LiberDuodecimus

que ſata ſunt: nec a cultore tangi debebunt. Frumentūquid̓ ⁊ ordeum ⁊ que ſingularis ſemīs ſunt viii. diebusflorent. ac deinde ꝑ dies. .xl. flore depoſito vſqꝫ ad maturitatis euentū grandeſcūt. Que vero ſicut faba ⁊ piſūceteraqꝫ legumina duplicis ſeminis ſunt. xl. diebꝰ flo¶XIxI.rent: ſil̓qꝫ grādeſcūt.¶ De maturatōne ipſorum et collectōne.Plinius vbi ſupra.Rumenta cum defloruere craſſeſcūt: et maturantur cū plurimū diebus. xl. ꝑficiūtur. ItēqꝫEfaba. Cicer aūt pauciſſimis diebuſ. id em̄ a ſementi diebus. xl. ꝑficitur. Miliuꝫ ac panicū ac ſiſamaomniaqꝫ eſtiua. maturātur a flore diebus. xl. Magnavero terre celiqꝫ differentia. In egypto ſiquid̓ ordeumſexto a ſatu menſe frumenta: ſeptimo metūtur in hellade. Ordeum in peloponenſi octouo: ⁊ frumēta tardiusGrana in ſtipula crinito textu ſpicantur. In faba vero⁊ legumībꝰ alternis lateribꝰ ſiliqͣntur. Tunice frumētopl̓es ſunt Ordeū maxīe nudū ⁊ halica ſꝫ p̄cipue auenaCalamꝰ altior ē frum̄to ꝙͣ ordeo. ariſta mordatior ord̓omeſẜ aūt ip̄iꝰ varia ē rō. Galliaꝝ latifūdiis valli p̄grādes: dentibꝰ in margine infeſtis: duabꝰ rotis ꝑ ſegētēimpellūtur iumenta in ꝯͣrium iuncto vel acto. Ita direꝑte in vallum cadūt ſpice. Alibi ſtipule mediā falce p̄ciduntur. Atqꝫ inter duas mergētes ſpica deſtringit̉Alibi vero a radice euellūtur qd̓ qui faciūt ꝓſcindi abſe obiter agrū interp̄tantur: cū exͣhant ſuccuꝫ. Differētia hec: vbi ſtipula domos ꝯtegunt: ꝙͣ longiſſimā ẜuātvbi feni inopīā eſt. paleā ſtram̄to quer̄t. Panici culmonō tegunt. milii vero culmū inurūt. ordeī vero ſtipulaꝫbobus gratiſſimā ẜuant Panicū ⁊ miliū pectine manuali gallie ſigillatim legunt. legumina cum ceꝑint matureſcere rapienda ſunt: qꝛ cito exiliūt: latentqꝫ cum deciderint: ſicut ⁊ lupinū ¶ Palladius ī li. vii. In menſe iunio frigidis locis ꝑagenda eſt legitimū meſſis. eodemvero mēſe iunio pͥmitꝰ ordei meſſis incipitur que cōſumenda eſt anteꝙͣ refractis ſpiciſ lapſa decurrāt: qꝛ nuſlis vt triticum follicul̓ veſtiūtur. Sed ordei culmos inagris aliqͣntulū ſinamꝰ iacere: qꝛ fertur hoc more grandeſcere. Tunc etiā menſe poſtremo locis maritimis etcalidioribꝰ ac ſiccis abſcinditur tritici meſſis. Quaꝫ videlicꝫ paratā eſſe cognoſcas: ſi equal̓r ſpicaꝝ populusmaturato rubore flore ſcit. pars galliaruꝫ planior hocvtitur ꝯpendio ad metendū: ac p̄ter hoīm labores oꝑabouis vniꝰ abſumit totiꝰ meſſis ſpaciū. Itaqꝫ vehicl̓mefficitur