LiberUndecimus
ac veſice placat: qͥa corporis poroſ aꝑit: viaſqꝫ rarificat⁊ humores extenuādo cum ſorde ⁊ vrina ꝓiicit. ep̄ar etpulnera mundificat. ⁊ opilatōes eoꝝ aꝑit. ſecundinaꝫ ⁊cetum mortuum expellit. Quo etiā potui dato mundificat fetas a groſſis humoribꝰ¶. CXVDe pipere aque ac piperite.Auicēna in ſecundo canonę.Iper aqͣue eſt herba: vt olus naſcēs in aqͣ ſapoſri piperis in guſtu ſuo ꝓpinqua: ſꝫ nō eſt ei piperis acuitas. Itaqꝫ calefacit ſufficienter ſed minus ꝙͣ piper ¶ Pliniꝰ li. xx. piperitis quā ſiliquaſtruꝫappellamꝰ: ꝯtra morbos comiciales bibitur. Caſtore tauiter demōſtrante eſt qͥdem caule rubro ⁊ longo: denſisceniculis lauri foliis: ſemīe albo ac tenui: guſtu piꝑis.Eſt aūt vtilis gingiuis: ac dentibꝰ: oris ſuauitati ac ruCXVI.¶ De porro et eiuſdē cultura ¶ IſidoruspusOrrus ē olus cuiꝰ duo ſunt genera: videlicet ſectilis ⁊ capitatus ¶ Pliniꝰ libro. xix. Porro ſectiuo nuꝑ dedit autoritateꝫ pͥnceps nero. vociscratia ex oleo menſium eſtatis omnibꝰ diebus: nulloqꝫalio ac ne pane qͥdem veſcendo: Seritur āt ſemīe ab eqͥnoctō autūno. Si ſectiuū facere libuerit dēſius in eadēarea ſeratur: donec deficiat: ſemꝑqꝫ ſtercoratur. Si nutriatur in capita anteꝙͣ ſecetur: cū increuerit in aliā aream trāſferatur ſūmis foliis leniter reciſis ante medullā⁊ capitibuſ retractis: tunicis ve extremis: Antiqͥ ſilicevel tegula ſubiecta dilatabat capita. hoc item de bulbiſNunc āt ſarculo leuiter cōuelluntur radices: vt delūbate alāt neqꝫ diſtrahāt. Cum at porrus fimo letoqꝫ ſologaudeat: rigua odit: ⁊ tn̄ ꝓprietate qͣdam ſoli ꝯſtat. Sectiui duo ſunt genera vnū qͥdem herbaceum folio euidētibus eiꝰ inciſuris. quo vtuntur medicamentarii Alteꝝgenꝰ eſt foliis ſuauioris atqꝫ rotundioris leuioribꝰqꝫ inciſuris. famā eſt Melā eq̄ſtris ordinis reꝝ ex ꝓcuratōne a tyberio pͥncipe accerſitum: in ſūma deſperatōe porri ſucco ad trium denarioꝝ argenteorū pondꝰ. hauſto:ꝯfeſtim ſine cruciatū exꝑiraſſe. Ampliorem modum negant eſſe noxium ¶ Palladius libro qͣrto. In menſe februario cōuenit porꝝ ſerere. Quem ſi ſectilem velis pꝰduos menſes qͣm ſatꝰ eſt poteris deſecare manentem inareis ſuis. Quāuis aſſerit columella etiā ſectiuum diutius duratuꝝ. melioremqꝫ ſi trāſferatur. Et quotienſ ſecabitur aqͣ iuuetur ⁊ ſtercore ſi capitatum facere velis.qd̓ vere ſeueris: octobri menſe trāſferre debebis. Serēdus eſt loco leto ⁊ maxīe cāpeſtri: area plana: paſtinataalte et diu ſubacta ⁊ ſtercorata ſi ſectiuum velis ſpiſſiꝰ.Si capitatum rariꝰ ſeres. Sarculo frequentandus eſt:et herbis liberādus. Cum digiti craſſitudinem habuerit a media ꝑte p̄ciſis foliis et truncatis radicibꝰ: tranſferatur oblitꝰ fimo liqͥdo qͣternis vel qͥnis digitis ſeparetur rigeturqꝫ modice. ꝯp̄hendendus et alienādus eſtſarculo: vt ſuſpenſus a terra qd̓ ſpacii ſubter inueneritcapitis vaſtitate cogatur implere Idē ſi plura ſemīa invnum ligata depoſueris grādis porrꝰ naſcētur ex oībꝰ.Idem ſi capiti eiꝰ ſemen rape īmittas ſine ferro ⁊ pangaſ ml̓tum fertur increſcere meliꝰ ſi frequenter hoc facias. ¶ Idem in libro. vi. In menſe maio plāta porri trāſfertur vt rigatōnibus animetur ¶ Idem in libro. xi. Inoctobri menſe porꝝ verno ſatum cōuenit tranſferre. vtcreſcat in capite: Sane ſarculis aſſidue circumfodiaturet cōp̄hēſa porri plāta velut tenacibꝰ alleuietur: vt īanitas ſpacii q̄ ſuberit radicibus: incremento capitis ſuꝑpleaturCXVII.¶ De operatione ipſius in medicina.Iſaac vbi ſupra.Qrrus calidus eſt ⁊ ſiccus in tercō gͣdū qd̓ certificat eius ponticitas. vnde ſanguinem e naribus manantem conſtringit. Sed ẜm cibum il-
laudabilis eſt. nocet enī ſtomacho facienſ inflatōneꝫ acventoſitatem: ⁊ cū ſui acumīe neruos eiꝰ mordet. Facit⁊ fumū nigꝝ: qͥ ad caput ſalienſ viſuꝫ obtenebrat: ac terribilia ac timoroſa inducit ſomnia vꝫ tn̄ ẜm medicinamCrudus enī comeſtꝰ canales pulmonis de groſſis hūo.ribus mūdificat. epatis opilatōnem aꝑit. Succꝰ eꝰ cuꝫaceto oleo roſaceo ⁊ thure naribꝰ immiſſuſ ſanguinē inde fluenteꝫ cōſtringit: eis ſcꝫ qͥ frigide ſunt nature. ī aure diſtillatus dolorē placat ex frigiditate ortum Crudꝰcathaplaſmatꝰ ſuꝑ morſum ẜpentium ꝓdeſt. Caput eiꝰcoctū ⁊ cum amigdaleo ꝯditum ventrē humectat. venerem excitat. valet ꝯtra colericam paſſionē q̄ fit de groſſis ⁊ viſcoſis humoribꝰ. Semē porri ſicciꝰ eſt ⁊ fortōriſactōnis. Quod ſi aſſet̉ ⁊ cum ſemīe naſturcii miſceaturemorroides patientibꝰ ꝓdeſt ventoſitateꝫ inteſtinoꝝ diſſoluit. opilatōnem aꝑit. vrinam ⁊ menſtrua prouocatIpocrates Porrꝰ calefacit ac deſiccat nimis. ep̄ar ⁊ſplene aꝑit vel curat: ſoluens q̄qꝫ conſtipata ſunt in eisThoraceꝫ ⁊ pulmonem purgat. ad auriū quoqꝫ dolorēdiuturnuꝫ facit: ac ꝑ nares vctericoſ purgat ¶ Dyaſcorides. Porro capitato ad multa vtilia corꝑis ypocrasvſus eſt. Succum eiꝰ etiam ſolū bibendum dedit ſāguinem reiicientibꝰ ꝙͣuis dandū cenſuiſſet ceteris. cuꝫ galla vl̓ farina thuris vuluas cōtractas eodem modo reſoluit. etiam in cibo ſumptū fecunditati plurimuꝫ acqͥrereeſtimauit. vlcera purgat ex melle ꝯtritus. Diſtillatōesac tuſſim thoracis ⁊ arterie pulmonisqꝫ vicia ꝯpeſcit īſorbitōne ptyſane datus vocem purgat. ventrem ſtimulat. adducit ſomnum. Capita eoꝝ minuta molliūt aluūin aqͣ bis cocta. Et eadem aqua reſtrīgit in vino potataSuccus eiꝰ ſanguīs ꝓfluuium ſiſtit. ⁊ maxīe in naribuſſi cū galla ꝯtritus ibidē iniectus fuerit. Idem ꝯtra ve:nena ꝓdeſt. datus cū mero vel aqua mulſa. eiuſqꝫ foliatrita cū melle ꝓſunt vulneribꝰ appoſita Idem ſuccus ſiue auribus ꝓdeſt ſiue naribꝰ cum tercia ꝑte mellis īfuſFracturas alligat. duriciaſ relaxat. vulnera recentia cūſale appoſitꝰ ſtatim claudit: ⁊ ebrietatem diſcutit: ſit ī ſedat. humores viſcoſos nutrit. virtus eſt ei diuretica: ſōnia facit nigra. leptimicā virtutē habet. comeſtus ſatiſcaliginem oculis infert. veſice ac renibꝰ vulneratis contrarius eſt. folia eiꝰ ſunt inſcida ⁊ ſtiptica ¶ Plinius libro. xx. Porrus ſectiuus tuſſi veteri ac pectoris viciismedet̉. Et illitis eiꝰ foliis ambuſta ſanātur. Aliaqꝫ vlcera cū melle trito: beſtiaꝝ morſus ex aceto. Succus eiuſꝓdeſt morbo regio ⁊ ydropicis ac renū doloribꝰ cū pt yſane ſucco. Sed oculoꝝ aciem traditur hebetare Inflatōnem quoqꝫ facere. Que tamē ſtomacho non noceat.ventremqꝫ molliat. voci ſplendorem affert. Capitato qͦqꝫ maior ad eadem effectus eſt¶ CXVIII.¶ De diuerſis porri ſpeciebus ¶ Auicēna.Orrum aliud eſt ſcemiū. aliud eſt nabatiū ⁊ aliud eſt quod dicitur ſilueſtre porꝝ. Et eſt illd̓ qd̓Leſt inter porꝝ ⁊ allium qd̓ melius eſt in medicina: ꝙ in cibo. Nabatiū eſt calidum in tercō ſiccū ī ſcd̓o.Silueſtre āt eſt calidus ⁊ ſiccus ⁊ ideo deteriꝰ Scemiūcū ſale ꝯfert fraudulentis vlceribꝰ. ſilueſtre aūt vlceratcorpus. Abſcindit ex naribꝰ fluxū ſanguinis ⁊ ſuffumigatur ex eius ſemine cū alkritrā dens in quo eſt vermisip̄mqꝫ vermen interficit: ⁊ illum eiicit Eius comeſtō facit ſoda. ⁊ facit imaginari ⁊ videre ſomnia mala. Eiuscinis cum oleo roſeo ⁊ aceto eſt ꝯueniens dolori auriuꝫcorrūpit aūt gingiuas ⁊ dentes ac eos findit: ⁊ ꝓprieſcemiū viſui nocet. ⁊ aſmati facto ex groſſa materia cuꝫaqua ordei cōfert nabūtiū p̄cipue. ⁊ ꝓprie cū melle. Cōfert etiam apoſtematibus pulmonis ac ſputo ſanguīsMalum eſt āt ſtomacho. ⁊ ſilueſtre deterius eſt domeſtico qm̄ amarius et acutius eſt. magiſqꝫ mordicatiuuꝫillo. Porrum qͥdem totum eſt inflatiuū. ꝓpter hoc elixādum eſt in duabus aijͥs. et ſic alleuiatur eius inflatio anocumento. Rurſus dixit ꝙ eructuationem acetoſam