LiberUndecimus

inſtituere roſeta. Que ſi indignꝰ plantaꝝ volueris expaucis virgulis habere copioſa: quaternoꝝ digitorūſurculos germinātes cū geniculis ſuis debebis excidere et in modū ꝓpaginis ſternere. ſtercore ac rigationibus adiuuare. vbi annū etiam cōpleuerint pedis ſpācio inter ſe tranſferre diſiunctos. atqꝫ ita ſolum quodhuic generi deputaueris implere. ¶ CXXXIII.¶ De operatione rōſe in medicia ¶ Plate.Oſa frigida eſt in primo gradu. ficca in ſecūdo. et viridis et ficca competit vſui medicineQuidā colligūt eam poſt maturitatē: ſed nontam diu ſeruatur. Debent aut colligi cum nō habēt folia omnino expanſa. ⁊ tamē aliquātulū iam rubea Collecte aūt ad ſolem aliquātulū deſiccari poſſunt et ꝑ trieuuiū ſeruari. Roſe ſicce naribꝰ appoſite: cerebrum etcor cōfortant ſpūs reꝑando. ſuccus rōſarum viridiuꝫin vaſe vitreo pōt valere ꝑ annū. Poſt dentis extractiquē ſi fluxerit ſanguis fit decoctio roſaꝝ in aceto: ⁊ fitgargariſmꝰ. ¶ Auicenna. Roſa eſt virtutis cōpoſiteex ſubſtantia aquea et terrea. Et in ipſa ſunt acuitasſtipticitas et amaritudo cū pauca dulcedine. ſubtilitaſquoqꝫ faciens ip̄ius ſtipticitateꝫ penetrare Quare facit corizam accidere. Eſt auteꝫ frigida in primo. ſiccain principio ſecūdi. Et virtus qͥdem amara ꝑmanet īipſa dum recens eſt. Cum aūt ſiccatur eiuſ amaritudominoratur. Sicca quoqꝫ frigidior eſt ⁊ magis ſtipticaEſt aūt aperitiua et abſterſiua valde: et ſedat motumcolere. Semen eius fortiꝰ ſtipticuꝫ eſt: quod in ipſa fitet pili ſimiliter qui ſunt in eius medio. In toto aūt ipſiꝰ eſt cōfortatio membroꝝ interioꝝ Dicitur aūt ꝙ inipſa eſt virtus extrahēs ſurculos et ſpinas: et reliquacarni affixa. Rectificat aūt ſudorem fetoris: qn̄ adminiſtratur ex ea in balneo. Emplaſtrū ex ea factuꝫ ſoluitapoſte mata calida. confert etiā eriſipile et vlceribus: p̄pueqꝫ abraſionibꝰ in coxis et in ꝓfundis carnem generat. Sedat dolorem in oculo ex caliditate. Et ſimiliterdolorē matricis. Dormire vero ſuꝑ locuꝫ ex eo ſtratuꝫabſcindit deſideriū coeūdi. Et illa quidē q̄ recēs eſt fortaſſe ſoluit. ſicca vero nō ſoluit. Decoctio ex roſa ſiccacōfert grofficiei palpebraꝝ. et vlceribꝰ inteſtinoꝝ. Itēroſa ⁊ eiꝰ ſuccꝰ cōferunt humiditati ſtomachi Decoctio aque eiꝰ et oleū ip̄ius faciunt ſternutatōneꝫ cū odorātur. Semen eiꝰ ſtringit gīgiuam. et ſimiliter ſuccuseius cum decocto. ꝯfert etiam dolori auriū. Succꝰ eiꝰꝯfert ſincopi. virgulta vero eiꝰ et etiaꝫ capita ſputo ſāguīs ſunt vtilia ¶ Cōſtātinꝰ vbi ſupra: Roſa frigidaeſt in primo gradu. ſicca in fine ſecūdi. ſubtilem ſubſtātiā et ſtipticam habet. valet ſtomacho et epati: eiꝰ em̄opilatōneꝫ aperit. capitis dolorē ex fumo colere aut ſāguinis: vſto naribꝰ applicata placat. Cocta cum vinocapitis auriū et gingiuaꝝ dolorē ſi os eo lauetur autgargarizet̉ tollit. Cathaplaſmata fit cōtra emorroīdaſſperma eiꝰ puluerizatuꝫ putridas gīgiuas ſanat. Cortex potatus ſāguineꝫ inferius manantem cōſtringit¶ Iterum de eodem. ¶ Plinius vbi ſupra.¶. CXXXIIIIlieꝝ: maxime albe in poſca potꝰ et ſanguinisO ſe flos ſomnum facit: inhibet fluxiones muexcreatōes. ſtomachi dolores in vino cyathistribꝰ. Semen eiꝰ optimū eſt crocinū nec anniculo vetuſtiꝰ. et in ſole ſiccatur. nigrū inutile. Bolori dentiuꝫilliuitur. vrinā ciet ſtomacho imponitur. Iteꝝ igni ſacro nō veteri. Naribꝰ ſubductū caput purgat Capitaeiꝰ pota: ventreꝫ et ſāguineꝫ ſiſtunt. vngues roſe ſalubres epyforis ſunt. vlcera em̄ oculoꝝ roſa p̄terꝙͣ in mitlis ſorde ſcūt Item epyfore ita vt imponatur arida cūpane. Sunt et folia viciis ſtomachi roſionibꝰ ac viciiſventris ⁊ inteſtinoꝝ p̄cordiis vtiliſſima vel illita Bia

