LiberUndecimus
gradꝰ hūida ī īicio ſcd̓i. Colerā nigrā de ſtōacho ⁊ īteſtinis purgat. calorē eoꝝ mitigat. potata iuuat pueroſſuffocatōꝫ hn̄tes. pleureticis et aſꝑitati pectoris ſubuenit Naribꝰ applicata mitigat dolorē capitis ex fūocalido natū Cū polline ordei cathaplaſmata ꝯtra calida valꝫ apoſtēata. ſirupꝰ violaceꝰ vētrē hūectat. tuſſiꝫde calore mitigat. ſedat pectoris et pulmōiſ calorē. ſpleneticis occurrit. ſil̓iter facit zuccara violacea MacerNec roſcꝰ ſuꝑare decor nec lilia pn̄t Fragrātes violaſſpecie nec vi nec odore. Dr̄ hūida vis illiꝰ et frigida p̄mō Eſſe gͣdū ſpēs tres eſſe legunt̉ eaꝝ. Noſcere quaſtm̄ diuerſo flore valēꝰ Nā ſūt purpurei flores albiqꝫnigriqꝫ. Cūctis pene ꝑes ſūt ī medicamīe vireſ. Inflamata iuuāt loca trite ſi ſuꝑaddas. Crapl̓a diſcutit̉ bibitis capitiſqꝫ gͣuēdo Olfactu ſolo vel ſi caput īde coronas Anginis pote medicātur aqͣ reſolute Purpureā violā dicūt curare caducoſ Precipue pueros ſi mixto ſumit̉ āne. Radices viole cū mirra tunde crocoqꝫHoc īflamaticis oculis īponito nocte. Cōtritis foliisviole cū melle pungens. Ulcera ſanabis capitis ſi iungis acetū. Et cathaplaſma facis cedet collectō queuisIlliꝰ curat elixatura tūorem Matricis: tepida ſi ſepefouebit̉ illa Aut fiſſuras qͣs appellāt ragadias. Addita cerotis medicat̉ ſepe punctis. Puſtl̓a ſi fuerit melliſuꝑaddē iugatā Illiꝰ ſem̄ cū vīo m̄ſtrua purgat. Trite ꝯmixte radices eꝰ cū aceto Splen ficcāt bibite: velſpleni ſi ſuꝑaddas. Hocqꝫ mō calidā dicūt ſedare podagrā. St oacho colerā rubeā potata repellit. Herbavirēs viole vel flos ſuccuſue recēſue. Morbos de colera rube a vl̓ ſanguīe factos. Mollibꝰ ī coſtis aut ī pulmonibꝰ ip̄iſ. Sedat ſi mixto potabit̉ āne recenti Infātiū tuſſī ſicut et ſuſpiria ſedat. Ex violis oleuꝫ. ſicut d̓flore rōſaꝝ Cōficiūt: ml̓tis qd̓ dicūt vtile cauſis Auribus īfuſū ſonitū fugat atqꝫ dolorē Et capiti ꝓdeſt qͦcūqꝫ dolore laboret. Leniter infrigidās corpꝰqͣꝫ ſopore reſoluens Lūbricos necat īfuſū bibitū vl̓ īunctum.Et capitis furfur oleo depellitur: iſto. Intm̄ vt linguepatiens amiſerit vſū Fac pͥꝰ hūc viola cū vio ſumeretritā: Poſtea vero ſi fuerit capitis ꝑs dextera leſa Cōtritā plāte pedis hāc ānecte ſiniſtri. Atqꝫ ecōuerſo ſileua plagata Os reſilit lingueqꝫ die redit vſꝰ ead̓ Utiuſtꝰ tradit medicꝰ qͥ talia ſcripſit Altera viſ viole fertur mirabilis eſſe Albe ſi viole radix teneatur in ore.Et trāſglutitꝰ ſuccꝰ ſit ſepiꝰ eꝰ Uulneris ī modicū tradūt mox ſiſtere fluxū Hāc liqͥricie tradit viꝫ pliniꝰ eſſe¶ AIXII.