Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDuodecimus

renum. ſtranguiriam: diſſuriam: yliacam paſſionem: etdolorem ſtomachi ex ventoſitate datur vinuꝫ decoctionis eius puluis eius in cibis. valet contra emorroidas inflatas. ꝯtra lumbricos etiam datur puluis eiuscum melle: valet ꝯtra vermes aurium. Pliniuslibro. xx. Gith ex grecis: alij melanthion: alij melaſpermon vocant optimū ꝙͣ excitatiſſimi odoris. Medeturſerpentium plagis ſcorpionū. Illini ex melle acetoreperio. Incēſoqꝫ ẜpentes fugari. Bibitur drachmavna contra araneos. Biſtillationem nariuꝫ diſcutit: tuſum in lintheolo oīfactum. Capitis dolores illitum exaceto: infuſum naribus. Cum murrino oculoꝝ epiforis tumoribꝰ. Dentium dolores coctum cum aceto:Ulcera oris tritum aut ꝯmanducatum. Item lepraslentigines ex aceto. difficultates ſpirādi addito nitropotum. Duricias: tumore ſqꝫ veteres ſuppuratōnesillitum. Quinimo lintheolis illigatis tm̄ grauis. xxx.ſecundinas trahi reperio. lac mulierum auget: ꝯtinuispiebus ſumptum. Succus eius vt ioſciami venenū eſtquod miremur cum ſemine gratiſſime panes condiat.oculos quoqꝫ purgat. vrinaꝫ menſtrua cit. Aiunt etiam euꝫ clauis in pedibus mederi. tritū in vriua culicesſuffitu necare et etiā muſcās. LXXVI. De herbo IſidorusErbum a greco traxit vocabulum. Hoc enimilli orobum dicunt. Qd̓ cum ſit quibuſdā pecoribus infeſtum: thauros tam̄ efficit piuguēs Daſcorides. Herbum vel vt alij dicunt orobuꝫ inlenticula naſcitur: etiam ſeritur: Cutꝰ aliud eſt pallidum: aliud ſubrūfum: aliud album. vires habet alba diureticas valde. calidas: media participans qualitate: partē hn̄s amaritudīs. Si cōmedantur extra ratōꝫcaput grauant. vētremqꝫ turbant. ſanguinem vrinaeducunt. herbum elixū boues pingueſcere facit. fit aūtfarina ex eo hoc modo: herbum album eligitur: et vnādie aqua infunditur: alia die donec coriuꝫ dimittāt coquitur: tunc demū in farina molitur ac reponitur Hecfarina ſumpta ventrem mollit. vrinam ꝓuocat. coloreꝫbonuꝫ facit. Si tamen nimiū comeſta vel bibita fueritcaput grauat. tortiones ſanguine deponit. ventreꝫac veſice vulnera cum melle ſanat. cancros duriciasmammaꝝ. malignaqꝫ ꝯulnera carbunculoſ impoſitacurat. tumoreꝫ rūpere facit. mixtoqꝫ vino caninis morſibus ac venenoẜ ſuccurrit. Cum aceto cocta: tormībꝰ ſtranguiriis ac punctōnibꝰ medetur. ſuꝑ pectineꝫ impoſita. Eiuſdeꝫ elixatura ꝑniones ac prurigines totiꝰcorporis tollit. fomento adhibita. de illis quandoqꝫalbi ſunt: alio modo fit farina. prius enim parum aquaſparguntur: et ſic in patella quouſqꝫ corium dimittantaſſantur: dehinc tenuiſſime tunduntur atqꝫ cribrantur Auicenna. Heruum dicitur granum in magnitudine lentis: non cum compreſſione rotundum: ſed late ratum: eius color eſt inter cinericium citrinum. Quandoqꝫ eſt album: ad citrinitatem declinās: quandoqꝫrubeum. herba eſt parua minuta folia habens: in thecis eſt eius ſemen Boues id comedunt: eoqꝫ nutriunt̉Calidum eſt in prīo vſqꝫ ad ſecundū: in tercio ſiccūEſt autem abſterſiuū aꝑitiuū. et ineſt ei malus hūorcuiꝰ rectificatio eſt ſicut lupinoꝝ. linitū ſuꝑ morpheam pannū: lentigines ac cicatrices ꝓficit. bonuꝫ colorēefficit. Extenuatis ꝓdeſt: eiuſqꝫ decoctio ponitur ſuꝑfiſſuras frigoris: et pruritum eius manibꝰ accidentesLenit duricias manmillaꝝ: vlcera cum melle mundificat. Confert igni ꝑſico ac mellino. Confert duricieimammillaꝝ: facile efficit groſſe ſaniei ſputum. Cumaceto bibitum: vrine difficultati confert. ſedatqꝫ tenanion ventris dolorem pungitiuū. Plurimus tamen

