LiberDuodecimus

id quod heruo eſt ſimillimum. Firmius eſt qd̓ nigrumꝙ rufum: ꝙͣ qd̓ album. Cicer radices habet altiſſimas.folia multiplicia. pauciſſimiſqꝫ diebus maturatur Nāq ſemente. xl. diebus ꝑficitur. Silique ciceri ſunt rotūde. Ceteris aūt leguminū longe ⁊ ad figuraꝫ ſeminislate. Cōmune aūt oīm ſatoꝝ vicium eſt vrica etiā ciceceris cuꝫ ſalſuginē eius abluendo ymber dulcius id facit. Eſt etiā herba que cicer enecat. heruūqꝫ circūligādo ſe: ⁊ vocatur orobanche. Subtilis eſt illa ſententiaqua dictū eſt ea ſerenda in tenuiori terra que nō multūſucco indigent vt cicer ac citiſus: exceptis legūinibusq̄ vellūtur e terra nō ſubſecātur. In pīgui vero ea quecibi maioris ſūt vt ſiligo ⁊ linuꝫ et triticū ¶ Palladiꝰlibro. ii. Mēſe ianuario cicercula ſeritur loco leto: celohumido. Sed hoc genus ſeminis raro reſpondet: quiadecipitur auſtro vel ficcitate dum floret: ꝙ tūc euenireprope neceſſe eſt. ¶ Idē in libro quarto. In menſe marcio cicer vtrūqꝫ ſerendū eſt loco letiſſimo: celoqꝫ humido. Macerādum eſt autē pridie: vt citius naſci poſſit.Greci quoqꝫ dicūt cicer naſci grande. ſi aqua tepida īfūdatur pridie. loca quoqꝫ maritima amare. temꝑiuſqꝫſi ſeratur autūno ꝓuenire. Tūc etiā cicera ſerēda eſt q̄diſtat a cicercula ſolo colore: et ꝙ ſordet: ac nigrior eſt.LXIII.¶ De medicīali ciceris operatione ¶ IſaacIceris eadē eſt differentia. viridis ⁊ ſicci q̄ fabarum et ſiccarum ⁊ viridiū. Siccum eſt albū⁊nigrum. album calidum eſt in primo gradu.humidū in mēdio. Ideo nutrimētum eſt multū: nec tam̄bonū ſed ad digerenduꝫ duꝝ. ventoſitatē ⁊ inſlatōneꝫfaciēs: vnde qui eo vtūtur pulcre cutis fiunt. qͥa dilata⁊ extenſa caro luceſcit: ⁊ clarificatur. Ciceris due ſuntptātes ꝯͣrie quas cum coquitur amittit: ⁊ in aquaꝫ vbicoquitur redeunt: vnā dulcedinis: alterā ſalſuginis. expulcedine ſua mundificat ⁊ excolat bn̄ et nutrit. lac augmentat. ventrē humectat. apoſtemata diſſoluit maxīeque ī inteſtinis ſunt: ⁊ retro auriculas. Ex ſalſugine autem humores groſſos diſſoluit ac minuit. vrinā et menſtrua prouocat. ventrem humectat. valet iteruꝫ vetericis et ydropicis. valꝫ ad totius corporis ⁊ capitis pruruginē ſi eius iure lauetur. Impetiginē ſerpiginemqꝫmundificat. Nigrum albo calidius eſt. humiduꝫ minꝰpropter hec amaritudo eius dulcedine manifeſtior eſt.Ideoqꝫ plus albo valet in apertōne epatis ⁊ ſplenis.⁊ lapidis fractura ac lumbricis ¶ Auicenna. Cicer aliud eſt album. aliud rubeum. aliud nigrum. vt herbumEt harum ſpērum aliud eſt ſilueſtre: qd̓ amariꝰ eſt ⁊ digeſtibilius: ac vehementioris calefactōis. Aliud verodomeſticum qd̓ melius eſt nutrimento. Album quideꝫcalidum eſt ⁊ ſiccum in primo ⁊ nigrū fortius eſt. Ambo ſunt lenitiua ⁊ inflatiua: ⁊ in ip̄is eſt inſciſio. Nutrimentum eorum fortius eſt ꝙͣ fabaꝝ et magis ſolidum.abſtergit lētigines: et colorem efficit bonū linitū et comeſtum. Confert etiā apoſtemātibus calidis et duris.ac reliquis apoſtematibꝰ que ſunt ex eis in glandulis:⁊ dolori dorſi. vocem clarificat ⁊ nutrit pulmonē meliꝰꝙ res aliqua. Eius decoctio vtilis eſt ydropiſi ac yctericie: et aperit opilatōnes epatis ⁊ ſplenis et renuꝫ.Oportet aūt ꝙ nec comedatur in principio cibi: nec infine ſed in medio. Oleuꝫ eius confert impetigini. ⁊ eiꝰfarina fraudulentis vlceribus et canceroẜ atꝫ prurigini. Becoctio nigri frangit lapidem in veſica ⁊ renibuſcum oleo amigdalino et raphano et apio. Totū quodex eo eſt: extrahit fetum. Nocet autem vlceribus veſice: et vehemēter addit in coitu. Ob hoc anīalia maſculina nutrit et camelos. Dixerunt etiaꝫ quidam ꝙ ciceraceto infuſum et a ieiuno comeſtum: vermes interficitIpocras ait ꝙ ī cicere ſunt due ſubſtātie que ſeparant̉

