LiberDuodecimus

ſunt. calidiores: ſed ſcd̓m quoſdam frigidi ſunt ⁊ ficci.Apud me autem ſubſtantia eoꝝ eſt ſicca: in qua eſt humiditas ſuꝑflua. Ip̄iqꝫ ad caliditatem declinant. velocis enim digeſtionis ſunt: ſed fabe plus illis inflatiueſunt. Humor faſeloruꝫ humidus eſt ac flegmaticus: ⁊ſomnia mala videre facit: ſed pectori et pulmoni boniſunt. humorem generant groſſum: ſed ſinapis ꝓhibetnocumentū eoruꝫ qui cum accto nutriti ſunt: pauce humiditatis ſunt. Mēſtrua deniqꝫ ꝓuocāt: faſeoli maxīerube i. ꝓprie cum oleo nęriden.¶ LXXIII¶ De fenugreco. ¶ Platearius¶ Enugrecum calidum et ſiccum eſt. ſubſtantiāglutinoſam habet. virtutem habet maturandi⁊relaxandi. Igitur ad apoſtema maturanduꝫ⁊ exterius rumpendum farina eius cum vitello oui cōficitur ⁊ ſuperponitur: ſicqꝫ maturat: et attenuat. Adduriciam ſplenis herba ip̄a in oleo ⁊ vino macerata ꝑquindecim dies optime decoquitur. Ad apoſtēata ſpiritualium fenugreci farina in ſacello poſita ⁊ in aquadecocta cum malua ſepius ſupponitur. Ad apoſtemata et inteſtinoꝝ ex farina fenugreci et aqua p̄dicta fiūtpultes ac ſuꝑponuntur. ¶ Auicenna. Fenugrecum eſtin fine primi calidum: in eodem vero ſiccum. virtus eiꝰeſt digeſtiua et lenitiua: ꝓpter id quod aggregatur inipſo de caliditate cum viſcoſitate. viſcoſitas ip̄ius ꝓhibet dominiuꝫ nocumenti caliditatis eius. Eiuſqꝫ caliditas cum facilitate oꝑatur: et humor eius eſt malus: licet non ſit paucus. Oleum eius quod cum mirto fit cōfert capillis: ac veſtigis vlcerum. fiſſuris quoqꝫ frigidis ꝓprie cum oleo roſato valet ⁊ in panni medicinis.et colorem bonum facit. alterat odorem oris ac feterefacit odorem corporis ⁊ ſudoris. Reſoluit apoſtemataflegmatica ⁊ dura. Cum oleo roſeo confert aduſtioniignis. Mundatqꝫ furfures ablutione capitis facta exeo facit ſoda capiti. vocem clarificat: ⁊ pulmoni aliqd̓nutrimentū tribuit. pectus lenit ⁊ guttur. ſedatqꝫ tuſſim ⁊ dyſenteriam. ꝓprie quādo cum melle vel dactilisac ficubus coquitur. Emplaſtrum ex eo cum nitro factum confert ſpleni: eiuſqꝫ decoctio cum aceto debilitati ſtomachi. Electuariū eius nauſeam facit: ſed acetū⁊ muri nocumentuꝫ expellunt eius comeſtionis. Eiusdecoctio cum aceto vlceribus inteſtinoꝝ conuenit. eademqꝫ cum aqua calida: tenaſmon et ſolutioni proficitĘius oleum eſt apoſtematibꝰ ani bonum. ⁊ clyſteriſat̉etiam ad tenaſmon: et dolorem ventris pungitiuumNec mouet fecem expellendam: niſi ꝓpter acrimoniaꝫſuam. Eius decoctio cuꝫ melle facit huiditates groſſaſab inteſtinis deſcendere. vrinam ⁊ menſtrua ꝓuocat.Et ſuppoſitum cum adipe anatis confert duriciet matricis. facitqꝫ generatōnem illiꝰ facilem: cuiꝰ generatōdifficilis eſt ꝓpter deſiccatōneꝫ. Eſt etiā bonū emorroydas hn̄tibꝰ: nec eſt ſicut lupinū difficultate ſui exitꝰ.¶ LXXIIII.Adhuc de eodem ¶ Palladius libro ſecundoEnugrecum in yt alia colligendi cauſa ſeminiſianuario menſe vltimo circa kalendas februaIrias eſt ſerendū. ſeptem modii ſufficiunt iugero vni. Arandum eſt autem ſpiſſe ſed non alte. Nam ſiplus ꝙͣ quattuor digitis obruatur: difficile naſciturIdcirco quidem minimis aratris ꝓſciſſa prius terra: ſeminant: et ſtatim ſarculis operiūt ¶ Idem in libro. viiFenugrecū menſe iunio reſecamꝰ ad pabulum ¶ Idemin libro. x. In menſe ſeptembri fenugrecū ſeritur cauſapabuli. ¶ Plinius libro. xviii. Fenugrecum ſcariſation ſeritur: non altiore quattuor digitoꝝ ſulco. Quantoqꝫ tractatur peius: tanto ꝓuenit melius. Rarum dictu eſſe aliquid cui negligentia proſit. Id autem quodſecale ac farrago appellatur. occari tm̄ deſiderat. Se

cale thaurini ſub alpibus vocant aſiam: deterrimū quidem ſed tm̄ ad famem arcendā vtile. Fecunda ſed gracili ſtipula: nigricia triſte: p̄cipuuꝫ pondere. Admicet̉huic far: vt amaritudinē eius mitiget: et tam̄ ſic quoqꝫventri ingratiſſimū eſt. naſcitur qualicunqꝫ ſolo cū ceuteſimo grano: ip̄mqꝫ pro letamine eſt. ¶ Idem libroxxiiii. Fenugreco quod telin vocant: alij carphos: alijbuceras: alij egoceraſ. quoniaꝫ corniculis ſimile ſemenhabet: non minime autoritatis eſt. Nos ſiliquaꝫ. al̓asſiciliam vocamꝰ. vis eius eſt ſiccare: mollire. diſſoluereSuccus decocti: feminaꝝ pluribꝰ malis ſubuenit. ſiueduricia. ſiue tumor. ſiue cōtractio ſit matricis fouēturinſidunt: infuſuꝫ quoqꝫ prodeſt. ⁊ extenuat in facie furfures. addito nitro decoctum ⁊ impoſitū medetur ſpleni. Item ex aceto ⁊ iocineri decoctū. Diocles difficiliparientibꝰ eius ſemen dedit acetabuli menſuraꝫ tritiin nouem cyathis ſepe ad tercias partes bibere: vt quibiberīt in calida lauarentur: ⁊ in balneis ſudantibꝰ dimidium ex relicto iterum dedit mox a balneo: reliquuꝫpro ſummo auxilio. Farinam fenugreci cum ordeo autlini ſemine decoctaꝫ aqua mulſa contra vulue cruciatꝰſubuenit. itemqꝫ impoſuit immo ventri. Lepras ⁊ lentigines ſulphuris pari portione mixta eius farina curauit: nitro antea cute preꝑata: ſepias ꝑ diē illiniens: perungiqꝫ p̄cipiens. Nec dubitatur quin eius decoctumvtiliſſimū ſit matricibꝰ: ⁊ interraneis exulceratis: ſicuti ſemen articulis ac p̄cordiis. Si vero cum malua decoquatur. poſtea addito mulſo potus ante cetera vuluis intraneiſqꝫ laudatur. Quippe cum vapor quoqꝫdecocti plurimum ꝓſit. Carcinomata ſubacta ex vino:purgat. mox addito melle ꝑſanat. Eius quoqꝫ ſemendecoctum emendat alarum graueolentiaꝫ. farina eiuscum vino ⁊ nitro: celeriter tollit capitis prurigines atꝫfurfures. aceto ſubacta luxatis illinitur: ac lyeni: addito melle. In ydromellite decocta cuꝫ axungia medeturgenitalibꝰ. Itemqꝫ parotidi panno pōdagre articuliscarnibuſqꝫ que ꝓcedunt ab oſſibus. Sumitur ad pectꝰexulceratum ē farina eius ſorbitio. longamqꝫ tuſſimqꝫdiu de coquitur. donec ceſſet amaritudo: poſtea mel additur ¶ Dyaſcorides. Fenugreci farinaꝫ multi bucerōvel egoceras vocāt. virtus eſt ei malactica. Cathaplaſmata cum mulſa tumores interaneos ⁊ foris poſitosſpargendo compe ſcit. nitro et aceto impoſita: ſplenemtumeſcere facit. Succus eius tumores ac conſtrictōesmatricis fomento curat. capillos ab immundiciis limpidos ẜuat. fenugrecum quidem nimium calidum eſt.ſuccus autem mediocriter. ꝓpter hoc ignitas inflatōeſexacerbat. intꝰ calidas vero ſchyroſes digerit: ac relaxat efficaciter aūt ydoneū eſt ad omneꝫ tūorem l̓ rigorēLXXVDe gith ¶ Haimo ſuper iſaiamIth eſt genꝰ liguminis ſimile cimino in quāttate. ſꝫ nigri coloriſ. ⁊ ī pane dulcorādo īponūt¶ Dyaſcor. githē herba q̄ in ſegētibꝰ creſcit: hn̄s ſem̄nigrum. minutū. odore ſuaui. Hoc em̄ relaxat ⁊ calefacit. ideoqꝫ potatuꝫ vrinā ⁊ menſtrua prouocat. lumbricos expellit. impoſitū vero tumores ac duricias ſoluit.Eſt etiam deſiccatiuum ac leptomicū. lepras ac verrūcas appoſitum tollit. Pingues ac glutinoſos atqꝫ cōſtiꝑatos humores digerit. Catarrum ſanat. calefacierdo ſi puluis eius ligetur in lintheolo. et ad nares ſepiꝰapponatur: vt ex eo odoretur. lumbricos aūt enecat: comeſtum vel contuſum extrinſecus ventri appoſitum¶ Platearius. Gith calidum eſt et ſiccum in ſecundogradu. ⁊ eſt herba que inter frumentū pritur. ſemen nigrum ⁊ quaſi triangulum facit. Aliquantulam habetamaritudinem vnde diuretica eſt: virtutem hꝫ diſſoluedi et ꝯſumendi. Contra opilatōem eꝑatis: ac ſplenis. ⁊