſibus medicine neceſſariū: vt eſt oleum roſatumviolaceum. mandragoraceū. rutaceū. lilinum. nardinūnarciſcinū. raphaninū. auetinū. catholicium: et ſil̓ia Auicenna. Oleum roſatū valde vtile eſt inflamatōicerebri: augmentat eius virtutes et intellectuꝫ. valetetiā in principio aperitōnis apoſtematū. Eſt aūt decli

ue ad equalitatem. et ob hoc dicit Galienus: ip̄m calefacit corpus vehementis frigiditatis: infrigidat caliduꝫ. Scd̓m me aūt corpora calida que ip̄m tꝑat pluraſunt: frigidiſqꝫ calefacit. Idem quandoqꝫ ſoluit: quando ſcilicet inuenit materia que indiget lubrificatōeQuandoqꝫ vero ſolutionem retinet colericam Palladius libro. vi. Ad oleum roſeum conficiendum in libras olei ſingulas vncias rōſe addes. ſeptem diebuſin ſole ac luna ſuſpende Plateariꝰ. Oleum roſaceuꝫfit hoc modo Quidā rōſas in oleo communi decoquūtcolant ac ẜuant. Quidā vero vitreū rōẜ et oleo implētes in caldario aqua pleno imponunt: ac bullire faciūtAlii roſas virides in oleo terunt: in vaſe vitreo perquinquaginta dies ſoli exponunt. hoc oleum bonuꝫ eſtquo inungitur ep̄ar cōtra ſui calefactōem. Contra dolorem quoqꝫ capitis ex calore facto inungūtur timpa: frons. et cōtra dyaforeſim. Conſtantinꝰ vbi ſupraOleum roſatum bibitum: ventrem humectat: calorēſtomachi refrigerat. Calidum in nares diſtillatū: calida ſanat apoſte mata: cum aqua roſacea mixtum: diſentericis ſubuenit. Uniuerſal̓r etiā valet cōtra omīa vulnera calida: ſiue ſint extrinſecꝰ: ſiue intrinſecꝰ IdemOleum violaceum calorem mitigat: ac feruorem totiꝰcorꝑis maxime capitis: de quo ſternutatōe prouocata:ſomnus prouocabitur Dyaſcorides Oleum roſaceūvirtutem habet ſtipticaꝫ et ꝓiiciendo lumbricos excludi: ifantū in capite illinito renibus et vnibilico.Platearius. Oleum violaceum vt conficiatur: viole in oleo decoquuntur: atqꝫ colantur: vel decōctio fiatin duplici vaſe: vel melius decoquatur et colentur et colature recentes addantur: ſicqꝫ quindecim dies ad ſolem dimittantur: et colentur. Si ſecundo vel tercio ſicfactum fuerit: optimum erit. virtutem habet leuiendi: humectandi: refrigerandiqꝫ: atqꝫ laxandi. Exteriusinunctum: valet contra epatis calefactionem. Inunctum vero ſupͣ timꝑa: frontem. valet cōtra doloreꝫ excalore. Palladiꝰ libro quinto. In menſe aprili oleūviolaceū conficiendū tot vncias viole quot libras olermitte: et diebus ſexaginta ſub diuo pone AuicennaOleum de lilio calidum eſt ſiccum in tercio: lenitiuūeſt cōfortat mēbra et infrigidat ea: ꝓhibetqꝫ materias aduenientes: duriciam antiquam reſoluit. Confertlaſſitudini: ei quem frigus leſit. partum efficit facileꝫet dolores matricis ſedat bibitum. Palladius libroſexto. In menſe maio ad oleum liliaceum conficienduꝫper libras olei ſingulas dena lilia curabis infundere. vas vitreum quadraginta diebus ſub diuo locare. Actor. De hoc etiam oleo dicit Plinius vtiliſſimum eſt renibus: et euocandis ſudoribus.¶AXXIX De ceteris oleis herbaceis. PlateariusLeum quoqꝫ mandragoraceū ſic conficitur.Poma mandragore trita cum oleo communidiu macerantur: poſtea fit aliquātula decoctōet colatur. Oleum hoc. vt dicitur. valet ad ſomnū ꝓuocandum: dolorē capitis ex calidis humoribus ſi frōset timpora inungantur. Contra calida apoſtemata fitex eo inunctio in principio: repercutit enim materiamContra fluxum ventris ex impetu colere: venter ac tota ſpina cum eodeꝫ inungitur: et cum aliquo leui cliſteri: modicum iniicitur. Auicenna. Oleum rutaceuꝫreſolutiuum eſt: ſicut laurinum: ſed eo calidius. amboſunt ſedatiuā doloꝝ antiquoꝝ: ſolutiua ventoſitatūOleum de narciſſo confert neruis. confert etiaꝫ ſoda humide melancolice. Reſoluit apoſtematā durafrigida in velamine: quando comprimendo inungiturſuper pectis. Item aperit coartatōnem oris matricis