cum decoctione: qͣruꝫ vna eſt ſalſa ⁊ lenit naturaꝫ Aliadulcis ⁊ ꝓuocat vrinam: Dulcedo in ip̄o inflatiua eſt:et coitum excitat.LXIIII.¶ De eodem ¶ DiaſcoriōēsIcer comeſtum vrinam prouocat. Inflat ⁊ vētrem mollit. colorem bonum facit menſtrua qͦꝫRembria ⁊ lac mulieri comeſtum deponit. Cathaplaſma ex peregrino cicero: tumores teſtium: et formicas ac zernas ⁊ cancros: ⁊ ſcabies malignas: mixto melle curat ſaluberrime. aliud genus qd̓ erios d̓r. ſimilem habet virtutem. Eſt etiā illi virtus epyſpatica ⁊calida. ex media parte cum amaritudine: propter quod⁊ ſpleneꝫ cit. renes ep̄arqꝫ purgat. Scabies parotidaſet vulnera mala cum melle ſanat: hoꝝ quoqꝫ duoꝝ generum elixatura ydropicis ⁊ yctericis medetur cū libanotide accepta. Eſt etiā aliud qd̓ d̓r cicer arietinū omīcicere plus diureticum: ⁊ maxīe illud quod nigrum eſt:cuiꝰ decoctio bibita rumpit in renibus lāpides. Eſt cicer agreſte habens folia predictis ſimilia odoris inſcidi ſemine diſſimile. Sed tanta eſt illi efficacia quanta⁊ illis. ¶ Pliniꝰ libro. xxii. Eſt cicer etiā ſilueſtre foliisſatiuo ſimile: graui odore: ſed ſi largius ſumatur: aluuſſoluitur: et inflatio torminaqꝫ contrahuntur. Toſtumvero ſalubrius habetur. Cicercula quoqꝫ magis in aluo proficit. farina vtriuſqꝫ capitis vlcera manantia ſanat: ⁊ ſilueſtris efficacius. Iteꝫ comiciales morbos aciocinerum tumores ac ſerpentiuꝫ ictus. Cit menſes etvrinas grano maxīe. Emendat ⁊ lichenas: ac teſtiuminflatōnes: regiumqꝫ morbum ⁊ ydropicos. Hec autēomnia genera ledunt exulceratā veſicam ⁊ reneſ. Bangrenis vtiliora cum melle: ⁊ his que cacethe vocanturUerrūcaꝝ in omni genere prima luna ſingulis granisſingulas tangūt. Eaqꝫ grana in lintheolo deligata abiiciunt poſt ſe. ita fugari viciuꝫ arbitrantes. Noſtri precipiunt arittinum in aqua decoquere: ⁊ ex eo bibere indifficultatibꝰ vrine. Sic ⁊ calculos morbumqꝫ regiuꝫpelli. ⁊ eiuſdem foliis ſarmentatis atqꝫ decoctia aquamaxime calida morbos pedum tolli.¶ LXv¶ De eruo et eriſimo ¶ Plinius vbi ſupraRui cura nō ē oꝑoſa. hoc ampliꝰ ꝙͣ vicia runcatur. Ip̄m vim obtinet medicaminis. Quippe diuum auguſtum ipſius epiſtolis memoriaper id extat curatuꝫ. In marcio mēſe ſatum. bobꝰ aiūteſſe noxium. Item autumno graui noxium. Innoxiumautem fieri vere primo ſatum. Eſt herba. ſicut iā dictūeſt. que cicer ⁊ eruum enecat circumligando ſe: ⁊ vocat̉orobanche. Naſcitur ⁊ ſpalangion in eruo. aranei generis beſtia: ſi ſit hyems aquoſa. ¶ Idem li. xxii. Eruonon minorem potentiā veteres tribuere ꝙͣ braſice: Cōtra ictus ſerpentiū ex aceto ad crocodiloꝝ hominūqꝫmorſum. Si quis eruum quotidie comedat ieiunꝰ: lyenem eius abſumi certiſſime autores affirmāt. Farinaeius. vt ait varro. maculas emundat ex toto corpore.Ulcera quoqꝫ non patitur ſerpere. In manimis efficaciſſimū eſt. Carbunculos ex vino rumpit. vrine difficultates. inflatōem iocineris vicia tenaſmon que cibūnō ſentiant atropha appellata: toſtum et in nucis auelane magnitudine collectum: deuoratūqꝫ corrigit. Itēimpetigines ex aceto coctum: ⁊ in quarto die ſolutumpanos in melle ſuppurare prohibet impoſitum. Aquadecoctum perniones ac pruritus ſanat fouendo. Quīetiam ſi quis quotidie ieiunus bibat meliorem coloreꝫfieri exiſtimant corpori vniuerſo. Idē vero cibis hoīmeſt alienuꝫ. vomitiones mouet. aluum turbat capiti ⁊ſtomacho eſt oneroſū. genua quoqꝫ grauat Sed miteſcit pluribus diebus mādefactū bobus ⁊ iumentis vtiliſſimū. Eiuſqꝫ ſilique virides priuſꝙͣ indureſcant cumſuo caule: foliiſqꝫ ꝯtrite: capillos inficiūt nigro colore