LiberDuodecimus
ꝙͣ diu pedes frigidi eſſent. tunc ſiquideꝫ nec potioneꝫeſſe dandam. Fit aūt ē tritico glutinoſior: arterieqꝫ exulcerate vtilior ¶ Cōſtātinꝰ in pantegni. Ordeum frigidū eſt in primo gradu: ſiccū in ſecūdo. p̄tiſane ex eocōfecte frigide ſunt et humide. hoc ꝑtiſanū calidaꝫ cōplexionem adiuuat. Secūdum temꝑamentū acutis febribꝰ valet: digerens materiā vnde generatur. Sit imextinguit et naturaliter lauatoriū eſt: vnde fit vt membris oībꝰ cito diffūdat̉ ſtōacho ⁊ inteſtinis ſtatiꝫ effiuit. vbi ſi īcendētes humores inuenerit: facile expellit.limoſa interiora ſiue exteriora mūdificat. Nullum rācorē infirmis generat. nec inflat: nec ventoſitatē vllamapparat. ſicut alia ſolent grana. Ordeum vnde conficitur oportet eſſe bonū: necnō vetus: ſed album durū: bene excoriatū: atqꝫ piſtātum¶ XCIIII.De oriza et ormino et orobanche.¶ Plinius libro decimooctauo.Riza maxime gaudent italici: ex quo ptiſanācōficiunt: qͣm ex ordeo mortales reliqui Orize folia ſunt carnoſa: porro ſimilia: ſed latioraaltitudo eiuſdeꝫ eſt cubitalis. Flos purpureꝰ. radix gēmee rotūditatis Orminū a grecis dictum eiuſdeꝫ nature eſt cuiꝰ et eriſimū ſiue irion ſed cumino ſimile Seritur cum ſiſama et irione nullum animal veſcitur hisvi rentibꝰ Idem in libro. xxii. Orminū ſemen. vt dictum eſt. eſt cymino ſimile cetero dodrantali altitudine.Buoꝝ eſt geneꝝ. alteri ſemen eſt nigriꝰ et oblongum:idqꝫ facit ad venerem ſtimulādā et ad albugines oculoꝝ et ad argema. Alteri vero ſemen eſt cādidius atqꝫrotundius: vtroqꝫ tuſo extrahūtur aculei a corꝑe ex aqua ꝑ ſe illito Folia ex aceto impoſita. pannos ꝑ ſe velcum melle diſcutiūt. Idemqꝫ furūculos priuſꝙͣ faciātcapita et omnes acrimonias Orobancheꝫ appellamꝰherhā eruuꝫ ac legumina necātem alij cinomorion eāappellant: a ſimilitudine canini genitalis: cuius cauliculꝰ eſt ſine foliis: pinguis: rubeus. Eſtur et ꝑ ſe et inpatinis cum tenera eſt decocta.¶ X4υ¶ Dr orobo.¶ ActorRobum vt ſuperiꝰ diximus ip̄m eſt heruumſiue herbum. cuius naturam ſub herui cū aſpiratōne vel erui ſine aſpiratione nominibusiā ex magna ꝑte ſuperiuſ locis ꝯgruis poſuimꝰ. n̄nullimedicoꝝ noſtroꝝ illud eſſe putauerūt orobū: qd̓ noſ viciā dicimꝰ. Sed yſidorꝰ hec ponit ꝓ duobꝰ. Et dicitura nōnullis ꝙ due ſpecies ſūt quaſi vniꝰ generiſ: vna videlicet maior: que orobum vocatur. alia vero minor q̄vicia et vulgariter neceron appellatur ¶ GyaſcoridesErbū omne ſiue orobū cum ꝑte amaritudinis eſt calidum Ideo ſplenem ac renes ⁊ epar purgat. ſcabies et īpetigines ſanat. vulnera quoqꝫ curat cum melle impoſitum. deficcat. abundāter incidit aperit. ꝓiicit. parotidas induratoſqꝫ teſticulos digerit. ¶ Iſaac in dietis.Qꝛobum eſt calidum in primo gradu. ſiccum in ſecundo. vnde mūdificatiuuꝫ eſt et colatiuum. Mundatumcorticibus iureqꝫ de eius farina facto: ventrem humectat. vrinā et menſtrua ꝓuocat. cutemqꝫ clarificat Nōtamen plurimū aſſue fiat: ne forte ſanguineꝫ mīgere faciat. Aliqn̄ per nares ſanguīs efficit fluxum. Farinaeius cocta cum ſepotis quod eſt ſpecies thuris: ydropicis: yctericiſqꝫ valet. Temperata cum vino valet ſuꝑrabidiſſimi canis morſū poſita Rurſus cuꝫ melle temꝑata lentiginem mundificat: vulneribꝰ et apoſtematibꝰ ſimiliter valet..XAVIIſidorus.De paricoAnicum dictum eſt eo ꝙ in multis regionibꝰex eo panis vice homines ſuſtentent̉ quaſi panis vitiuꝫ ¶ Pliniꝰ libro. xviii. panicum et miliuꝫ interfrumenta ſunt eſtiua que ſeruntur ante exortum vergi
