quinto ſulco nap̄um ſeri iubent: rap̄am quarto. vtroqꝫ ſtercorato. Rapam dicunt fieri latiorē. ſi ſemineturpalea. Satus vero viſcus eſt vtrique generi inter duorū numinū dies feſtos neptuni atꝫ vulcāi ferūtqꝫ ſubſubtili obſeruatione: quotta luna p̄cedente hieme nixprima ceciderit: ſi totidem die numinū p̄dictuꝫ temporis ſpacium ſerantur mire prouenire. Seruntur et vere calidis atqꝫ humidis ¶ Idē in libro. xix. De rapisabunde dixiſſe poteramus videri: niſi medici facerentmaſculini ſexus in his rotūda latiora vero et cōcauafeminini: ſuauitate p̄ſtantiora: et ad condiendū faciliora. Sepiuſqꝫ ſata tranſeunt in marem. ¶ C XXX.¶ De virtute ipſius in medicīa. ¶ Papias.Apa eſt napus validiſſimꝰ conturbat corpꝰ etdeducit ſed mingitur. Semē eius cōtra veneOna in potū datur. Rapa ſi frequēter comedat̉inflationē ſtomachi facit. Semē eius ex vino tritū valet cōtra morſus ẜpentum. ¶ Pliniꝰ libro. xx. Eſt rapovis medica pniones feruens ſanat impoſituſ. frigus ēpedibꝰ pellit aquā decoctus. Ius eiꝰ feruēs podagrisetiam frigidis medetur. et crudum tuſumque cum ſaIe cuicūqꝫ vicio pedum auxiliatur. Semen eiꝰ illitumet in vino potum cōtra ẜpentes ac toxica ſalutare eſſeꝓditur. A multis autē antidoti vim habere in vino etoleo dicitur. At ꝓpter inflatōnes in totum eū abdicauit in cibis democritus. Dyocles aūt magnis extulitlaudibus. venereꝫ quoqꝫ ſtimulari ab eo ꝓfeſſus. Iteꝫqꝫ dyoniſiꝰ magiſqꝫ ſi cum eruca cōdiretur. Toſtum qͦqꝫ ꝓdeſt articuloꝝ dolori cum adipe. Silueſtre rapumin aruis naſcitur. maxime fruticoſum cādido ſe mine.Duplo maiore ꝙͣ papaueris et hoc vtūtur ad albicandam cutem in facie totoqꝫ corꝑe mixta vrina pari mēſura. ¶ Byaſcorides. Radix rape bona eſt. et ſi ventrē inflat: corpori tamen ſuccū addit. veneremqꝫ ſtimulat. Eius elixatura fomēto pōdagris ac ꝑnionibꝰ p̄ſidium eſt. Ipſaqꝫ trita ⁊ impoſita hec omnia facere poteſt. Cima eius elixa et comeſta eſt diuretica. Semeneiꝰ ex vino bibitum vulneribꝰ venenatis ꝓficit. Itaqꝫſemen in rapis calidum ac feruens videtur. et ip̄e paulo ſolutōres credūtur. Sed quo minꝰ caloris poſſidentmolliendi poteſtateꝫ eo fortiorem cōtinent. Ideꝫ radixinflat et ſemen in homine generat vel angmentat. Agreſtis rapa locis ſiccis naſcitur. fruticem collectuꝫ faciens cubiti lōgitudineꝫ habens multaſqꝫ virgellas.folia leniora et in modū digiti groſſa. Semen eiꝰ in folliculis eſt cōcluſum nigrū et fragile. quod fractū habꝫintus coloreꝫ album Itaqꝫ faciei miſcetur albamētisvel etiam totius corꝑis. ¶ Iſaac. Rapa calida eſt inſecūdo gradu. humida in primo dure digeritur. Mollem et inflatiuā carnem facit ꝓpter ſui ventoſitateꝫ. ꝓInde coitum ſuſcitat: flegma augm̄tat. vt ilis auteꝫ eſtſi bis cocta vtraqꝫ aqua reiecta coquatur cum pinguiſſima carne. Idem cuius iure ſi pedes pōdagricoꝝ lotifuerint: dolori mitigationeꝫ preſtat. ¶ CXXXIDe roſa.¶ Iſidorus.Oſa a ſpecie floris dicta eſt: eo ꝙ rutilanti coO lore rubeat. ¶ Ambroſiꝰ. Ante peccatū floribꝰ īmixta terrenis ſine ſpinis roſa ſurgebat:et pulcherrimꝰ flos ſine vlla fraude vernabat. poſteavero ſpina ſepſit gratiaꝫ floris: tanꝙͣ humane vite ſpeculū p̄ferens. que ſuauitatem ꝑfūctionis ſue finitimiscuraꝝ ſepe ꝯpungat ſtimulis. vallata eſt em̄ elegantiavite noſtre atqꝫ quibuſdā ſolicitudinibꝰ obſepta vt eadem triſticia diſtincta ſit et gratia ¶ Plinius libro. xxiRoſa veriꝰ ſpina ꝙͣ frutice naſcitur. in rubo quoqꝫ ꝓueniens illic etiā odoris iocundi. ꝙͣuis anguſti. germinat omnis incluſa primo cortice granoſo: quo mox intumeſcente et in virides alabaſtros faſtigiato paulatī

