LiberDuodecimus

tinetur. valloqꝫ ariſtarum quadruplici munitur. Et genicula quidem tritico ſunt quaterna. farri ſena. ordeioctona. Sed non eſt ſpice conceptus anteꝙͣ ternariusgeuiculoꝝ numerus aut quaternus impletur. Qui vtſnecte ſui fecerit. quattuor aūt quinqꝫ tardiſſime diebꝰdorere incipiunt. totidēqꝫ vel paulo pluribꝰ deflore ſcūtOrdea vero cum tardiſſime: ſeptem. ordeum ⁊ frumentum et vicia: et quicquid in ſtipula eſt: vnum folium habet. Sed ordeo quidem ſunt ſcabra: ceteris auteꝫ leniaMPagna vero terre celiqꝫ differentia. Siquidē in egypto metitur ordeum a ſatu menſe ſexto. in hellado ſeprimo. in peloponenſi octauo. leuiſſimuꝫ ex frumētis eſtordeum. Antiquiſſimū etiam in cibis eſſe ſicut athenienſium ritu menandro autore probatur. ⁊ gladiatoriūcognomine qui ordearii vocabantur. Ordeum indis.⁊ ſatiuū ⁊ ſilueſtre inuenimꝰ: ex quo panis apud eos p̄cipuus. Quidam eo vtuntur in vſu iumentorum quodnuꝝ eſt ignibus durato ⁊ poſtea molito. Spice vero q̄dam ordines habent binos. quedam plures vſqꝫ ad ſenos. Ip̄i quoqꝫ grano aliquot differentie. videlicꝫ longius aut breuiꝰ: leuiuſqꝫ aut rotundius. candidiꝰ autnigrius. vel cui purpura eſt. Ultimo ad polentam contra tempeſtates candido maxima infirmitas. Deniqꝫordeum molliſſimū eſt omniū frugum Melior ex ordeopolenta fieri traditur: ſi nō exacta maturitate tollaturGranū eiꝰ fragili ꝯtinetur ſtipula ⁊ tenuiſſima palea..LXXXVIII.¶ De ordei cultura. ¶ Idem ī eodemRdeum ex omnibꝰ frumentis ſeritur: primumipſumqꝫ frugum omniū. vt prediximꝰ: eſt molliſſimum. Seri autem non vult niſi tm̄ ſicca etſoluta terra: et niſi leta. Ex optimis palea. Stramentovero eius nullum comparatur. Minimeque calamitoſum eſt ex omni frumento: quia tollitur antequam triticum occupet rubigo. Itaqꝫ ſapiētes agricole triticūcibariis tm̄ ſerunt. ordeuꝫ ſarculo ſeri dicunt. ꝓpte reacelerrime reddit. fertiliſſimumqꝫ. Quod in hyſpania ⁊cartagine aprili menſe collectuꝫ eſt: hoc ſeritur ⁊ eodēmenſe: etiam in celtiberia. eodemqꝫ anno bis naſciturRapitur autem omne ſtatim a prima maturitate: feſtinantiꝰ ꝙͣ cetera. qꝛ granum eius. vt dictum eſt. continetur fragili ſtipula: et tenuiſſima palea. Catōnis ſententia eſt ordeuꝫ ſeri in nouali ⁊ in aruo quod reſtibile poſſet fieri. Ordeum deniqꝫ non eſt ſariendū niſi ſiccuꝫ.Palladiꝰ libro ſecundo. Menſe ianuario ſi clemēsfuerit hyems. ordeum galaticum quod graue atqꝫ cādidum eſt: circa ydus ſeratur: ⁊ in locis temꝑatis octoqꝫ modis iugerum compleatur ¶ Idem in libro quarto. Menſe quoqꝫ februario circa lralendas marcii ſerēdum eſt ordeum galaticū in locis frigidis. In iulio mēſe primo meſſis ordei inchoatur: que cōſumenda eſt anteꝙͣ refractis ſpicis lapſa decuruentur: qꝛ nullis vt triticum follicul̓ veſtiuntur. Sed orde i culmi. vt iam ſupͣdictum eſt. in agris aliquantulū ſinantur iacere: quiafertur hoc more grandeſcere ¶ Idem in libro decimoMenſę ſeptembri ſolo gracili ſeritur ordeum canterinum modiis quinqꝫ iugerum impletur. Poſt hoc autēgenus agros ceſſare patieris: niſi forte letamen aſperſeris. ¶ Idem in libro. xi. menſe quoqꝫ octobri ſeriturordeum quod dicitur canterinum. macra ⁊ ficca terra?vel ſatis pingui. hac quippe vincitur aliud non habetampliꝰ quod noceat quo ſemen aliud ferre nō poſſit.. LXXXIX.¶ De operatōne ipſius in medicina et ciboIſaac.Rdeum eſt frigidum ⁊ ſiccuꝫ in primo gradi¶ ¶ Uirtutem habet mundificatiuā ⁊ excolatiuaꝫ

