LiberDuodecimus

adoreuꝫ in ſeptembri menſe locis vliginoẜ aut exilibusaut frigidis vel opacis circa equinoctiuꝫ ſunt ſerendavidelꝫ dum ſerenitas conſtat: vt radices frumenti ante hyemeꝫ conualeſcant. ¶ Idem in li. xi. Iuſta quoqꝫſatio eſt ordei ⁊ triticia .x. kl̓as. nouembris vſqꝫ ad. viydus decembris: regionibꝰ tꝑatis. ¶ Plinius vbi ſup̄In creta ⁊ rubrica lupinū. in agro aūt aquoſiore adoreum. In ſicco ⁊ non herboſo nec vmbroſo triticum. Inloco etiā humili ſerendum eſt adoreū potiꝰ ꝙͣ triticum.¶ De alica ¶ Iſidorus..LIX.Lica nomen grecum eſt. Alicaſtrum eſt alice ſimile. p̄cipua bonitate ⁊ pondere ¶ Pliniꝰ vbiſupͣ. Dicatur ⁊ alice ratio p̄ſtantiſſime ſaluberTrimeqꝫ que palma fruguꝫ indubitater ytaliā cōtingitSine dubio fit ⁊ in egypto: ſed admodū ſpernenda Inytalia vero pluribꝰ locis: ſicut veronēſi ⁊ pyſano agroIn campania tn̄ laudatiſſimꝰ eſt eius campꝰ. ſubiacenſnymboẜ montibꝰ totis quidem. xl. milibꝰ paſſuū planicie. Gr̄a terre eius vt ꝓtinus ſoli natura dicatur. Puluerea ſumma inferior bibula. ⁊ pumicis fiſtulans viceMontiū quoqꝫ culpa in bonuꝫ cedit. Crebros em̄ imbres ꝑcolat atqꝫ tranſmittit: nec dilui aut madere voluit ꝓpter facilitatē culture. Eadem acceptū humoreꝫnullis fontibus reddat: ſed tꝑat. ⁊ ꝯcoquens intra ſe vce fuſi ꝯtinet. Seritur anno toto panico ſemel: bis farre: ⁊ tn̄ vere ſegetes que interqͥe uerūt fundunt roſam:odoratiorē ſatiua: adeo terra parere non ceſſat. Alicafit e zea: quam ſemen appellauimꝰ. Granū eius in pilalignea tunditur. Nam lapidis duricia cōteritur: iterūqꝫ armamentis nudata medulla cōciditur. Ita fiūt alice tria genera. minimū ac ſecundariū: ⁊ grandiſſimumqd̓ epherema appellant. Nondū hn̄t candorem ſuum:quo precellunt. iam tn̄ alexandrine preferuntur. poſteamirum dictū admiſcetur creta que tranſit in corpus: ⁊colorem ac teneritatem affert. hec inter puteolos ⁊ neapolim inuenitur: in colle qui leucogeos appellatur. Extatqꝫ diui auguſti decretum. quo anno ad vicena milianeapolitanis pro eo numerari iuſſit ē fiſco ſuo: coloniādeducēs capuam. adiecitqꝫ cām afferendi. qm̄ campani negaſſent alicaꝫ ſine illo metallo poſſe confici. In eodem reꝑitur ⁊ ſulphur. emicantqꝫ fontes oraxi ocl̓oꝝclaritati medicinales ac vulnerū medicine dentiūqꝫ firmitati. Alica fit adulterīa maxīe e zea que degeneratin affrica: eiuſqꝫ ſpice latiores ſunt: ⁊ nigriores ac breui ſtipula. hāc pīſunt cū harena: ⁊ ſic quoqꝫ difficultervtriculos conterunt. Et fit in dimidia modii menſura.Poſtea gypſi quarta pars inſꝑgitur atqꝫ vt coheſeritfarinario cribro ſubcernunt. Que in eo remanſerit appellatur excepticia: et eſt grandiſſima: Que vero tranſit arciore cribro ſecernitur ⁊ ſecundaria. Item cribraria que ſil̓i modo in tercio remāſit cribro anguſtiſſimo⁊ tm̄ harenas tranſmittente. Alia vbiqꝫ ratō eſt adul̓terandi hoc modo. Ex tritico candidiſſima ⁊ grandiſſima grana eligunt ac ſemicocta in ollis poſtea ſole arefaciūt. rurſumqꝫ leuiter aſꝑſa molis frangunt. Ex zeapulcriꝰ ꝙͣ ex tritico fit granuꝫ ꝙͣuis alice ſit hoc viciūCandorē aūt ei ꝓ creta lactis incocti confert mixturaIdem in li. xxii. Alicā fieri diximꝰ ex zea: verior lr̄ahabet zea ex qua alicam fieri diximꝰ. efficacior etiamvidet̉ ordeacea. Trimeſtris mollior ex vino rubro valet ad ſcorꝑionū ictus tepida: ⁊ ſanguinē excreantibuſIteꝫ arterie. Tuſſi cū ſepo caprino ul̓ butiro. Molliſſima omniū eſt ex feno greco. Furfures corꝑis ſanat: vl̓ceraqꝫ manantia. ſtomachi dolores pedes atꝫ māmaſcum vino ⁊ nitro cocta. Herina vero plus ceteris purgat vlcera vetera: ⁊ gangrenas. Cum raphano ⁊ ſale⁊ aceto lichenas. Lepras cum ſulphure ac vino: Capi

