LiberDuodecimus

ſeruant vſqꝫ in quinqͣtribus fabam. Et ſiliginem menſe nouembri. far extremo ſeptembri vſqꝫ in ydus octobris. Alii poſt hunc diem in kl̓as nouembris. Ita hisnulla eſt nature cura: ill̓ vero nimia. Et ideo ſubtilitasceca. cum res inter ruſticos geratur: ac lr̄aꝝ nō modoſiderum exꝑtes. Et ea celo maxīe ꝯſtare ꝯfitendum eſtac vero oīm dierum anni: motꝰ qͣꝫ ſolis ratio ꝓpe eſt inexplicabil̓. Nec pn̄t tradi certa ſideruꝫ tꝑa: ſed acceditet rerum obſcuritas confeſſa. nunc p̄currente nec paudꝭdiebus tempeſtatū ſignificatōe: qd̓ greci vocant ꝓchemazin. nunc poſt veniente qd̓ epychemaꝫ ī. ⁊ plurimuꝫqꝫ al̓s citius al̓s tardiꝰ celi effectu ad terram deciduoPreterea cū hec omīa ſtatutis ſideribꝰ celoqꝫ affixisconſtent: interueniūt ſtellaꝝ motus. grandines. imbreſqꝫ: ⁊ ip̄i non leui effectu: turbantqꝫ cōcepte ſpei ordinēIdqꝫ ne nobis tm̄ putemꝰ accidere: fallit ⁊ anīalia reliqua circa hoc ſagaciora: vt quo vitā eoꝝ ꝯſtet: Eſtiuaſqꝫ alites p̄poſtere: aut p̄propere rigore: nec ante hybernos eſtus. ⁊ idcirco virgiliꝰ errantium quoqꝫ ſyderumratōem ediſcendā p̄cepit: admonens obẜuandū frigideſaturni ſtelle tranſitū. Sunt qui certiſſimū arbitrenturindiciū veris ob anīalis infirmitateꝫ. papilionis ꝓuentum. Ideoqꝫ cum hec ꝯmētaremur notatum eſt. ꝓuentum eoꝝ ter repetito frigore extinctū Aduenaſqꝫ volūcres ad. vi. kl̓s. februarias ſpem veris attuliſſe. moxqꝫſeuiſſima conflictas hyeme. occaſum matutinū vergiliarū heſiodus aſtrologus tradit fieri autumni eqͥnoctōThales .xxv. die ab illo. Anaximāder. xxix. Eudemonxlviii. Eſt aūt vera ratio nō prius ſerendi ꝙͣ folia decidere ceperint. Hoc ip̄o vergiliaꝝ occaſu fieri putantAliqͥ ad. iii. ydus nouembris ẜuant. Quiſquis aūt eſtiuos fructus ante vergilias ſeuerit. ipſe ſeſe fraudabit.hoc interuallo ⁊ apicula ꝓcedens florere fabaꝫ indicatFabaqꝫ floreſcēs eam euocat. dabitur ⁊ aliud finiti frigoris indiciū. Cū em̄ germinare morū videris iniuriāpoſtea timere nolito frigoris¶ XXXVIII.¶ De ſatorū viciis uel nocumentis ¶ IdemRimū aūt oīm frum̄ti vicium eſt auena: ⁊ hordeum in eam degenerat ſicut ip̄a frumēti fit inſtar Cum illā germanie populi edāt: neqꝫ aliapulte viuāt: hoc vicium euenit. ſoli maxīe celiqꝫ humore. Seq̄ntem cām habet ſemīs imbecillitas. cum diutiꝰeſt terra retentū. pͥuſꝙͣ erūpat: Eadem eſt ratio ſi carioſum fuit cum ſereretur. Primaqꝫ ſtatīm agnoſcit̉ eruptōne. Ex quo apparet in radice cauſam eſſe. Eſt ⁊ aliud ex vicino auene