LiberUndecimus
qlia agreſtis. ex qua fluit ſuccus quem opion appellant¶ Pliniꝰ li. xix. Sūt quedam alioꝝ ſatus comitantiavt bapauer. nāqꝫ cum brafica ſeritur. ac portulaca eteruca cum lactuca. Papaueris ſatiui tria ſunt generaAnum videlicet candiduꝫ cuius ſemen toſtum in ſecūda menſa cuꝫ melle apud ātiquos edebatur. hoc ⁊ paīsruſtici cruſta īſpargitur affuſo ouo inherēs. vbi īferioreꝫ cruſtā apio gitqꝫ ceriali ſapore condiunt Alteꝝ vero genꝰ papaueris nigꝝ d̓r cuius ſcapo inciſo lacteꝰ ſuccus exprimit̉. Terciū genꝰ chiā vocat greci. erraticumaūt noſtri. Spōte qͥdem: ſꝫ maturius cū ordeo maxīe naſcitur: eruce ſimile: cubitali altitudine: flore rufo: ꝓtinꝰqꝫ peciduo. vn̄ ⁊ nomē a grecis accepit. Fuiſſe aūt honore ſꝑ apud romanos Tarqͥnus ſuꝑbuſ eſt indicō. qͥ lecatis a filio miſſis. decutiēdo papauera in orto ſanguinariuꝫ illud dedit reſpōſum. hac facti ambage reddiditRurſꝰ alio comitatu eqͥnoctō autūni ſerunt̉ coriandrūquetū attriplex. ⁊cꝭ ¶ Auicēna in ſcd̓o canone. Papaueris ſunt ſpēs ortolana et campeſtris: ⁊ ſimiliter eſt nicrū papauer: ⁊ ſpēs cornuti qd̓ eſt marinum: cuius fructus eſt curuꝰ. et eſt ſpēs ſpūmoſi eradienſis. Qd̓ meliꝰet ſauius eſt. album eſt. ortolanum frigidum et ſiccuꝫ inſcd̓o. nigꝝ in tercō ⁊ dicitur ꝙ vſqꝫ ad quartū Papaueris ſpēs ſunt infrigidatiue. ⁊ nō ē in ip̄o multa ꝯglutīatio. Nigꝝ eſt ingroſſatiuū ⁊ exiccatm̄. Marinū at̄ cornutuꝫ cuiꝰ fructuſ eſt curuatꝰ inſtar cornuū thaurinoꝝeſt vehementer abſterſiuū ⁊ inciſiuū. ¶ Pͣalladiꝰ. Inmenſe ſeptēbri papauer ſerit̉ locis ſiccis ⁊ calidis. ſeminariqꝫ pōt ⁊ cum oleribus. Fertur aūt vtilius ꝓuenirevbi virge ſarmentaqꝫ ꝯbuſta ſunt¶ Ax¶ De medicinali operatōe papauerisPlatearius.Apauer albū eſt ⁊ frīgidū ⁊ eſt humidū. nigrūvero frigidū ⁊ ſiccū: magꝭqꝫ mortificat. Semēeius collectū decem annis ẜuatur. In medicīsponitur cū determinatōe. hꝫ aūt virtutem ſōnum inducendi: leniendi: ⁊ mūdificandi. Contra calida apoſtemata in pͥncipio ⁊ calefactōꝫ epatis. Semen papaueris vl̓etiā herba ip̄a ꝯtrita cū oleo roſeo ꝯficitur ac ſuꝑponitur ¶ Plinius libro. xx. papaueris ſatū albi calix ip̄e tritus ſomni cā bibitur. ſemen aūt elephātiis medetur. Enigro papauere ſopor gignitur. Eiuſqꝫ ſuccuſ lana excipitur. de quo ſcꝫ inferius dicetur. foliis ip̄is vtūtur adignes ſacros: ⁊ ad vulnera ex aceto. Nigꝝ celiacis datur in vino. ſatiuuꝫ om̄e magꝭ rotundat capita. ſilueſtrelongū ac puſillū: ⁊ ad om̄es effectꝰ valentiꝰ decoqͥtur ⁊bibitur ꝯtra vigilias. Eadēqꝫ aqͣ fouent ora. Optimūeſt in ſiccis ⁊ vbi raro pluit. Cū capita ip̄a ⁊ folia decouūtur ſuccꝰ oꝑio ml̓tuꝫ ignauior meconium vocatur.¶ Dyaſcorides. papaueris capita foliaqꝫ decocta meconium faciūt medicamentū ꝯtra viciā corꝑis q̄ mediorigore ſunt ſanāda. ſuccꝰ eiꝰ cū roſaceo mixtꝰ: dolorē aurium mitigat. folia decocta ⁊ cū roſaceo trita morbiſ articularibꝰ illiniūtur. Aqua ī qͣ papaueꝝ capita decoctaſūt foueri ꝓdeſt vigilie morbo laborātibꝰ. ⁊ iteꝝ ex epyfora lippientibꝰ. ſemen cū melle tritū nō modicū tumentibus p̄ſtat auxiliū. Cortex cauliculoꝝ ꝯtuſus ⁊ ī puluerem redactus melliqꝫ ꝑmixtus ſordidis vtiliter imponitur vlceribꝰ. Eſt etiā ſilueſtre papauer capitis modici ⁊fruticis nō ita elati qͥ miro mō ſanat fauces in tumorepoſitas ⁊ arterias aſꝑatas. fitqꝫ medicamē ex