tiſqꝫ dolores impoſita fronti cū adipe anſerino. Strumas ⁊ panos concoquit in fimo columbino: ⁊ lini ſemine decocta in vino. Hec iam de alica allegata ẜm plinium de zea dicuntur. Nam de alica ſic dicit pliniꝰ. Alcares romana eſt et nō pridem excogitata: alioqͥn nonptyſani potius laudes ſcripſiſſent greci. Nonduꝫ arbitror Pompe ī magni etate in vſu fuiſſe: ⁊ ideo vix qͥdqͣꝫde ea ſcriptū ab aſclepiadis ſchola. Eſſe quideꝫ eximivtilem nemo dubitet. ſiue eluta detur ex aqua mulſa ſiue in ſorbitōes decocta ſiue in pulte. Eadem in aluo ſiſtenda torretur. Deinde fauoꝝ cera decoquitur. Peculiaris tn̄ longo morbo ad tabitudinē redactiſ ſubuenitterniſ eius ciathis in ſextariū aque ſenſim decoctis: donec omīs aqua cōſumatur. poſtea ſextario lactis quilliaut caprini addito ꝑ cōtinuos dies mox adiecto melleTali ſorbitōis genere emendātur ſynthexes: q̄ ſunt exhis ſumpte.¶ IX¶ De auena ¶ IſidorꝰUena eſt herba ſeminalis ſegeti ſil̓is. Un̄ virgilius. Urit em̄ lini campū ſeges: vrit auene.ponitur aliquotiens ꝓ calamo. ¶ Plinius li.xviii. Primū oīm vicium frum̄ti eſt auena. ſicut videlicet iam dictū eſt ſupͣ. ⁊ ordeuꝫ in eam degenerat. ſicutip̄a frum̄ti fit inſtar. quippe cū illam germanie populiedant. nec alia pulte viuāt. hoc viciū euenit maxīe: ſoliceliqꝫ hūore. Eſt ⁊ aliud ex vicino auene viciū cuꝫ amplitudine inchoata granuꝫ: ſed nōduꝫ matura. pͥuſꝙͣ roboretur corpꝰ afflatu noxio caſſuꝫ ⁊ inane in ſpica euaneſcit quodā abortiuo. ¶ Actor. De auena nōnunꝙͣmiratꝰ ſum: ꝙ de ip̄iꝰ natura vel oꝑatōe medicinali pene nichil reꝑitur in libriſ autenticis medicoꝝ. Sꝫ hocideo accidiſſe videtur: qꝛ in eorundē autoꝝ regionibusnequaꝙͣ vt grana cetera reꝑiebantur. ⁊ fortaſſe nec olīſeminabātur cōmuniter ſicut modo fit apud nos. Unde nec yſidorus eā inter fruges ponit: ſed inter herbasNunc āt vſitatiſſimꝰ ē cibꝰ īum̄toꝝ ⁊ ī pl̓ibꝰ locis hoīmNam ⁊ ex ea fit panis ſuauiſſimꝰ: ⁊ grauelluꝫ ꝯgruentiſſimꝰ infirmoꝝ cibus: ⁊ cereuiſia vel ptyſana que eſtcibus ⁊ potus. ¶ Conſtantinꝰ in libro graduū. Auenavires habet leniter laxātes: ⁊ ad omnē tumorē faciēteſmollit duricias. ⁊ ideo farina eius ſi cathaplaſmeturmixta cōgrue facit ad egilopas.¶ EXI.De brance ac bromo ¶ Plinius vbi ſupraRancem gallie ſuum genus farris dedere: qd̓apud nos ſandala dicit̉. ⁊ eſt nitidiſſimi graniEſt ⁊ alia differentia: ꝙ fere libris quaternisplus reddit panis ꝙͣ aliud. ¶ Idem in li. xxii. Bromoseſt ſemen cuiuſdā ſpicā ferentis herbe: que naſcitur inter vicia ſegetis auene genere: ⁊ folia et ſtipula triticijimitatur paruulas veluti lobas habꝫ in cacuminibusdependentes. Semen ip̄m eſt vtile ad cathaplaſmataatqꝫ ordeū et ſil̓ia. Succꝰ etiā ip̄iꝰ medicinaliter ꝓdeſttuſſientibusLXII¶ De candreo ac cicere ¶ Auicenna.Andreos. al̓s canderos. eſt triticum romanu.huiꝰ nutrimentū eſt frigidiꝰ ac minus nutrimto tritici. cū hoc tamen eſt bone digeſtionis acpl̓imi nutrimenti fortis et groſſi. ¶ Iſidorus. Cicer nōmen grecum eſt. genus eſt legumīs. Cicer album et nigruꝫ: ventreꝫ molliunt. vrina ꝓuocāt et nutriūt. ¶ Hlinius li. xviii. Ciceris natura eſt cū ſalſilagine gigni.Ideoqꝫ vrit ſoluꝫ: nec ſeri debet niſi pridie madefactūPlures ſunt eius differentie. videlꝫ magnitudine. cōlore. figura. ſapore. Eſt em̄ arietino capiti ſil̓e. vnde etarietinū appellatur. Eſt album et nigruꝫ. Eſt et columbinum qd̓ alij veneriū vocant candidū. rotunduꝫ. leue.minꝰ arietino. Eſt et cicercula minuti ciceris inequaliſangulos habens veluti piſum. Eſt autem dulciſſimuꝫ.