vicium: cum amplitudiue inchoatograno: ſed nondum maturo. priꝰ ꝙͣ roboretur corpus aſflatu noxio caſſum ⁊ inane in ſpica euane ſcit qd̓ abortiuo. venti vero tribꝰ tꝑibus nocent frumento et hordeovidelꝫ in flore. aut ꝓtinus cum defloruere: ul̓ incipientibus matureſcere. Tūc em̄ exinaniūt grana. pͥoribꝰ aūtuaſci ꝓhibent cauẜ. Nocet ⁊ ſol crebere nube. Naſcūtur ⁊ vermiculi in radice: cum ſecutis imbribꝰ ſementēincluſerit repentinꝰ calor hūoreꝫ. Gignūtur ⁊ in granocum inferueſcit calor ſpice in pluuis. Eſt et cantharisdictus ſcarabeus: videlꝫ paruus: erodēs frumēta. Oīaquippe cum ea cibo deficiunt aīalia. oleum. pix. adepsꝯͣria ſunt ſemībꝰ. cauendūqꝫ ne illis cōtacta tunc ſerantur. ymber in herba vtilis eſt. florētibꝰ aūt frumento ⁊hordeo nocet. leguminibꝰ eſt innocuus: p̄terꝙͣ ciceri.Mature ſcentia quoqꝫ frum̄ta imbre ledūtur: ⁊ hordeum magis. Naſcitur ⁊ herba quedam alba panifico ſimilis: occupans arua: pecori quoqꝫ mortifera. loliuꝫ ⁊tribulum carduū lapamqꝫ n̄ minꝰ ꝙͣ rubum. Inter frugum morbos potiꝰ ꝙͣ inter ip̄iꝰ terre peſtes nūerauerīCeleſte frugū vinearumqꝫ malū. nullo minꝰ eſt noxiū:videlꝫ rubigo. freq̄ntiſſima hec in roſcido tractu: ⁊ conuallibꝰ ac locis ꝑflatuꝫ non hn̄tibꝰ ꝓuenit. e diuerſo ca

rent ea ventoſa ⁊ excelſa. Eſt ⁊ luxuria inter vicia ſectum: cum onerata fertilitate ꝓcumbūt. Cōmune auteꝫoīm ſatoꝝ eſt vicium vrica etiam ciceris cum ſalſilaginem eius abluēdo imber id dulciꝰ facit. Herba q̄ ypcatur orobanche. hec cicer enecat ⁊ heruū circūligādo ſeTritico facit ſil̓i modo era. Hordeo veſtuca q̄ vocaturegylops. lenti vero herbe ſecuridaca quam greci a ſil̓itudine pelicinon vocant: Et he quidem cōplexū necantCirca philippos aūt antraniū nomināt: in pingui ſoloherbam qua faba necatur. Era nonnunꝙͣ in macro cuꝫvdam qͥdam ventꝰ afflauerit. Ere granū minimū eſt incortice aculeato. Cum eſt in pane celerrime vertiginesfacit. Aiuntqꝫ in aſia balneatores cum velint turbampellere: carbonibus id ſemen iniicere. Naſcitur ⁊ ſphalangiꝰ ī heruo beſtiola. videlꝫ aranei generis: ſi hyemsaquoſa ſit limaces naſcūtur in vitia. ⁊ aliqn̄ e terrā cōclee minute mirū in modū eam erodētes. ¶ XXXIX¶ De ipſorum remediis.Emedia vero fruguꝫ quecunqꝫ ꝑtinēt ad herObas in ſarculo: ⁊ cuꝫ ſemē iactatur cinere. q̄ veIro in ſemine ac circa radicē cōſiſtunt: cauentucura p̄cedentē. Egrotare minꝰ exiſtimāt ſemīa vīo an̄ꝑfuſa. Uirgiliꝰ nitro ⁊ amurca ꝑfundi fabam p̄cipit.