rubeſcens dehiſcit. ac ſeſe pādit in medio calicis ſui ſtātis cōplexa luteos apices vſus eius coronis Oleo maceratur. In vnguēta trāſit: et emplaſtris atqꝫ collirijaimponitur mordaci ſubtilitate. Menſaruꝫ etiā d̓licusꝑungendis minime noxia. Genera eiꝰ noſtri feceruntceleberrima. p̄neſtinā et cāpaniam. addiderūt alij milſiā cꝰ fit ardētiſſimꝰ colos nō excedentis folia duo d̓uapximā eī trachimiā mīꝰ rubentē mox alabādicā folusalbicātibꝰ viliorē. ſpinioīā vero minutiſſimā l̓ viliſſimāDiffer̄t em̄ folioꝝ ml̓titudīe: aſꝑitate: leuore: colore.odore Pauciſſima qͥna folia: ac deīde nūeroſiora cū ſitgenꝰ eꝰ: ꝙͣ centifoliā vocant. que eſt in cāpania ytalie.Grecie vero circa philippos ſed ibi nō ſue terre prouētu. Pageus nanqꝫ mons in vicino fere eſt numeroſisfolis ac paruis. Unde accole tranſferentes cōferunt.Ipſaqꝫ plantatōne proficiūt Non aūt talis odoratiſſima eſt. Nec cui latiſſimū maximūqꝫ folium. Breuiterqꝫ indicium odoris: ſcabricia corticis eſt et que greciavocatur a noſtris: a grecis vero lichnys. nō niſi in hūidis locis proueniēs. nec vnꝙͣ quinqꝫ folia excedēs magnitudine viole: nulloqꝫ odore. Eſt et alia grecula vocata: cōuolutis folioꝝ paniculis. nec dehiſcēs niſi manū coacta: ſemꝑqꝫ naͣſcēti ſimil̓. latiſſimis foliis. Aliafūditur ē maluaceo caule: habens folia oleata quā muſcetō vocant. atqꝫ inter has media magnitudine autūnalis quā coroneolā appellāt: omnes ſine odore. Coroneola in rubo nata tot modis adulteratur. Et aliasvero quoqꝫ plurimū ſola p̄ualet. Cirenis eſt odoratiſſma. Carthagine hiſpanieqꝫ. hieme quoqꝫ tota p̄cox.Refert et celi temperies Quibuſdam em̄ minꝰ odorata prouenit annis. Preterea odoratior magis omnibꝰſiccis locis ꝙͣ humidis prouenit.¶ CXXXII.De rōſarum cultura ¶ Idē in eodem.Oſa nec pinguibus vult nec argillouis ſeri loIcis: neqꝫ riguis. Cōtenta raris ꝓprie ruderatū agrum amat Precox eſt cāpania ſera veromileſia. nouiſſime tam̄ deſinit p̄neſtina. fodiūtur altꝰ ꝙͣfruges leuiꝰ ꝙͣ viteſ. tardiſſime ꝓueniūt ſemīe: qd̓ eſt inipſo cortice ſub flore opertū lanugine. Ob id potius inſerūtur caule cōciſo et ocellis radicis vt harundo. vnūgenꝰ inſeritur pallide ſpinoſe ac longiſſimis virgis qͥnqꝫ folie que a grecula altera eſt. Omnis reciſione proficit et vſtione. Tranſlatione qͦqꝫ vt vitis optime ociſſimeqꝫ prouenit. ſurculis qͣternoꝝ digitoꝝ longitudīevel ampliore poſt vergiliaꝝ occaſum ſata. deinde ꝑ f.uoniū tranſlata. pedalibꝰ interualliſ: crebroqꝫ circūfoſſa Qui p̄cocem illam faciunt: pedali circa radiceꝫ ſcrobe aqua calida infūdunt calice germinare incipientePalladius libro. iii. In menſe februario roſaria corſerenda ſunt: que ſulco breuiſſimo: aut ſcrobibꝰ ponenda ſunt: vel virgultis: vel etiam ſemine. Semina autēroſaꝝ nō putemꝰ medioſ floſculoſ eſſe aurei coloris qͣsroſe ferunt: ſed baccis nutriunt: quas in breuiſſimi pyri ad ſimilitudinē plenas ſemībꝰ ſuis poſt vindemiamreddūt. maturas ex colore fuſco ⁊ mollicie: poterimuseſtimare. Si qua etiam ſunt antiqua roſaria hoc tempore circūfodiuntur: et ſarculis vel dolabris ariditasvniuerſa reciditur. Tūc que rara ſūt. poſſūt ducta virgaꝝ ꝓpagine reꝑari. Si roſam ipſiꝰ habere voluerisduobꝰ palmis ab eagirum fodies: et aqua calida bisrigabis in die ¶ Idem in libro. vi. Roſas nōdum patefactas ſeruabis: ſi eas in cāna viridi ſtante fiſſa recludas: ita vt ſciſſurā cōire patiaris: ⁊ eo temꝑe cānam recidas: quo virides rōſas habere volueris Aliqui veroeas olla noua cōditas et bene munitas ſub diuo obrūunt et ſic reſeruāt ¶ Idem libro. xii. Quāuis menſe februario ſunt cōſerenda roſaria. tamē locis calidis apricis atqꝫ maritimis menſe etiam nouembri poterimus