LiberUndecimus

reprimit illum Si ſupponatur cum mirra mēſtrua pellit. Cū vino bibitū mouꝫ venerem̄ ſemē eꝰ. Et meliustrite ſi iūgas melqꝫ piꝑ. Si clauſit vuluā matrix hūore grauatā: Urtice foliis reuocabitur illa fricata. Etſi cum vino p̄dicto more bibat̉. Pleureticos pectꝰ: pulmoues adiuuat eius Semen: ſi ſumptū fuerit cū melleiugatum Cuꝫ mulſa bibitū lotiū ꝓducit abūdāſ Herha recens eius oleꝝ ſi more coquatur: Et detur illiꝰ d̓coctō molliet aluū Ore diu clauſus ſuccꝰ ſi voluitur eꝰUue non modicum poterit ſedare tumorem. Sudoreꝫmouet ex oleo decocta ꝑunctis. Si quadrupes ꝑferremarem quecunqꝫ recuſat Urtice foliis illiuſ vulua fricetur. Sic naturalem calor excitat ille calorem. Defluuium capitis ſi ſucco ſeminis huiꝰ. Ungas ſepe caputreprimi dicit galienus. Illius ſemen collectum tēporemeſſis Et deſiccatum: multis erit vtile cauſis.¶ AIXV¶ De vpoquiſtide et īpoſelino. ¶ PlateariusPPoqͥſtidos eſt fungus qui circa radicem roſecanine reꝑitur. et eſt in ſcd̓o gradu frigidꝰ etſiccus. ſuccus eius qͥ glutinoſus eſt exprimiturac ſiccatur. et aliquātulum in die mouetur. ne corrumpatur. exiccatur aūt in loco non multum ſicco: nō ml̓tūhumido. ꝑ ānos duos in multa efficacia ſeruari valet.et virtutem habet cōſtringendi. Cōtra fluxum vētrisex colera vel ex debilitate virtutis contentiue cum aqͣroſacea cōficitur. et patienti datur. Fit etiā emplaſtrūex ipoqͥſtidos et ſuccō plātaginis et albumine oui ſuꝑrenes ac pectinem. Cōtra vomitū quoqꝫ fit idem ſupͣpectoris furcellā. Cōtra ꝓfluuiū aūt mulieꝝ fit ſuppoſitoriū cum plantagīs ſucco iniiciturqꝫ peſſario ¶ Iſidorus. Ipoſelinon eſt quoddā oleris genꝰ odoratū ſicdictum eo ꝙ duꝝ ſit et auſtere ¶ Plinius li. xix. Ipoſelino vel ipoſelinum eſt quedā ſpēs apii q̄ naſcitur in locis ſiccis. pluribuſqꝫ foliis elyoſelino ſimilis. In locisaūt humidis naſcitur elyoſelinū vno folio nec hirſutū¶ Idem in li. xx. Ipoſelinon quod et oluſacꝝ dicit̉ ſcorpionibus aduerſatur. et poto ſemine torminibꝰ interāneis medetur. Itemqꝫ difficultatibus vrine. ſemen eꝰde coctum et in mulſo potum. Radix eius in vino decōcta pellit calculos et lūboꝝ lateriſqꝫ dolores. Caniſ rabioſi morſibus medetur potum atqꝫ illinitum. Succuſeius algentes calefacit potus. ¶ Actor. Quoniamvt p̄dictum eſt: ypoſelinum ip̄ꝫ eſt oluſacꝝ iuxta ſentētiam plinii. de hoc quoqꝫ ſuꝑius in hoc eodem libro dictum eſt ſub nomine oluſacri ¶ LXVI¶ De ireos. ¶ Platearius.Reos vel yris. calide ⁊ ſicce ſunt in ſcd̓o gradu. ſimiles quidem ſunt in folus et in effectu..ſed yris florem facit purpureū. yreos albū. harū radice medici vtuntur: que in fine veris colligitur:ac deſiccatur ꝑ duos ānos ſeruari pōt. Itaqꝫ ꝓ radiceyris poteſt poni radix yreos. et ſimiliter ecōuerſo. virtutem habet diurēticā: vn̄ diſſoluit et aꝑit. Cōtra vicium ſpiritualiū. opilatōꝫ ſplenis: et epatis: renū ac veſice. dolorem ſtōachi ex ventoſitate: valꝫ vinū decoctionis eius ſcꝫ yreos. Puluis eiuſdem leniter corroditſuꝑfluam carnē: ad oculi pānum ex puluere ip̄ius et aqͣroſacea fit colliriuꝫ ¶ AActor. Notandum ꝙ yreoſ accipitur qn̄ꝫ ꝓ gladiolo. ſicut in libro graduum accipita cōſtantino. aliqn̄ aūt ꝓyri et ſic accipit auicēna: gladiplus quoqꝫ cōmune nomen eſt omnium huiuſmodi.¶ Auicēna. Ireos eſt radix lilii celeſtis. et eſt ex herbis habentibꝰ ſtipitem ſuꝑ quē diuerſi ſunt floreſ ꝯpoſiti ex albo: et citrino: et celeſti et purpureo. et ab hocyris nominatur .ſ. archus cuſa. Radix hec nodoſa eſteius folia ꝑua: et qn̄ veteraſcit a vermibꝰ ꝑforatur. eſtaūt calida et ficca in fine tercii gradus: digeſtiua: aꝑi