⁊ ſic etiā grandeſcere ꝓmittit. Quidā ſi triduo ante ſatum vrina ⁊ aqua maceretur. p̄cipue putāt adoleſcere.Ter qͥdem ſartam modiū fracte ē modio ſolide redder̄Reliqua ſemina vermicul̓ obnoxiā non eſſe: ſi foliis cup̄ſſi tuſis miſceātur: nec ſi interlunio ſerātur. Ml̓ti admilii remedia rubetā noctu aruo circūferri iubēt: priuſꝙͣ ſariatur. Defodiqꝫ in medio incluſaꝫ vaſe fictili: necpaſſereꝫ nec vermē nocere: ſed eruendā priꝰ ꝙͣ metaturalioquim amaꝝ fieri arbitrātur. Et ſemina fieri vberiora armo talpe cōtacta. Democritus ſucco herbe q̄ appellatur aizoon in tegulis naſcens tabuliſeſſum: latinevero ſeduma. vt dicit ille. medicata ſeri iubet omnia ſemina. vulgo autē ſi dulcedo noceat: vermeſqꝫ radicibꝰinhereant. Remediuꝫ eſt amurca pura: ⁊ ſine ſale ſpargere. deinde ſarire. Si vero ī articulum ſeges ire ceꝑitruncare ne vincant herbe. Sturnoꝝ vl̓ paſſeꝝ agminaſcio abigi herba cuiꝰ nomē ignotuꝫ eſt: in quattuor angulis ſegetis defoſſa. mirū dictu: ita vt auis nulla oīnointret: Mures abigūtur cinere muſtele vel felis diluto⁊ ſemine ſparſo vl̓ decoctaꝝ aqua. Sed redolet virusanīalium illoꝝ etiam in pane. ob id vtiliꝰ putant attingi ſemina bubulo felle. Rubigo quid̓ eſt maxīa ſegetūpeſtis: ſed lauri ramīs in aruo defixis trāſit in eiꝰ foliaex aruis. Luxuria ſegētū caſtigatur dēte pecoris dūtaxat in herba: ⁊ depaſte quid̓ ſuibꝰ ſepius: nullam iniuriam ſentiunt in ſpica. Retonſaꝝ etiā ſel̓ oīno certuꝫ ēgranum longiꝰ fieri: ſed inane caſſumqꝫ ac ſatum nōnaſci. Babilone bis tn̄ ſecant: tercio depaſcūt: alioquifolia tantū fierēt. Nec ē cura difficilis: diutiſſime gadent aquari: vt diluatur vbertas p̄pinguis ac denſa: limum aūt nō inuehunt eufrates ac tigris: ſicut in egipto nilus. nec ip̄a terra herbas gignit: vbertatis tn̄ tātēſunt: vt anno ſeq̄nti ſponte reſtibil̓ fiat ſeges impreſſisveſtigio ſemībꝰ. ¶ Idem in libro. xxii. Legumībꝰ innaſcūtur beſtiole ſolifugaꝝ generis venenate que manuipungunt: ac ꝑiculum vite afferunt: aduerſus haſ omīaeadē medētur: q̄ contra araneas ⁊ ſphalāgia demoſtratur. ¶ Palladius li. x. Solet humorē ſalſū vomere terra: qui ſegetes necat: ⁊ vbi hoc fit columbinum ſtercuiaut cup̄ſſi folia oportꝫ inſꝑgere: atqꝫ ita vt eadē miſceatur inarare. Meliꝰ tam̄ omnibꝰ remediis erit: ſi aqͣriſuccus noxium deducat humoreꝫ. Si modo qn̄ ſeriturhyene pelle veſtieris: ⁊ ibi aliquādiu quod ſerēdum ēeſſe patiaris: ſata bn̄ ꝓuenire ferūtur. Idem qm̄ q̄damqnīalia ſubterranea ſectis radicibꝰ necant: plurimūqꝫ