Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDuodecimus

quod claram habet ſubſtantiā: colorem habet ſubrufum. vix vnꝙͣ corrumpuntur. virtutem habet diſſoluendi. attrahendi. conſumendi. Fumigium ex eo factum:valet contra lytargiam. valet contra aſma frigidumContra ydropiſim ex flegmate. contra frigora periodicarum febriū contra colicam paſſionem: cōtra lūbricoſ.CXXXIII. De ſcamonea Iſidorus.Camonea eſt herba ſucci plena qui ſub cauataradice colligitur: ſicut dictū eſt ſupra Auicēna. Scamone a ſuccus eſt: cuiꝰ virtus vſqꝫ adannos triginta perdurat. Melior eſt illa que eſt variaad albedinem declinans: et cum aquā reſoluitur: facitipſam ſicut lac̄. calida eſt ficca in tercio. In ip̄a eſt abſterſio et reſolutio. Mundificat morpheaꝫ pannum. ponitur cum aceto ſuꝑ ſcabiem vlcerata. Radix eiuſponitur ſuꝑ autiquā ſoda cuꝫ aceto oleo roſato. Eſtautem ex eis que nocet cordi. nocet etiam ſtomacho etepati valde. Eius malicia fraugitur cum aſſatione: etſemine apii. Et ipſa quidem conturbatiua eſt. ac facitnauſeam ſitim: deſtruit appetitum. Solutōne verocoleram fortiter educit. Confert etiā puncture ſcorpionum bibita linita Dyaſcorides. Eligenda eſt ſcāmonea que lingua tacta fiat alba. Multi vero tit imal̓li ſuccum admiſcent ei: ſed intelligitur ex eo linguaexardeſcit. Ipſa eſt dyagridiū de quo ſcilicet dictū eſtpaulo ſupra: qd̓ in india naſcitur in ſyria ſꝫ graue acſpiſſū: qd̓ ipſi adulterāt miſcēdo titimallū PlateariꝰScamonea principaliter purgat coleram. ſecundarioflegma melancoliaꝫ. Nunquā medicina ſcamonee debet dari cum aqua frigida. quoniaꝫ ex frigiditate pōtſcamonea ſtomachi villis inuiſcari. Poteſt auteꝫ ſcāmoneam fieri laxatiuus potus: et fructuſ laxatiuusCum enim claretū vl̓ nectar conficitur: inter alias ſpecies ſcamonea ponatur. Sic etiaꝫ ſi puluerizetur: addito maſtice in paſta ponatur coquatur: panis laxatiuuſ efficitur. De ſcamonea in arbore infixa propeterram: ſed in medio ponatur: pannis circumpoſitiscreta deſuper ligetur. Sic humoroſitas arboris et nutrimentum tendens ſurſuꝫ: efficaciā ſcamonee fert adramos ſecū. facitqꝫ fructuꝫ laxatiuum. Et licet ſcamonea ſiue dyagridium principaliter coleram. ſecūdarioflegma purget ac melancoliaꝫ. tam̄ cum diuerſis medicinis cōmixta: diuerſos humores purgat. poſita nāqꝫ electuario frigido ac trifera ſaracenia. purgat principaliter colerā. cum benedicta vero flegͣ cum thed. acdyaſone. melancoliā. Diutius aūt ſeruatur poſita cumelectuario cum melle facto: qꝛ duos annos vel tres:pluſꝙͣ ſi ponatur electuario ꝯfecto ſyrupo.CXXXIIII De ſinape et ſinapis ſuccoDiaſcorides.Inapis ſuccus in quo omnis vis eſt conſtitutaruoẜ corpoꝝ viciis auxilium preſtat. ſenſusuit. aluum mollit. vrinam mouet. calculosfrangit. menſtruis imperat. caput purgat. Nunc palato gargarizatur: vt craſſior pituita profluat. nunc naribus admouetur vt ſternutamentū cum ſtrictura moueatur. ſtomacho ſuccurrit cōtra q̄relarū genera. Et vtilis eſt cibus contra fungoꝝ venena. ſuſpirioẜ flegmate diſſoluto liberos aeris hauriendi meatus preſtat.Poſitus autem extrinſecus cutem vi cauſtica exulcerat. Raroqꝫ medici veniunt ad eius remedia: quoniaꝫvſtionem pene intolerabilem ſuſcitat: nec vero in magnis ac vetuſtiſſimis cauſis tam ſeua ſint ſubeuntia.Hoc ſiquidem tormenti genere humor capitis auertitur: qui cecitatem oculis cōminatur. quiqꝫ ſtomacho

ac pulmoni inſtillatus: iter letale ad ꝑtyſim preſtruitCoxe dolor veſicas digeritur: ac tumor ſplenis ſoluitur. iocinerum indignatio relaxatur: Et ydropicis īnatans humor non reuerſurus hauritur. Aiunt etiam litargicos excitari. ſi pedes illorū valde fricentur tritoſinapi Nos interim locuti ſumus de ſucco qui exprimitur ſemine admixtiſ ſcilicꝫ vt vſus exegerit: nunc aquanunc melle. Eſt etiam alius qui colligitur eſtate. et hiccum aruerit lacteam guttulaꝫ facit: vtilem quideꝫ dentibus: ſi videlicet in dolore mandatur. Elegans ex eovelut antitodum fieri Pliniꝰ tradit Nam ſemen ſinapis eiꝰqꝫ radiceſ in muſto conteri precipit. hocqꝫ colatum putat danduꝫ viciis fauciū: ſtomachi: capitis: oculorum. Potionis modum ſtatuit: quantū manus plenemenſura concludit. Fit etiaꝫ ex ſinapi oleum ſemine effuſum lumborum doloribus ac neruis torpentibus neceſſarium.