vſus eius mīgere facit ſanguinem ꝓpter ſue ꝓuocationis fortitudinem. ſoluitqꝫ naturam. Deniqꝫ fit emplaſtrum ex eo cum vino: ſuꝑ morſuꝫ viꝑe vel canis rabioſi: hominis ieiuni Iſaac̄. Orobū caliduꝫ eſt in primo gradu: ſiccum in ſecundo. vnde mundificatiuuꝫ eſtet colatiuū. ventrem humectat. vrinam menſtrua prouocat. cutem clarificat. Non tam̄ plurimū aſſue fiat: neforte ſanguinem mingere faciat. Aliquādo etiaꝫ naͣres ſanguinis efficit fluxum. Farina eius cocta cum ſepotis quod eſt ſpecies thuris: ydropicis ycte riciſqꝫ ꝓficit. Temꝑate cuꝫ vino valet ſuꝑ rabidiſſimi canis morſum impoſita. Rurſumqꝫ cum melle temꝑata lentiginem mūdificat. vulneribus: apoſtematibuſqꝫ ſimilitervalet Actor. Nota tam̄ orobū phifici noſtri illudeſſe putant: quod nos viciam eſſe dicimꝰ. Sed yſidoruſhec duobꝰ ponit. Et dicitur duo genera ſunt: vnuꝫmaiꝰ qd̓ orobū vocat̉. Et aliud minꝰ qd̓ viciā dicimꝰ. LXXVII. De lente ſiue lenticula IſidorusEns dicta eſt: eo humida et lenta eſt. veladheret humida. hec in cibo ſumpta: deducitvenerem: magis autem vrinam. Pliniꝰ libro. xviii. Lens amat tenue magis ꝙͣ pingue ſolum etcelum vtiqꝫ ſiccum. duo ſunt eius genera: in egypto alterum rotundiꝰ atqꝫ nigrius. alterum vero ſua figura.vnde vario vſu tranſlatum eſt in lenticulas nomen. Iuuenio apud autores veſcentibꝰ ea fieri equanimitateꝫlenti ſeminate nocet herba ſecuridaca: quam greci plecinon vocāt a ſimilitudine. necat enim complexu. Lertem deniqꝫ ſeri conuenit in loco fruteto rubicoſo: quiherbidus non ſit. lentem piſcudam torrere prius oportet. deinde cum furfuribus leniter pinſi. vel addito iuſextarios. xx. lateris crudi fruſto. et harene ſemodio.heruilliam quoqꝫ modis eiuſdem: quibus lentem Palladius libro tercio. In menſe februario lenticulam conuenit ſeri: ſolo tenu̓i ac reſoluto vel in pinguiſed ſicco maxime qꝛ luxuria corrūpitur et humore vſqꝫad duodecimā lunam bene ſeminatur. Que vt cito exeat atqꝫ grandeſcat: priꝰ cum fumi ariditate vtiliter miſcetur: et vbi ſic requieuerit quattuor diebus vel qͥnqꝫtunc ſpargitur. Semen vniꝰ modii iugerū implebit. Idem in libro. vii. Menſe iunio in locis frigidiſ peragenda eſt leguminū meſſis. lenticula itaqꝫ collecta bene ſeruatur cineri mixta. vel in vaẜ oleariis vel ſallamtariis repletis: ſtatimqꝫ gipſatis. LXXVIII De proprietatibus eius in medicina. Diaſcorides.Enticule virtus eſt ſtiptica: indigeſtibilis eſtet cacoſtomacha: ventrem inflat. inteſt. leditfrequenterqꝫ comeſta: caliginem oculis facit.Cocta cum corio ventrem mollit. molita comeſta ventrem ſtringit. Molitam tamen cum coxeris ſi aquamin coctura mutes: exinde ventrem mollire poteris. Nimium comeſta viſiones ſomnii ſuperfluas facit: pulmoni capiti eſt contraria. Cum polenta cathaplaſmata podagris medetur. Cum melle cocta et impoſita duricias ſcrofas reſoluit vino melliloti vel cōtoneococta: īpoſita tūoreſ ocl̓oꝝ curat. Oleoqꝫ roſaceo mixta et impoſita tūores ani compeſcit. Putredines vulnerum et cancrenas aqua marina mixta purgat. Igniacro ac herpetis papulis medicinalis eſt. pernionibꝰ manimis tumentibꝰ in aqua marina cocta maximuꝫpreſidium eſt. Cum melle vulner a purgat et glutinat.Cum oleo roſeo virge vicia emendat. Plateariꝰ.ticula eſt in ſecundo gradu calida ſicca. Fructus velſemen eius competit veſcendi vſui: ac medicine. vn̄tra dyſenteriā in aceto vſqꝫ ad aliquātulā denigratōꝫ