LiberDuo decimus

acari diximꝰ. iteratur. ac ſic ſeritur: graciles cliui nūcimū arandi ſunt: ⁊ ſtatim ſerendi. ¶ XXXV¶ De lētaminis aſperſione.Odem menſe circa equinoctiū agri ſtercorādiſunt: ſed in colle ſpiſſius. in campo rariꝰ. Letamina diſponētur cum luna minuit̉. Que nimitum tes. verbis ſi ẜuetur. officiet. vni iugero aſſerit columella. xxiiii. ſtercoris carpenta ſufficere. in plano vero. xviii. Sed idem cumuli tot diſſipandi ſunt: quot eame potuerint exarari: ne ſtercora exiccata nil ꝓſint. Eiciūtur qͥdem letamīa ē qͣlibet hyemis ꝑte: ſed ſi temꝑeſuo eiici aliqͣ ratōe nō potuer̄t: anteꝙͣ ſeras more ſeminis ꝑ agros puluerē ſtercoris ſparge: vl̓ caprinū manupuce: ⁊ terra ſarcul̓ miſce: Nec ꝓdeſt nimiū ſtercorarevno tꝑe: ſed freq̄uter ⁊ modice. ager aquoſus plus ſtercoris. ſiccꝰ vero minꝰ reqͥrit. Sed ſi letamīs copia nonabundat. hoc ꝓ ſtercore optime cedit: vt ſabuloẜ locͥ cretam .i. argillam ſpargas. cretoẜ ac nimiuꝫ ſpiſſis ſabulonem. hoc ⁊ ſegētibꝰ ꝓficit: ⁊ vineas pulcherrīas reddit. Nam letamen in vineis ſaporē vini vſtilare cōſueuit. ¶ Pliniꝰ li. xvii. Uarro dat pͥncipatū ex auiariisfimo turdoꝝ: qd̓ etiā pabulo bouꝫ ſuumqꝫ magnificatnec alio cibo pingueſcere celeriꝰ aſſeuerat. ꝓximū columella facit colūbariis. mox gallinariis. fimo natantiūalitum damnato. Alii ꝓxime ſpurcicias ſuuꝫ laudantcolumella ſolus damnat. Alii cuiuſcūqꝫ qͣdrupedis fimum dicunt exicioſuꝫ. Aliqͥ vero columbaꝝ p̄ferunt.ꝓximū de inde vt fertur: capraꝝ eſt: Ab hoc ouiū: de inde boum: nouiſſimꝰqꝫ ium̄toꝝ. varro p̄ceptis adiicit eqͥno: ꝙ leuiſſimū ſit alendi ſegētes. pͣta vero grauiore: etqd̓ ex ordeo fiat: ml̓taſqꝫ gignit herbaſ. Quidā etiā iumentoꝝ fimū prefer̄t bubalino. ouillūqꝫ caprino. omnibus vero azininū: qm̄ azini lentiſſime mandūt. Ecōtrario aūt vſus aduerſus vtrūqꝫ ꝓnunciat. ¶ Idem in li.xviii. Hoc vnū in ꝯfeſſo eſt: niſi ſtercorato agro ſeri nōoportere: ꝙͣꝙͣ ⁊ huic leges ſint ꝓprie. Miliū. panicuꝫ.rapa ⁊ napus. niſi in ſtercoratōe nō ſerātur. Agro nōſtercorato frumētuꝫ potiꝰ ꝙͣ ordeū ſerito. Item in noualibus tametſi fabam in illis ſeri volunt. eandē vbicūqꝫꝙͣ recentiſſime ſtercorato ſolo ſerunt. Autū nō aliquidſaturus ſeptembri menſe fimū inaret poſt imbreꝫ. Utiqꝫ ſi verno erit ſaturꝰ: ꝑ hyemē fimū diſponat. Iuſtumeſt aūt veges. xviii. iugero tribui. diſꝑgere aūt priuſꝙͣareſcat aut iactato ſemine. Si hec omiſſa ſit ſtercoratioſeq̄ns eſt priuſꝙͣ ſerat ante puluerē. Sunt qͥ ſtercorariſub diuo putent optime. rhetibꝰ incluſa pecoꝝ manſione. Ager quidē alget ſi nō ſtercorat̉ Si vero nimiū ſtercoratus eſt aduritur. Satiꝰqꝫ eſt id ſepe ꝙͣ ſupͣ modumfacere. deniqꝫ quo calidiꝰ ſolū ē: eo minꝰ addi ſtercorisratio eſt.XXXvI.