qd̓ duabꝰ rotis breuibus fertur. Huiꝰ qͣdrataſuꝑficies tabul̓ munit̉ q̄ forinſecꝰ recliues in ſummoreddūt ſpacia longiora. Ab eiꝰ fronte carpēti breuioreſt altitudo tabulaꝝ. Ibi denticuli pl̓imi ⁊ rari ad ſpicaꝝ mēſurā in ordine ꝯſtituūtur ad ſuꝑiorē ꝑtem recurui: a tergo vero eiuſdem vehicl̓i duo figuratur temoeſbreuiſſimi. Ibi bos capite in vehiculū verſo iugo aptatur ⁊ vincul̓: manſuetꝰ ſane qui nondū excedat cōpulſoriſ. hic ergo vbi vehiculū ꝑ meſſeſ īpellere ceꝑit. oīs ſpica in carpentū denticul̓ ꝯp̄henſa: abruptis ac reliquispaleis cumulatur. altitudineꝫ vl̓ hūilitatē: pl̓imūqꝫ bubulco moderāte qui ſeqͥtur. Sicqꝫ ꝑpaucoº itu ac reditu. breui horaꝝ ſpacio tota meſſis impletur. Hoc cāpeſtribꝰ locis eſt vtile: vel eqͣlibꝰ ⁊ his qͥbꝰ neceſſaria palea nō habet̉ ¶ Idem in li. viii. In mēſe iulio tꝑatis locis tritici meſſis expletur: eo more quo dictum eſt priꝰ.¶ XIII¶ De aree preparatōe ac frugum purgatione ¶ Idem in libro. vijEnſe iunio parāda eſt ad trituraꝫ area cuiꝰ primo radatur terra. de inde leuiter effoſſa mixtiſ¶ H paleis ⁊ amurca eqͣtur infuſa q̄ res a muribuſ⁊ formicis defendit frumēta. Tūc vero p̄menda eſt ro

tundo lapide vel qͦcūqꝫ fragmento cuiꝰ volutatō poſſiteiꝰ ſpacia ſolidare: deinde ſiccent̉ ſole. Aliqui vero mūdatis areis aqua ſpargūt: ⁊ ibi minuta pecora diu ſpaciare ac ꝓculcare ꝯpellūt. Cūqꝫ terra fuerit vngul̓ ſtricta. ſpectatur ſiccitas ſolida ¶Pliniꝰ vbi ſupͣ. In areaexterūtur triticū: ſiligo ⁊ ordeū. ſic pura ſerutur qͣlitermoluntur: qꝛ toſta nō ſunt. E diuerſo far miliū ⁊ panicum purgari niſi toſta nō pn̄t: hec itaqꝫ cū ſuis folliculis cruda ſerūtur. Et far in vaginul̓ ſuis ẜuant ad ſatneqꝫ torrent. leuiſſimū ex his eſt ordeū. far ponderoſimagis etiā triticū: qd̓ in aree ima ſubſedit ad ſemen eſtreſeruandū: Idem eſt optimuꝫ qm̄ grauiſſimū. Abicietur ſpica q̄ habet ſemīa ꝑ interualla. optimū eſt granūqd̓ rubet: ac dentibꝰ fractū eundem coloreꝫ habet deterius cui plus intꝰ albi eſt. Meſſis alibi tribul̓ in area.alibi equoꝝ greſſibꝰ exteritur. alibi vero ꝑticis flagellatur. Triticū quo ſeriꝰ metitur: copioſiꝰ inuenitur. Quovero celerius: eo ſpecioſiꝰ atqꝫ robuſliꝰ. lex aptiſſima ēanteꝙͣ granū indureſcat: et cum iā txͣerit coloreꝫ. Siliginis ⁊ tritici ratio eſt in area ⁊ horreo Far q̄ difficulter excutitur: ꝯuenit cum palca ſua cōdi. ſtipulaqꝫ tm̄ ⁊ariſtis liberatur. Palea plures gentiū vtuntur ꝓ fenoĘa melior eſt q̄ tenuior ac minutior: ⁊ pulueri propior.Ideoqꝫ optima eſt ex milio. ꝓximaqꝫ ex ordeo. peſſimavero ex tritico. p̄terꝙͣ iumētis oꝑe laborātibꝰ. Culmuꝫſaxoẜ locis cū inaruerit: baculo frāgunt: ſub ſtratu ānimaliū. Si palea deficit ⁊ culmꝰ teritur. Ratio hec maturiꝰ deſectꝰ: muria diu aſꝑgitur. dehinc ⁊ in manipulos ſiccatꝰ conuoluitur: atqꝫ ita bobus pro feno daturSunt qui accendunt ⁊ ſtipulas in aruo. magno quidēUirgilii p̄conio. Sūmaqꝫ ratio eſt: vt herbaꝝ ſemē exurant. Ritus diuerſitatē magnitudo facit meſſiū: et raritas oꝑarioꝝ. ¶ Pliniꝰ li. i. Area longe eſſe nō debꝫet ꝓpter exportādi facilitatē: vt fraus minor timeaturdn̄i vel ꝓcuratoris in ciuitate ſuſpecta. Sit aūt ſtrataſilice vel ſaxo montis exciſo ⁊ ſub ip̄o triture tꝑe vngulis pecoꝝ ⁊ aque admixtōe ſolidata. clauſa deinde ⁊ robuſtiꝰ munita cacell̓ ꝓpter armenta que cū terentur inducimꝰ. Sit circa hac locus alter purus ⁊ planꝰ in quefrum̄ta trāſfuſa refrigerent̉: ⁊ horreis inferātur: q̄ resin eoꝝ durabilitate ꝓficiet. Fiat deinde vndecūqꝫ ꝓximum tectū: maxīe in humidis regionibꝰ: ſub quo propter imbres frumenta ſi coegerint raptim vel mundavel ſemitrita ponantur. Sit enī loco ſublimi ⁊ vndecūqꝫ ꝑflabili longe tn̄ abortis vineis atqꝫ pometis. Naꝫſicut radicibus virgultorum proſunt letamen ⁊ palee:ita inſidentes ſrondibus perforant: atqꝫ arefaciuntLXIIIII.¶ De horreis ad frugum depoſitionem iuxͣPlinium.Eſſium rationi cōnexa eſt ratō frumenti ẜuādiHorrea quidem oꝑoſa: ac tripedali craſſitudīelatericio pariete iubent aliqui exedificari Preterea ſuꝑne impleri nec afflatꝰ admittere: aut feneſtraſvllas hr̄e. Alii ab exortu tm̄ eſtiuo vel ſeptemtriōe eaque conſtrui ſine calce qm̄ inimiciſſima frumento d̓r eēAlii ꝯͣ columnas granaria lignea ſuſpendūt: ⁊ vndiqꝫꝑflari malunt: atqꝫ etiā fundo. Alti oīo pendunt et abefflatu extenuari granū arbitrantur: ⁊ ſi tegulis ſubiace at: cōferueſcere. Nobis qͥdem referre pl̓imū videturtempeſtiuitas cōdendis. qꝛ ſi paꝝ toſtum atqꝫ robuſtūcollectum ſit: calidum ve conditu in eo vicia: neceſſe ēinnaſci. Diuturnitatis cauſe plures ſunt: aut in ipſiusgraui corio: qn̄ nūeroſiꝰ eſt: vt milio. Aut ſucci pinguedīe qui ꝓ hūore ſufficit tm̄: vt ſiſamē. Aut amaritudīevt lupino ⁊ cicercule In tritico maxīe creſcūt animaliaqꝛ ſpiſſitate ſua cōcaleſcit: ⁊ furfure craſſo veſtitur. Tenuior ē ordeo palea. Exilis et legumini: iōqꝫ n̄ generat