LiberUndecimus

CE3¶ De pulegio.¶ ¶ Diaſcorides.Ulegiū omnibꝰ eſt notum. huiꝰ virtꝰ termātita eſt. Cale facit nimis et extenuat de thorace⁊ pulmone pingues et viſcoſos humores. fae pos ſpuere facit. Nauſeā et morſū ſtomachi cū puſca bibitum ſeparat. nigraꝫ coleram ꝑ ventrem deporit. cum vino bibituꝫ morſibꝰ venenatis occurrit Siccūj et cōbuſtum gīgiuas cōfirmat. cum polenta adhibitum omnibꝰ tumoribꝰ vtile eſt. Solum impoſitū medetut podagricis. Cerotis mixtū papulas limpidat. ſplenericis impoſitū cum ſale prauos humores exurit. Inpalneis infricatum. pruriginē tollit. fomento tumoresgericos mitigat. Odor eiꝰ nauſeam ꝓhibet. Tuſſientibꝰ ꝑdeſt et eſt diureticū valde. huiꝰ genera duo ſunt ſcꝫmaſculus qui floreꝫ generat albū ⁊ femina que purpureū¶ Pli. libro. x. Magna eſt cum menta ſocietas adrecreados aīmo defectus pulegio cum ſurculis ſuis inampullas vitreas aceti vtriſqꝫ deiectis. Nam et capitia dolores impoſita leuare dicitur. qͥn et olofactu capita tueri cōtra frigoruꝫ eſtuſqꝫ iniuriam traditur. Necillos eſtuare qui duos ē pulegio ſurculos habeāt impoſitos auribꝰ in ſole. Illinitur etiā in doloribꝰ cum polenta et aceto. femina efficacior q̄ florem habet purpureū: mas vero cādidum. Nauſeas inhibet cum ſale acpolenta in aqua frigida pota. ſic et pectoris ac ventrisdolorē cohibet. ſtomachi auteꝫ ex aqua interciſiones ſiſtit. et cum aceto ac polenta vomitiones Inteſtinoꝝ vicia ſanat melle decocto. et vino nigro. vrināqꝫ pellit exvino et ſi amineū ſit. etiam calculos et omnes interiores dolores. Ex melle et aceto mēſtrua ſedat. ſecūdinaſvuluasqꝫ cōuerſas corrigit. de fūctos partꝰ eiicit. Semen obmuteſcētibꝰ olofactū admouetur Comicialibꝰin aceto cyathi menſura datur. ſi aque inſalubres bibēde ſūt: tritu aſꝑgitur. ſalſitudīes quoqꝫ minuit corꝑisſi cum vino tradatur. Neruoꝝ cauſa et opyſthotono īcōtractione cōfricatur cum ſale et aceto ac melle Imbibitur ad ſerpetum ictꝰ decoctum. et ad ſcorpionū in vino tritum maxime vero qd̓ in ſiccis naſcitur. Ad orisvlceratōnes: et ad tuſſim efficax habetur. Flos recētisincenſus pulices odore necat. Tenocrates tradit pulegi ramuꝫ lana lotum in tercianis āte acceſſioneꝫ olofactādum dari: vel ſtragulis ſubiici: et ſic egꝝ collocariit̉ remedia tradit. Silueſtri ad eadeꝫ vis efficacior eſtnod ſimile eſt origano mīoribꝰ foliis ꝙͣ ſatiuum: ⁊ a qͥbuſdā diptannos vel dictamꝰ vocatuꝫ eſt. A pecore capriſqꝫ guſtatum cōcitat balatū. Natura taꝫ feruēs eſtvt illitas ꝑtes exulceret. Cōuulſis ⁊ torminibus ac podagricis mire ꝓdeſt. epaticis cum melle et ſale bibēdūdatur. Pulmionū quoqꝫ vicia facit excreabilia. Ad lienem cum ſale eſt vtile et veſice ac ſuſpiriis et inflatōnibꝰ decoctū ſucco eqͣliter. et vuluas corrigit. Cōtra ſcolopēdram terreſtrem vel marinū et ſcorpiones priuatīve ꝯtra omnē morſum valet. Radix cōtra increſcentiavulnera recens eſt potentiſſīa: Cicatricibꝰ vero decorēaffert arida. Itē pulegio nepiteqꝫ ſocietas eſt. ſicut iaꝫſuꝑiꝰ dictum eſt. ſiqͥdem in aqua. decocto em̄ ad terciaſfrigora diſcutiunt. mulieꝝqꝫ menſtruiſ ꝓſunt. et eſtatecalores ſedāt.CIterum de eodem. ¶ Platearius.CXXII.Ulegium calidū eſt et ſiccum in tercio graducuiꝰ virtus cōſiſtit in folio et in flore. Tempore floꝝ colligitur: et ꝑ annū ẜuatur valet ꝯtrafrigidum reuma. vinū decoctionis eiꝰ cōtra frigidamtuſſim ex glutinoſo vel aquoſo humore. cōtra doloremſtoachi ex frigiditate et vētoſitate ¶ Ex herbario. Pulegiuꝫ maſculꝰ florem habet albuꝫ: femina rubeū vtrīqꝫ Si infans in vtero mortuꝰ fuerit. huiꝰ tres rami recentes triti et in vino veteri potati mire ſanāt. valet et