plus tamen faba exiccat. Ideo nutrimentum eius abinflatōe liberum. Ceteris granis nutribilius eſt ac laudabilius: excepto tritico. Eſt autem ex ordeo vtilis confectio. Elixatur enim cum aqua. deinde aſſatur. Indefarina facta: cum zuccaro cōficitur. hoc in eſtiuo tempore ad ſtomachi refrigeriuꝫ multum valet. ⁊ epatis ſitim aufert cum aqua temperatum. Fit etiam ex eo p̄tyſanum hoc modo Conſtringitur ordeum donec cortexauferri poſſit: et menſura vna ſumitur ordei: aque verodecem: ac tamdiu coquitur: donec ad vnum redigatur.deinde colatur: ⁊ potui datur. hoc valet ad ſanitatemcuſtodiendam: corpuſqꝫ humectandum. Et ſi etiaꝫ corpus refrigerium ex eo plus appetat aceti parum adiungitur. Quod ſi calide nature fuerint: ſemīs papaueriſalbi parum additur. hoc ptyſanum dandum eſt ſanis: q̄bus crebro vſu clariſſimū ⁊ perfectiſſimū ſanguineꝫ generat. nec minus ꝙͣ corpꝰ nutrit. Infirmis vero diuerſis modis dandum eſt: prout cuiqꝫ infirmitati expedit.ad ſitim et calorem epatis extinguendū datur: vt ſup̄dictum eſt. Colatiuum et mundificatiuū erit: ſi cuꝫ cortice ipſo cōquatur. propter epatis conſtipatōem coquitur ſimul radix feniculi ⁊ apii: et accipitur cum oxizuchcara ¶ Plinius libro. xxii. Ordeuꝫ optimū eſt calidiſſimum. Succus in aqua celeſti decocti in paſtillos digeritur: vt exulceratis interaneis ⁊ matricibus infundatur. Cinis eius ambuſtis illinitur: ⁊ carnibꝰ que recedunt ab oſſibus et eruptōnibuſ pituite: ac muriſaranetmorſibꝰ. Idem aſperſo ſale ac melle candorem dentibꝰ⁊ ſuauitatē oris facit. Eos qui pane ordeaceo vtunturmorbo peduꝫ temptari negant. Nouemqꝫ granis ſi furunculū quis circūducat ſingulis ter manu ſiniſtra etomnia in ignem abiiciat confeſtim ſanari aiunt. Eſt etherba que a grecis appellatur phenecea: a noſtris aūtordeum murinū: et hec trita p̄clare cit menſes ex vinopota ¶ Dyaſcorides. Ordeum quidem bonuꝫ eſt niueum ⁊ mundum: ſed nō tantū addit corpori quantū triticum. ¶ Auicenna. Ordeum eſt frigidum et ſiccum inprimo: et in ipſo eſt abſterſio. Eiuſqꝫ nutrimentum eſtminus tritici nutrimento. aqua eius nutribilior eſt ſauich ip̄ius. Ambo frangunt acuitatem humoꝝ. aquaordei alſalech humidior eſt. et omnis aqua ordei inflatiua eſt. Super pannuꝫ adminiſtrat̉ ex eo epithyma calidum: et ex eius decoctōne ſuper apoſtemata dura ⁊ calida ponitur emplaſtrū. linimentū ex eo cum aceto forti ſcabiem vlceratam ſanat: impoſitū more emplaſtriIterum ex eo cum citoniis et aceto ſuper pōdagrā fitemplaſtrū. prohibetqꝫ humiditatū ad iuncturas fluxūĘius aqua confert egritudinibus pectoris: Et bibitacum feniculi ſemine: lac abundare facit Ex eius quoqꝫfarina cum melliloto ⁊ cortice papaueris fit emplaſtrūad dolorem lateris. Eius ſauich retinet ventreꝫ ⁊ ſimiliter decoctio ſauich eius: et furfur eius prouocat vrinam. Sed aqua triticei furfuris bibita vehementioriseſt prouocationis. Aqua eius eſt infrigidatiuā febriūhūectatiua. ſtomacho tam̄ eſt mala. In calidis quidemfebribus danda eſt pura. In frigidis autem cum apio⁊ feniculo. Datur ⁊ in potū quod cum ficubꝰ eſt coctūcū mellicrato permixtū: ad febres flegmaticas.XUDe his que ex ordeo fiunt et primo d̓ farina.Platearius.Rdeum eſt frigidū ⁊ ſiccum. de ordeo multafiunt que vſui medicine competunt In aqua qͥdem ordei farina decoquitur: ⁊ fiūt pultes: optimus cibus febricitantibꝰ: ⁊ maxime ſpiritualiū apoſtema maturat et bene nutrit. Cōtra calida quoqꝫ apoſtemata in principio ad repercuſſionē materiei: ex faria