UndecimusLiber

abſcīdit. ⁊ vniuerſaliter tarde digeſtionis exiſtit. vrina⁊ menſtrua ꝓuocat. p̄cipue nabatiuꝫ ⁊ ſilueſtre. Amboqꝫ nocent vlceratis renibꝰ ac velice. Cōfert āt emorrōi:dibus. ⁊ elixatū cōmouetˣ coitum. ſil̓iter eius ſemen torrefactū. ſemen eiꝰ torrefit cuꝫ granis myrti ad tenaſmo⁊ ad ſanguinem ani. Decoctō radicis eiꝰ cum oleo amidalino colice confert. eiuſqꝫ ſuccus eſt ex ſumma eoꝝ qͥſanguinem ſoluūt Deniqꝫ ſuccus eiꝰ cum mellicrate cōueniēs eſt animaliū morſibꝰ. ¶ Macer. In ml̓tis cauſis vſus medicamīe porri. Dicit̉ ypocras medicine maximus autor. Ip̄ius ſuccum ſolum dedit ip̄e bibendumEgrotis qͥ reiiciūt ſpumāt ve cruorem. Quos emoptōrcos ſoliti ſunt dicere greci. Cū galla dant hunc alij thuris ve farina. Aut gemīs dragmis porroꝝ ſemīs vnā.Apponūt mirre: vino quoqꝫ trita reſoluūt Pre cūctisalijs dicūt hec ſumpta iuuare. Manantemqꝫ potes naribus retinere cruorē. Intus ſi nares vngas medicamine tali. Cōtractas vuluas ſuccō curabis eodē. Redditfecundas manſa ꝑſepe puellas. Ulcera cum melle tritūiuuat. appoſitūqꝫ Humoꝝ capitiſ ſi diſtillatō fiat Pulmones pectuſqꝫ nocens: vocem canoram: Inde conſurgat tuſſis p̄cordia ledens: Cū ptyſana ſuccum porri ſorbere iuuabit. Et ꝑ ſe ſolum ꝓdeſt his omnibus ip̄m Siporri ꝑtes in vino coxeris albas. Sic vt aquam pͥmammittes addeſqꝫ ſecūdam. Utilis eius aque duro fit potio ventri. Dicitur hec eadē cum vino ſtringere vētreꝫCum vino potum datur his quos leſerit anguis. Qd̓libet aut aliud fundens lentale venenū. Nec minus hisꝓdeſt ſi vulne ribꝰ ſuꝑaddas. Sed velut emplaſtꝝ porrūcum melle ſubactum. Cōmixtus porri ſuccus lacti muliebri. Et bibitꝰ tuſſim fertur ſedare vetuſtam Et variiſviciis pulmonis ſubuenit idem. Auris ꝯpeſcit capre cūfelle dolorem. Preſtat idem ꝑiter cū mulſo mixtus ⁊ auri. Infuſus tepidus. fungis ſi manditur obſtat. Eiꝰ iungatur ſuccō ꝑs tercia mellis: Et ſic ꝑ nares tepidū fundendo vel aures. Immēſum capitis poterit ſedare dolorem. Ex vino bibat hūc lumboꝝ quem dolor angit. Dicunt vtilius taliter nihil eſſe dolori. Fracturas ſolidascito duriciamqꝫ relaxat. Appoſitum vulnuſqꝫ recēs cito cum ſale claudit. Si crudū ſumptū fuerit leuat ebrietatem. Sic venerē ſtimulat ſic duꝝ molliat aluū.¶ CXIX¶ De portulaca ¶ PlateariusOrtulaca optimus eſt cibus febricitantibus cocta vel cruda. Qui ſi patiātur ꝯſtrictōnem ventris cū prunis in aqua cōqͥtur: ſic quoqꝫ prunaſ⁊ portulacam comedūt. et aquam bibunt. portulaca enīhumectat ⁊ relaxat. habet quoqꝫ virtutem leniendi. ⁊ īfrigidandi. Cōtra ragadias id eſt fiſſuras labioꝝ ꝓfūdiſſime radices portulace cōburuntur in vaſe terreo: etfit puluis niger. Cui mel adiungitur ⁊ ragadie illiniuntur. ſic palliat etiam ragadias leꝓſorum ¶ Iſaac. Portulaca frigida eſt in tercō gradu. humida in ſecūdo. vnde calorem ⁊ febrium extinguit acumen. ⁊ ꝓpter pōticittatem quam rami habēt ſtomachum ꝯfortat ⁊ inteſtīa⁊ valet contra vulnera in eis vl̓ in veſica. ſanguinis fluxum vndecunqꝫ manauerit. conſtringit. ſuccꝰ eius in capite vl̓ fronte vl̓ timꝑibus inunctus dolorem aufert etcalorem. Rami eius māducati dyſenteriam ⁊ colericaꝫdigeſtionē habentibus ſubueniūt ¶ Papias. Portilana vl̓ portilaca ẜm galienū recens refrigerat: calefactacale facit. Trita cum pane ad oculoꝝ tumorem īponiturad pōdagras quoqꝫ ſimili modo medetur. ¶ Pliniusvbi ſupͣ. Eſt ⁊ portulaca quam peplion vocant. nō multum ſatiua efficacior: cuius memorabiles vſus eſſe traduntur. venena quippe ſagittarum ac ẜpentium emorroidum tradūtur ea ꝓ cibo ſumpto reſtringi: ⁊ plagis ī-

poſita extrahi. item hoſcyamo poto e paſſoqꝫ exp̄ſſo ſucco. Reſiſtit et aquarum viciis et dolori capitis. vlceribuſqꝫ in vino tuſa et impoſita. Reliqua quoqꝫ ſanat vcera cum melle ꝯmanducata ſic et infantium cerebro īponitur. vmbilicoqꝫ prociduo. Et in epyforis omniumfronti temporibuſqꝫ cum polenta. Ip̄is autem oculis elacte ac melle. Eadem ſi ꝓcident ꝓdeſt oculis: folis tritis cum corticibus fabe. puſtuliſqꝫ cum polenta ⁊ acetoet ſale ac cera. Oris vlcera ꝯmanducata cruda ſedat: ettumorem gingiuarum. itemqꝫ dolorem dentiuꝫ. Cōmāducatum quoqꝫ mobiles ſtabilitat denteſ. ſedat cruditates vocemqꝫ confirmat. ⁊ ſitim arcet. Ceruicis doloreſſedat cum galla et lini ſemine ac melle pari mēſura. māmarum quoqꝫ viciā cum melle: vel cimolia creta. Salutaris etiam eſt ſuſpirioſis ſemīe hauſto cum melle. Stomachum in acetariis ſumpta corroborat. ardentibꝰ febribus eum polenta imponitur. et alias manducata refrigerat etiaꝫ inteſtina. Byſenterie vomiciſqꝫ datur exaceto. vl̓ bibitur cum cumino Tenaſmo autem vl̓ comicialibus ꝓdeſt in cibo vl̓ potū. Purgatōnibus mulieꝝacetabuli menſura ꝓdeſt in ſapa pōdagris calidis cumſale illita et igni ſacro. Succus eiꝰ potatus renes ac veſicas iuuat. ventris animalia pellit. Ad mulieruꝫ dolores imponitur ex oleo cum polenta. neruorum duriciasemollit. venerem inhibet. veneriſqꝫ ſomnia. apud autores inueni caput inde litū diſtillatōem an̄s toto non ſētire. oculos tamen hebetare putatur¶ CXX.¶ Iterum de eodem ¶ Auicenna.Ortulaca eſt frigida in tercio gradu humida īfine ſecundi. Succus eius eſt illud quod in eaeſt magis vltime oꝑatōis. In ip̄a eſt ſtipticitaſet ꝓhibet fluxuꝫ ſanguinis. et fluxus antiquos. Nutrimentum eius paruum et illaudabile: reſiſtēs colere valde Fricantur ea verruce: et eradicat ea ſua proprietatenon qualitate. Apoſtematibus calidis fit emplaſtrumex ea in quibus putrefactō timetur et eriſipila Confertetiam bothor abluto ex ea capite cum vino mixta. deletqꝫ dentium ſtuporem ꝓpterea ꝙ lenit aſperitatem et ſedat ſoda calidam pulſatiuā. Obtalmie confert et ingreditur in alcofol. Eiuſqꝫ nimius vſus facit accidere paunum in oculo. ſuccus eius ꝓhibet ſputum ſanguinis.pter virtutem ſuam ponticam. Inflamatōi ſtomachi cōfert bibita et emplaſtri more ſuperpoſita Cōfert et ep̄ati inflamato. ꝓhibetqꝫ vomitum colericum. et debilitatappetitum. fit ex ea clyſtere dyſenterie ac ſolutōi colerice. Confertqꝫ doloribus renum ac veſice et vlceribꝰ eorum et abſcindit ẜm plinium coitus deſideriū. Et ip̄a qͥdem retinet menſtrua. ſed eius aqua emorroidibus confert. eiuſqꝫ ſuccus extrahit aſcarides Confert iteꝝ portulaca febribus acutis. et ſi aſſetur et comedatur ſaguinem abſcindit ¶ Actor Portulaca dicitur et andragnede qua iam dictum eſt ſuperius ſub iſto noīe ¶ MaceAndragnis grece que portulaca latīe Dicitur. hic vugi pes pulli more vocatur Humida vis eius et feruidadicitur eſſe. Unde iuuat febrem quam dicit grecia cauſon. Trita ſuper ſtomachum viridis ſi ponitur herba.Preſtat idē ſuccus ſi ſumitur. herbaqꝫ manſa Aut accepta vt olus: ſolet hec lenire calorem. Manſa vel halſta poteſt nimium reſtringere fluxum Sanguinis: et vetris nociuum cohibere fluorem. Eſſe vetat dentes qb̓teſt contrita ſtupentes. Et tumidis oculis prodeſt ſupeaddita trita. Feruorem ſoliſ eſtate comeſta nocere. Nōſinit. et ventrem cum vino et ſale mollit. Ueſiceqꝫ ſoleicomeſta ſedare dolores. Eſt emoptōicis hec ſepe comeſta ſalubriſ. Acidule ſimiles huic ꝑ oīa vires Effectusqꝫ pares teſtatur plinius eſſe