¶ De ulpico et urtica.IſidorusIpicū appellatū eſt. eo ꝙ allij odorem habet.Ulpicuꝫ aūt cum vīo trituꝫ: calculoſis aiuntp̄deſſe potui datū ¶ Palladiꝰ li. xi. In m̄ſe nouembri vlpicum ſicut et allium ſeritur terra maxīe alba foſſa et ſubacta ſine ſtercore. Sulcos ī areis facieset ī locis altioribꝰ ſeīa pōes qͣtuor digitis ſeꝑatas: necaltius p̄ſſa. Sarculari freq̄nter debent: qꝛ plureſcunt.Si capitatuꝫ facere volueris. vbi ceꝑit caulis ꝓdire.ꝓculca ſicqꝫ ſuccuſ reuertet̉ ad ſpicas ¶ Urtica ex eovocata eſt: ꝙ tactꝰ eꝰ corpꝰ adurat. Eſt eī ignee omīnonature. vn̄ et tactu purit et prurigineꝫ facit. ¶ Pliniꝰlibro. xxi. Ex oībꝰ herbaꝝ aculeataꝝ generibꝰ vrticamaxīe noſcitur acceptabilis ī flore purpureaꝫ lāugīemfundentibꝰ ſepe cubitis altior duobꝰ. Due ſunt eiꝰ differentie ſilueſtris quā feīaꝫ vocāt mitior. ⁊ in ſilueſtriq̄ cāna d̓r acrior. caule qͦqꝫ mordaci: foliis fimbriatis.Que vero etiā odoreꝫ fundit herculane a vocat̉. Semēoībꝰ eſt copioſuꝫ atqꝫ nigͥꝝ Miꝝ ſn̄ vllis ſpinaꝝ aculeis. lanugīem ip̄aꝫ noxiaꝫ eſſe. ⁊ tacͣtu tm̄ leui pruritūpuſtulaſqꝫ ꝯfeſtim aduſto ſimiles exiſtere. Notum eſtet olei remediuꝫ. Sꝫ mordacitas n̄ ꝓtinꝰ cuꝫ ip̄a gigni
tur herba: nec niſi ſolibꝰ roborata. Incipienſ qͥdeꝫ ip̄anaſci vere n̄ īgrato ml̓tis etiā religioſo eſt ī cibo. ad depellendos totius anni morbos. Silueſtriuꝫ qͦqꝫ radixomneꝫ carneꝫ facit tenuioreꝫ ſil̓ cocta Que īnoxia eſtmorſu carens aononium vocatur ¶ CLXIII¶ De operatiōe ipſius urtice ī medicīa.¶ Diaſcorides.Rtica calefactoria eſt valde. Que potata exvino morbum regiuꝫ curat. Trituꝫ cuꝫ olco laxungia ꝯtra frigꝰ inunctōe iuuat Semen eꝰmelle mixtuꝫ ꝓprie colicis ꝓficit. Trituꝫ vero cuꝫ melle et potui datuꝫ: tuſſiꝫ veterem emendat. et tumoremventris vel frigꝰ in pulmonibꝰ ꝯceptum ſedat Caloreſuo omnes humores deſiccat. Sunt auteꝫ eꝰ gn̓a duovna eſt agreſtis aſꝑiora ⁊ latiora ⁊ nigͣ hn̄s folia Sem̄auteꝫ ſemī lini ſil̓e ſꝫ in modico minꝰ Altera vero ſem̄minutuꝫ hꝫ ⁊ n̄ ſic aſꝑuꝫ. Amboꝝ folia cathaplaſmata cum ſale caninos morſꝰ mitigat. Cācros ⁊ ſordidamalignaque vulnera curat et limpidat. laxationibusoccurrit. et puſtulis et parotidis. et apoſtematibusmaximuꝫ p̄ſidiuꝫ eſt. Cerotis mixta ſplen ſiccat. Succꝰ eaꝝ ⁊ folia ſuppoſita naribꝰ ſanguinē currere faciunt. Semen eaꝝ bibituꝫ cū dulcore venereꝫ ſtimulat.melli mixtuꝫ et acceptum pleureticis et pipleūmonicismedet̉. Thoracis ſuꝑfluos humores purgat. Elixat̉afolioꝝ hibita ventrē mollit. et ptiſana cocta ⁊ acceptapituitas varias tortōes et inflatōes tollit AuicennaUrtica et ſem̄ eꝰ calida ſunt ī prīcipio tercii gͣdꝰ: ⁊ ſicca ī ſecundo. Semen tn̄ mīꝰ ſiccuꝫ eſt ꝙͣ ip̄a. cꝰ color ſimilis ſemī porri. ſꝫ minꝰ eſt ⁊ ſubtiliꝰ. nec eſt in eꝰ lōgitudine. Mordicat auteꝫ quod ei obuiat: ita etiaꝫ ꝙ inteſtina. Urtica ē attractiua: vlceratiua: reſolutiua. cūvirtute aduſtiua. In ip̄a etiaꝫ ē virtꝰ aꝑitiua: ⁊ abſterſio fortis ⁊ vlceꝝ mordicatō. Sꝫ qn̄ cū carne coqͥtur caro ſoluit inter ip̄aꝫ et eꝰ oꝑatōeſ. .i. n̄ ꝑmittit eaꝫ oꝑariEmplaſtꝝ eꝰ cū raphano cōfert duriciebꝰ Cinis cū ſale cōfert vlceribꝰ malignis. ⁊ his q̄ accidūt a morſura.canum et cancro. Eꝰ folia cōtrita fluxuꝫ ſanguinis abſcindunt e naribꝰ. In aqͣ ordei decocta groſſos hūorespectoris educūt. Recētia vero matriceꝫ exeunteꝫ reducūt. Hoꝝ qͦqꝫ decoctō cū oſtratis ventreꝫ lenit faciliꝰaūt ſoluit: cū medulla ſeīs eꝰ contrita cū ſauith ī vinobibit̉: ſed poſt eiꝰ hauſtū bibat̉ aliqͥd ex oleo roſato neguttur adurat Urtica qͥdē ſoluendo educit flegma: ethūorē crudū abſterſiōe ſua: n̄ virtute ſolutiua q̄ ē ī ip̄aſemē eꝰ ſtricture l̓ fetori nariū cōfert: ⁊ aꝑit opilatōescolatorii fortiter ⁊ aſma remouet Emplaſtꝝ ex eo factum facit eradicatōem dentium. ¶. CLXIIII.¶ Adhuc de eodem ¶ Actor.Rtica ip̄a eſt ⁊ acalifa: de qͣ ſcꝫ in hoc eodē lgrecꝰ acalife dicit Feruida n̄ modice viſ illi dr̄bro dictū ē ſupͣ ¶ Macer. Dicimꝰ vrticā quaꝫeſſe Un̄ nec ī merito nomen ſūpſiſſe videt̉ Tacta ꝙ exurat digitos vrtica ten̄tis Hec ſolet yctericos cū vīoſūpta iuuare Illiꝰ ſemē colicis cuꝫ melle medet̉ Et tuiſim veterē curat ſi ſepe bibatur Frigꝰ pulmōis pellitventriſqꝫ tūorē Oībꝰ his ꝓdeſt puluis cū melle iugatꝰAut ſuccꝰ viridis cū vīo ſepiꝰ hauſtꝰ Cū ſale de foluieꝰ factū cathaplaſma Ulceribꝰ ꝓdeſt ⁊ ſordida vulnera purgat Et ꝯͣ morſꝰ valꝫ hoc cathaplaſma caninos:Hocqꝫ reformatur caro q̄ diſceſſit obeſa Et ſolet hūores hoc deſiccare nocentes Acri cū vino radix contrita tūorem Cōpeſcit ſplenis pōdagre ſic ſubuenit illaOībꝰ hiſ ꝓdeſt ſuꝑaddital̓ ſibi iūcta Si coqͥſ hāc oleofoueas hoc vnguīe menbra: Oībꝰ et morbis ſic ſubuenit articuloꝝ Naribꝰ impoſitus ſuccus foliū ve cruorem Elicit: innati vis eſt ſibi tāta caloris Ꝙ ſi manantem cupias retinere cruorem: Urtice ſuccō frontē line