ad veſice vel calculi et ad cordis pectoris ſtomachi thoracis ve dolorem ¶ Macer. Feruida pulegii vis ſiccaqꝫ dicitur eſſe. Tercius a medicis datꝰ eſt gradꝰ huic īvtroqꝫ. Sepius hāc herbam ſi p̄gnans ſumit abortit.Menſtrua deducit cum vino ſūpta tepenti Hocqꝫ mōtardas hec extrahit herba ſecūdas. Hoc nom̄ quia nōnotum reor eſſe qͥbuſdā. Exponā tali quid nomīe ſignificetur. Vt nōdum fotꝰ teſta circumdatur oui. Pullusſic infās matris veſtit̉ ī aluo. Quadā pellicl̓a. matris d̓ſemine facta. Quā naſcens rumpit quaſi teſtaꝫ pullusoui. Iſtas pelliculas medici dixere ſecundas: Ꝙ moxexpoſitoſ nat̉e iure ſequātur. He ſi plꝰ iuſto vicio cogēte morantur. Aut mors ſubſeqͥtur: dolor aut qui vix toleratur. Iſtaſ pulegium p̄dicto more repellit. Cum ſalecōtritā melli ſi iunxeris illam. Uguine cōtractis poteſhoc ſuccurrere mēbris. Illius puluis ſumptꝰ cum melle vel hauſtꝰ. Pectoris humores viſcoſos extenuare.Et ꝑ ſputa poteſt illos educere mire. Nauſea vel morſus ſtomachi curabitur illa. Cum puſca ſumptū vl̓ aceto quod ſit aquoſū. Cum vino nigram coleram pota repellit. Sicqꝫ venenatis ẜpentum morſibꝰ obſtat. Si ꝑvim febris nimio ve fluore cruoris. Aut aliqͦ caſu ſubito defecerit eger. Quod ſolet a doctis medicis male factio dici. Pulegium valido tritum iungatur aceto Naribꝰ egroti ſi apponatur odore. Solo cōfeſtim dicūt releuari iacentem. Gīgiuas ſicci puluis cōfirmat et vſtꝰAppoſitā viridem dicūt ſedare podagrā. Et quoſuisalios ſolet emēdare tumoreſ. Si ſuꝑaddatur tēpide ꝯmixta polente. Addita cerotis papulas de corꝑe tollit.Sple̓ neticis multū ſuꝑaddita cuꝫ ſale ꝓdeſt. Elixaturaſi qͥſꝙͣ ſepe tēpenti. Illius abluitur: pruritum nō patiatur. Et ſic matricis poterit curare tumoreꝫ. Tuſſim cōpeſcit cum vino ſumpta tēpenti. Et ſic vrinam cōpellitreddere largam. Et magis ex vino ſi ſit decoctio factaAut oleo mixto cōtrito ſi ſuꝑaddas. Si radix trita valido iungatur aceto. Sedabit ml̓tos ſuꝑaddita ſepe tumores. Obſtat ẜpentū cum vino ſumpta venēis Et ſicaſſumptū venerem ſtimulare fatentur. Sic quoqꝫ pulmonis ꝓdeſt iecoriſqꝫ querelis. Et ſic nutrici ſumptꝰlac p̄bet abundās. Herba virens curat morſus cū melle caninos. Si ſuꝑaddatur ⁊ vino mixta bibatur. Hacmāſa ſerpēs oculos caligine purgat Indeqꝫ corꝑis humani poſſe mederi. Illam lumībus eſt exꝑiendo ꝓbatūRadicuꝫ ſuccus mixtꝰ cuꝫ melle recenti: Pulſa redditeos omni caligine claros.¶ CXXIII¶ De radice. ¶ Actor.¶ Adix eſt cōis omnibꝰ fere plantis. vnde radixdicitur herbe: vel radix arboris. Cuꝫ aūt ſimIplicicer ac ſine additione radix ponitur: illa q̄vulgo radix appellatur: hoc nomine ꝓprie intelligitur.¶ Palladiꝰ libro. xx. In auguſto mēſe vltimo ſiccioribꝰlocis radices conuenit ſeri. q̄ hyeme miniſtrēt viū. Amant terrā qualeꝫ rapa. pinguem ac ſolutā et diu ſubactam. tophum vero reformidāt et glaream. Gaudentceli ſtatu nebuloſo. Serendi ſunt aūt grādibus ſpaciiset alte foſſis. melioreſqꝫ ꝓueniunt ſi ſerātur in harenispoſt nouā pluuiam niſi forte poſſint rigari. quod ſatuꝫeſt ſtatim leui ſarculo debet operiri. Letamē non eſt ingerendū: ſed potiꝰ palee que inde fungoſe ſunt. Suauiores autem ſunt: ſi eas aqua ſalſa freq̄nter aſpargas.Radices femīni generis putātur. que minꝰ acres ſūt.habentqꝫ folia latiora lenia et cum iocūditate virētiaex his ergo ſemina ſunt colligenda. Maiores fieri creduntur ſi ſublatis oībuſ foliis ſolo tenui caule demiſſoſepe terris oꝑiantur. Si ex nimis acra dulceꝫ fieri velis: ſemē die ac nocte melle aut paſſo macerabis. Raphanū tamē ſicut braſicā conſtat vitibꝰ eſſe inimicam.Nam ſi circa ſe ſerantur natura diſcordāte refugiunt.¶ Iſaac vbi ſupra. Radix eſt calida in tercio gradu.