tiua: abſterſiua: mundificatiua. quod ex ea bonum ē durum eſt. ſpiſſum et cōpactum. declinans ad rubedinemaliquātulaꝫ boni odoris. et eſt mordicatiua lingue. mouetqꝫ ſternutatōꝫ cum fortitudīe. purgat pānū et lentigines. elixata quoqꝫ lenificat duricies et apoſtematagroſſa et ſcrofulas. cōfert vlceribus ſordidis. et carnēnaſci facit in fiſtulis etiaꝫ ſi puluerizetur. et os carneveſtit. dormire facit. lacrimas attrahit. Sedat doloreꝫlateris et pleureſis. et ꝯfert tuſſi p̄cipue. ab hūiditategroſſa. et pypleumoīe et difficultati anhelitꝰ ac ſynantie. ſuꝑfluitates pectoris expellit. Sedatqꝫ dolorē ep̄atis et ſplenis frigidoꝝ cū aceto bibitū. et confert ydropiſi. aꝑit orificia venaꝝ et emorroidaꝝ. et remouꝫ dolorem pungitm̄. plurimūqꝫ pollutōꝫ aufert: oleum eiuſmatricem iuuat. Soluēdo educit aquā citrinaꝫ: et coleram et flegma. cum bibitur ex veteri eius cōfracto Cūaceto quoqꝫ bibitum venenis omnibꝰ cōfert. Ideꝫ oleum eius aufert fetorem nariū. remouet frigꝰ et tumorem: et reſoluit laſſitudinem. Idem oleum cuꝫ aceto ſonitum aurium ſedat. et reumatiſmos ātiquos ꝓhibetIdem cum aceto aut vino bibitum confert ſpāſmo ⁊ ꝯtritōi lacertoꝝ. Idem collutio oris ex decoctōe illiusſedat dolorem dentiū. ¶ Cōſtantinus vbi ſupͣ. yreos ēcalidum in ſcd̓o. ſiccum in tercio. valet contra doloremneruoꝝ de flegmate. Diuturnam tuſſim placat. ſcreatum facileꝫ reddit. Humores pectoris groſſos attenuat. morſum reptiliuꝫ curat. ſpleneticis et hn̄tibus ſpaſmum ꝓdeſt. rigorem febrium mitigat. mēſtrua ꝓuocatſtomacho tn̄ nocꝫ. Cū aqua calida bibitus ventris dolorem mitigat. coctus et oleo roſeo mixtꝰ puſtulas etvulnera ſanat. Puluis eius vulnera pntrida mundificat et bonaꝫ carnem in eis generat. yreleon quoqꝫ valet dolori neruoꝝ de flegmate. mitigat quoqꝫ doloreꝫaurium de frigiditate¶ CLXVII.¶ De iri. Iſidorus.¶ Ris illirica a ſimilitudine yris celeſtis nomēaccepit. vnde arcumen a latinis dicitur. eo qͥeflos eius varietate coloris eundem arcum celeſtem imitetur. Illirica d̓r. qꝛ in illirico plurima eſt etviolentiſſima. Spēs eius foliis gladioli ſimilibꝰ. radice aromatica: odoris boni ¶ Macer. yri dat floꝝ nomēcolor ip̄e ſuoꝝ. Celeſtis ſimiles ſunt nempe coloribusyris. Illiricam dicunt illā qꝛ plurima naſci. Fertur inillirico vis eius ſicca calenſqꝫ Dicitur. atqꝫ gradum.dāt hunc in vtroqꝫ ſcd̓m Maior vis huius eſt in radicibus eius. Has deſiccandas ꝑ fruſta rotūda ſecatasSic vt ſe partes non tangant inſere filo Inqꝫ loco ſicco fac ſuſpendatur in vmbra. Uix aliter totum poteriſſiccare ꝑ annum. Cum vino ſedant tuſſim. p̄bentqꝫ ſoporem. Si latitans intus ſanies p̄cordia ledit. Pellit̉illaꝝ cum vino puluere ſumpto. Cum mulſa bibitꝰ coleram depellit iniquam. Tormina cum mixto bibitusſedat aceto. Taliter et ſumptis dicunt ꝓdeſſe venenisSpleneticis et contractis et frigore leſis. Cum vīo bibitus puluis medicabitur eius. Hocqꝫ modo ſumptꝰ.tardantia menſtrua purgat. Duricias ſte ricas radicūcoctio mollit. Si ſumptus tepida foueātur ſepius illaHe cum clyſterio ſi ſit ſubiecta ꝑ anum. Non modicūſchyaſi dicunt ꝓdeſſe dolori. De radicibus his mixtocolliria melle Fiunt: que vulue pellūt ſubiecta ſecūdasInqꝫ locis fixa canis ſiringia curant. Commixtꝰ melli de ficcat vulnera puluis. Carneqꝫ nuda replet: ſi ſitſuꝑadditus oſſa. Pulueris ellebori pars tercia iungitur albi. Iris radicum tenui cum puluere duplo. Puluis vterqꝫ ſimul commixto melle ligatus. Hoc ſuꝑappoſitum purgat lentigine vultum. Et papulas eꝰ iſtudcathaplaſma repellit. ¶ CLXVIII¶ De iſopo. Iſidorus.