¶ De frugum ſeminatione ¶ Palladiꝰ li. i.Uncta vero q̄ ſeruntur in terra: creſcente luna⁊ diebꝰ tepidis ſunt ſerenda. Nā tēpor euocat.frigus includit. frum̄ta qͥdem oīa maxīe letantur campo patenti ⁊ ſoluto ⁊ ad terraꝫ recliui: ſpiſſa etcretoſa ⁊ humida terra. bn̄ far ⁊ triticum nutrit. ordeūſoluto delectatur ⁊ ficeo. Naꝫ ſi in lutoſo agro ſpargitur: morietur. Trimeſtris ſatio locis frigidis et niuoſꝯuenit. vbi qͣlitas eſtatis humecta eſt. Ceteris raro reſpondet euentui. Semīa pluſꝙͣ annicula eſſe nō dn̄t nevetuſtate corrupta nō prodeant. ¶ Actor. Hec ⁊ aliaplura de iſta materia dicta ſunt ſuꝑ libro. viii ¶ Plinius vbi ſupͣ. Sententia cathonis eſt in agro craſſo ⁊ lento ſeri frumentū. Si vero nebuloſus ſit raphanū miliūpanicuꝫ. priꝰ ſerendū in aquoſo frigido. poſtea vero incalido. Si vero nō ſit aquoſuꝫ in ſolo rubricoſo vl̓ pullo vl̓ harenoſo lupinū. In cretoſo ⁊ rubricoſo: ⁊ aquoſiore agro adoreum. In ſicco ⁊ nō herboſo nec vmbroſo

triticum. In ſolo valido fabam. Et ꝙͣ minime aquoſoherbidoqꝫ viciam. Siliginem ⁊ triticum in aꝑto locoedito: qui ſole ꝙͣ diutiſſime torreatur. Lentem in frutecto ⁊ rubricoſo qui non ſit herbidus. Ordeum in nouali⁊ in aruo qd̓ reſtibile poſſit fieri trimeſtre: vbi ſementēnaturā facere non poſſit: ⁊ cuiꝰ craſſitudo reſtibilis ſit.Subtilis ⁊ illa ſententia ſerenda eſſe ea in tenuiore terra: que nō multo indigēt ſucco: vt citiſus ac cicer. exceptis leguminibꝰ que euelluntur e terra: ⁊ nō ſubſecant̉propter qd̓ ⁊ legumina nuncupātur: qꝛ ſcꝫ ita legunturporro in ſolo pingui ſerēda ſunt: que cibi maioris ſunt:vt olus. triticum. ſiligo. linum. Sic ergo tenue ſolū dabitur ordeo. minꝰ enī alimenti poſcit radix. leuior terradenſiorqꝫ tritico. In loco humili far adoreū potius ſeretur ꝙͣ triticum. Tꝑato ⁊ triticum ⁊ hordeum. Colleſrobuſtius ſed minꝰ reddunt triticum. far ⁊ ſiligo cretoſum ſortiūtur: ⁊ vliginoſum ſolum. Semen optimū eſtanniculum. bimū deteriꝰ: trimum peſſimū vltra ſterileQuod in imo aree ſubſedit ad ſemen eſt reẜuanduꝫ. idenī optimū eſt: qꝛ grauiſſimū. optimū eſt granuꝫ: quodrubet ac dentibꝰ fractum eundem colorem habet. deterius cui plus intus albi