liarum. er cōſurgunt in culmū geniculatum et cōcauuꝫParuis auibꝰ ſunt expoſita qꝛ menbranis vt p̄dictuꝫeſt cōtinentur indefeſſa. Dictum eſt autem panicum apaniculis cacumine languido nutante. paulatim extenuato culmo pene in ſurculum. p̄denſis granis aceruātur. cum longiſſimo pedali obſimili come granum cōplexe. que fimbriato capillo curuatur: Sunt et panicogenera mamoſa: epāno. paruis racemato paniculis: ⁊cacumīe gemīo. Quinet colore diſtinguitur candido:nigro: rufo: et purpureo: panis quideꝫ multifarie fit emilio. rarus ē panico. Panicuꝫ et milium et ſeſima etomnia eſtiua maturātur a flore diebus. xl. Triticum ⁊ordeum exterūtur in area. panicum aūt et far et miliūpurgari non poſſunt niſi toſta. Itaqꝫ cum ſuis follicul̓feruntur cruda. panico vtūtur et quedā gallie: aquitania p̄cipue. pōtice vero gentes nullū panico cibuꝫ preferunt. Et cetera quid̓ eſtiua frumenta riguis magisetiā qͣm imbribꝰ gaudent. Panicum aūt et milium aqͥſminime: quoniā in folia exeunt. vetāt ea inter vites arbores ve frugiferas ſeri. terram exiſtimantes hoc ſatuemacrari. Catōnis eſt ſentētia panicum priuſ eſſe ſerendū in aquoſo frigido: poſtea vero in calido: et ſi non ſitaquoſum: in rubricoſo: vel pullo: vel harenoſo ſoloPalladiꝰ libro. iiii. Menſe martio calidis et ſiccisregionibus panicum ſerendū eſt ac milium: leuem ⁊ ſolutā terrā deſiderāt. non in ſabulone ſolum: ſed in harena queqꝫ ꝓueniūt dūmodo celo humido et ſolo ferāturirriguo: quia ſiccum et argilloſuꝫ locum reformidantherbis liberentur aſſidue. ¶ Idem in libro. v. In menſequoqꝫ aprili locis mediocriter ſiccis panicū ⁊ miliū cō¶ XAVII.uenit ſeri.e operatiōe panici in cibo et medicina.Iſaac in dietis.Anicū in forma et natura ſimile eſt milio: minꝰ tamen eo nutrit. ventrem magis cōſtipat.coquitur ſepe cum pinguedine vel cum lacte¶ Conſtātinꝰ in pātegni. panicū et miliū frigida et ſicca ſunt in ſecūdo gradu parum nutriūt. ſtiptica ſunt. etpanis inde factus multo plus eſt cōſtipatiuus. vrinamaūt ꝓuocant. Cum butiro vel lacte cocta ſunt meliora.qͥbus admixtis humectātur et eoꝝ ſiccitas expellitur¶ Pliniꝰ libro. xxii. panicū dyocles medicus mel frugu appellauit. effectus habet quos miliū In vino potū dyſentericis ꝓdeſt. Similiter his que vaporāda ſūtcalefactū imponitur. ſiſtit aluum in lacte caprino decotū et bis in die hauſtuꝫ ſic ꝓdeſt et ad tormina ¶ Dyaſcorides. panicum in eſca omnibꝰ vtile eſt. Unde ſi panis ex eo factꝰ et comeſtus fuerit. ventreꝫ abſtinet. vrinā ꝓuocat. aſſum vero in cacabo nouo et impoſitum inſacello ſicut et milium ꝓdeſt.¶ XAIVIIIDe piſoIſidorus.Iſa dicta eſt ꝙ ea penſabatur auri aliqͥd minutū Nam pis dicitur auꝝ. hec in cibo ſumptaminime īflat. ideo magis et egeritur. ¶ Pliniꝰlibro. xviii. piſum in apricis ſeri debet: frigoꝝ impatiētiſſimū Ideoqꝫ ſeritur in italia. ⁊ in auſteriori celo nōniſi temꝑe verno terraqꝫ facili ⁊ ſoluta Frumentū quidē et ordeū ac vicia et qͥdquid in ſtipula eſt in cacumīevnū folium habet. multiplicia vero ſunt econtra ciceriet fabe ac piſo. Frumentis eſt folium harūdinaceū fabe rotundū et magne leguminuꝫ parti. longiora vt piſo Silique rotunde ſunt. ciceri ceteriſqꝫ leguminū longe ⁊ ad figuram ſeminis late. piſo vero cilindracie Exleguminibꝰ vomere ſeritur lenticula et in grecia piſa.Thiſe ac piſa ſunt eiuſdem generis. ex qua in orbe noſtro fit oriza. ¶ Palladiꝰ libro. x. In menſe ſeptembripoſtremo ſerenduꝫ eſt piſum in terra facili ⁊ ſoluta locō tepido Celo delectatur humecto ⁊ quatuor vl̓ tres