plaſmata inde fiūt: ad ſudores coercendos ita vt a balneis inareſcāt corpora deinde frigida abluātur. Silueſtris roſe pillule alopicias emendat cum vrſino adipe¶ Razi. vbi ſupra. Roſa dolorē capitiſ ex caliditate reniouet. crapula aufert. reumatiſmum tn̄ ac ſternutationeꝫ inducit. ¶ Macer. Dici flos floꝝ nobis roſa iurevidetur. Ꝙ ſpecie cūctos p̄cedat odoreqꝫ flores. Nōtamen hec ſpecie tantū nec odore iuuare. Nos valetac variis nos adiuuat illa medelis. Eius ſicca graduvis eſt et frigida primo. Cōpeſcit ſacruꝫ ſi trita apponitur ignem. Sic quoqꝫ ſi ſtomachꝰ calet aut p̄cordiaſedat. Fluxū matricis cum vino ſtringit et alui. Illiusſuccū colliria plurima querūt. Et ſicce puluis morbisbene ſubuenit oris. Infrictus ꝑ ſe tantū cum melle vemixtꝰ. Omnes feruores ſuꝑaddita trita coercet. Ipſarecens vel ſi mulſo cōtrita bibatur. Dicā palladiuſ qͥdſcripſit inde peritꝰ. Ꝙ rubeum fuerit folioruꝫ ſumitofloris Unciā ſic purgatoꝝ mergatur oliui In libra. vttreo ſic claudens omnia vaſe. Sub phebo ſeptem tātūſuſpende diebꝰ Inde medelaꝝ varios ſeruatur in vſuſ¶ CXXXV¶ De his que procedunt vel cōficiuntur exroſaPlateariusDe roſis nanqꝫ fit mel roſaceum: et zuccaruꝫOſa et que ex ea fiunt vſui medicine cōpetūt.Iroſeum. ſirupꝰ roſeꝰ et oleum roſeuꝫ. aqua roſata. Mel primo deſpumatur: deīde colatur: poſtea folia rōſaꝝ viridia minutatim inciſa imponūtur ⁊ fit decoctio aliquantula. ſignū decoctōnis eſt odor et color:rufus ꝑ annos qͥnqꝫ ẜuatur. virtutem habet cōfortatiuā ex roſis. mundificatiuā ex melle. Unde valet ad mūdificatōnē ſtomachi ex frigidis humoribꝰ cum aqua d̓coctōnis feniculi et ſale datum. zuccaꝝ roſeū habꝫ virtutē cōſtringēdi et cōfortādi. valet cōtra diſenteriamet lienteriā ⁊ dyariam. que facta eſt ex debilitate virtutis recentiue. qͥbuſdā alijs cōmixtis valet ⁊ contra vomitū colericū. cōtra ſincopin et cardiacā: cum fit ex calefactōne ſpiritualiū. Sirupꝰ roſeus cōtra vētris fluxum et vomitū datur cum aquā pluuiali vel roſata. Febricitātibꝰ autem cum aqua frigida poſt minutōnē potui datur. et contra ſincopin ſimiliter Oleo roſaceo ꝯcalefactōneꝫ epatis ep̄ar inungitur. Cōtra doloreꝫ capitis ex frigida cauſa. frons et timpora īungūtur Aqͣroſata contra fluxum ventris ⁊ vomitū ſimpliciter datur Sincopizantibꝰ etiā et cardiacis in potu datur: etfaciei ſuꝑ ſpargitur. In collirtis ad oculos ponitur. etin vuguentis ad faciem. quia pannū ſuꝑfluū abſtergitet ſubtiliat cutē. ¶ Cōſtantinꝰ vbi ſupra. Aqua roſeaſtomachi dolorem et epatis mitigat. ex aqua capite ſepiꝰ loto canicies feſtinabitur. ſirupus roſeꝰ dolorē ſtomachi ex calore curat. necnō acumen febris. et dolorēīteſtinoꝝ ⁊ colericas paſſiones ſanat. Et ſimiliter facitrodozuccara. Cocta cum vino capitis: aurium et gīgiuaruꝫ dolorem: ſi os de eo lauetur aut gargarizetur:tollit. Oleum roſaceū bibitum ventrem humectat. etcalorem ſtomachi refrigerat. Calidum in naribꝰ diſtilatū: calida ſanat apoſte mata. Cum aqua roſacea mixtum diſentericis ſubuenit. vniuerſaliter etiā valet contra omnia vulnera calida ſiue ſint extrinſecꝰ: ſiue intrīſecus. ¶ Auicenna. Aqua roſata cum bibitur confertſincopi bona eſt etiam epati vel ſtomacho. ⁊ confortatet iuuat ad digerendū Oleum quoqꝫ roſatuꝫ iuflam ationē ſtomachi extinguit: et ventrem ſoluit ¶ Pliniusvbi ſupra. Uinū quomodo fiat ē roſa diximꝰ int̓er vini genera Succi vſus. ad aures: oris vlcera: gingīuaſtonſillas ꝓdeſt gargariſatus. valet etiā ad ſtomachūet ad vuluas. ſedis vicia: capitis dolores in febre. velcum aceto ad ſomnos et nauſeas ¶alladiꝰ libro. vi.