eſt: Locis humidis celeriꝰ fieriſatōem ratio eſt: ne ſemen imbre putreſcat. ſiccis auteꝫſerius vt pluuie ſequātur: ne diu iacens ⁊ nō concipiēſeuaneſcat. Itemqꝫ feſtinata ſatōe denſum ſpargi ſemēqꝛ tarde concipiat. ſerotina vero rarum: qꝛ denſitate nimia necetur. Artis quoqꝫ cuiuſdā eſt eqͣliter ſpargere.Manus vtiqꝫ cum gradu debet ꝯgruere: ſemꝑqꝫ cumdextro pede ¶ Palladius libro. vii. Aſſerunt greci mēſe iunio egyptios tali modo prouentū cuiuſqꝫ ſeminisexperiri. Aream breuem loco ſubacto et humido nuncexcolunt: ⁊ in ea diuiſis ſpaciis omīa frumenti vl̓ legumina genera ſꝑgunt. de inde in ortu canicule qui apudromanos. xiiii. kl̓as augꝰ. die tenetur: explorant que ſemina ortuꝫ ſidus exurat: que illeſa cuſtodiat. his abſtinent. illa procurāt: qꝛ indiciū noxe aut bn̄ficii ꝑ annuꝫfuturum generi vnicuiqꝫ ſidus ariduꝫ pn̄ti exitio vl̓ ſalute p̄miſit.¶ XXXVII.¶ De temporum in ſerendo varietate.¶ Plinius libro. xviij.Etꝑe vero fruges ſerendi: ſequitur queſtio dilata ⁊ maxīa indigēs cura. magnaqꝫ ex ꝑte ratione ſideruꝫ connexa. heſiodus princeps oīmde agricultura precipue: vnum tempꝰ a vergiliaꝝ occaſu tradidit ſerendi. Scribebat enim in boetia helladiſvbi ita diximꝰ ſeri. Inter diligentiſſimos conuenit. vtin alitū quadrupedumqꝫ genitura eſſe quoſdam ad cōceptum impetus terre: hos greci ita diffiniunt cum ſitcalida ⁊ humida. Uirgiliꝰ triticum ⁊ far a vergiliaruꝫoccaſu ſeri iubet. hordeum inter equinoctiū autumni etbrumam. vicia vero ⁊ phaſeoloſ ac lentem occidēte bohete. Quo fit vt hoꝝ ſiderū aliorumqꝫ exortus ⁊ occaſus dirigendi ſint in dies ſuos. Sunt qui ⁊ ante vergiliaꝝ occaſum iubeant ſeri: dumtaxat in arida terra calidiſqꝫ prouinciis. Cuſtodiri nempe ſemen: humore corrumpente: ⁊ a proxīo imbre vno die erumꝑe. Alii veroſtatim ab occaſu vergiliaꝝ imbres ſequi a ſeptīo feredie. Aliqui aūt in frigidiſ ab equinoctio autumni: ⁊ incalidis ſerius: ne ante hyemem luxurient. Inter omēsaūt conuenit: circa brumā ſerendum non eſſe: magno qͦdem argumento: eo ꝙ hiberna ſemina ſi ante brumamſata ſunt: erumpant die ſeptimo. ſi poſt brumam vix. xlSunt qui ꝓperent atqꝫ ita pronunciant: ſementem facientem feſtinatā ſepe deciꝑe: ſerotinā ſemꝑ. Econtrarioalij etiam vere potiꝰ ſerendum ꝙͣ male in autumno. Etvbi neceſſe fuerit inter fauoniū ⁊ eqͥnoctiū vernū. Quidaꝫ obmiſſa celeſti cura vt inutili tꝑibꝰ diffiniūt. Uereliuū ⁊ aueuā ⁊ papauer. Atꝫ vti nunc etiā trāſpādaui