eo quodopiō medici vocāt autore chriſippo ¶ Auicenna. Flospapaueris cāpeſtris mūdificat veſtigia vlceꝝ in oculisanimaliū. liniuntur āt ſuꝑ eriſipilā ſpecies papaueꝝ: p̄ter marinuꝫ folia cornuti ad ulcera ſordida valent. ⁊ carnem addita ꝓpter abſterſioneꝫ ſuā corrodunt ⁊ eſcaraseradicāt. Sil̓iter flos eiꝰ qͥ ꝓpter ſuꝑfluitatem abſterſionis ſue nō eſt ꝯueniens manifeſtis vlceribꝰ. Ex campeſtri fit emplaſtꝝ ſuꝑ vlcera ⁊ eradicat ea. linitur ſuꝑ podagram cū lacte. Eiuſqꝫ radix in aqͣ decocta donec cō-
ſumatur medietas: in potu ꝯfert ſchyatice Papauer facit ſomnuꝫ ⁊ ꝓprie nigꝝ: qd̓ eſt ſtupefactm̄: ⁊ ꝓhibet catharrū. Cum ergo vigilias habentis frōti emplaſtꝝ exeo ſupponitur iuuatur inde ⁊ ſil̓iter cū eius decocto em̄brocatur. Et cū ex ſpūmoſo fit vomitꝰ. Ip̄o in mellicrate bibito epilentici iuuātur. Oleuꝫ eiꝰ cum oleo roſaruꝫeſt ꝯueniens ſoda: cuꝫ ex eo caput inungitur. Eiuſqꝫ decoctō diſtillata in aurem leſaꝫ ſedat eiꝰ doloreꝫ. Cōferttuſſi calide. ⁊ ad pectꝰ fluxibus ex ſputo ſanguīs. ſemennigri mūdificat pectꝰ. Corticiſ āt manifeſtior diſpoſitōnum eſt: qd̓ adiuuat ad ſpuendū. Et in eius ſemīe totuꝫeſt mundificatō. Confert iteꝝ papauer humiditatibusſtomachi. Radix marini in aqͣ decocta donec medieturꝯfert epatis egritudinibꝰ. ſemen ſpūmoſi vomere facitAlbum ⁊ nigꝝ trita in potu cū vino nigro ⁊ pōtico data: ſedāt fluxum antiquum. Natura qͥdem eiꝰ nō eſt vacua a virtute ſolutiua: Ex eius vehementi decoctōe factum clyſtere confert dyſenterie. ſemen ſpūmoſi flegmāſoluit. ⁊ humorem crudum. ¶.CX I¶ Iterum de eodem ¶ Conſtātinus vbi sͣ.Apauer calidum ⁊ ſiccuꝫ in pͥmo gradu eſt. ſuccus eꝰ in oleo mirtino mixtꝰ capilloſ denigrat ⁊ꝯfortat. Collirium ex eo factum: pannuꝫ ocl̓oꝝmundificat. radix eꝰ maſticata humores capitis ꝑ narepurgat: ſuccꝰ ꝓpinatus venas mundificat. morpheā cirat vrinā ⁊ menſtrua accelerat Cum ſapa coctꝰ ⁊ oculiſcathaplaſmatꝰ apoſtema diſſoluit. puſtulas in eis naͣtaſſanat. viſumqꝫ clarificat. ¶ Macer. Dicunt vim gelidam ſiccamqꝫ papaueris eſſe. Tres illi tribuūt ſpeciēsflos vnius albus. Alteriꝰ roſeꝰ. rubeꝰ pallens ve minoris. Flos eſt: hāc vulgo dicunt agreſte papauer Cuctisnobilior eſt cui flos naſcitur albꝰ. Ex eiꝰ teneris opiumfaciunt capitellis. Inciſa leuiter ſumma cute lacqꝫ indeEffluit: excipiunt cocleis ſumptumqꝫ reẜuant. Antidotis multis aptum variiſqꝫ medelis. Sunt qͥ ꝯtunduntcuꝫ lacte ſua capitella. De qͥbus exp̄ſſum ſiccāt cum ſole liquorē. Poſt pͥmum ſuccꝰ vires habet ille ſecundas.De ſpecie vero roſeos qͣm gignere flores. Dixi: ꝯficiūtoleum de ſemīe tunſo Nō modicum guſtu iocundum ſōniferumqꝫ. Tercia cui flos eſt rubeꝰ ſemenqꝫ nigellumPreſtat ſi bibitur reliqͣruꝫ more ſopore m. Elixaturā tepida cuiuſlibꝫ haꝝ. Eger ſi foueat faciem vl̓ ſi bibat illam. Optatum capiet. niſi ſit mors proxima. ſomnum.Sperma niger bibitum cum vino ſtrīgere ventreꝫ. Dicitur. hocqꝫ mō fluxꝰ inhibet muliebres. Somnum datbibitum: tuſſim ꝯpeſcit iniquā. Pōdere denarii debenthec ſemīa ſumi. Naꝫ plus letargum vl̓ mortem ſepiꝰ infert. De foliis eiuſ tritis factum cathaplaſma. Eximiefauces dicunt curare tumentes. Quoſqꝫ vocant ſacrosextinguere d̓r ignes Frigore vel cantu potu ve cibo vevel eſtu: Aſpera ſi fuerit vocalis reddita vena: Appoſito tali fiet medicamīe lenis. Cādida meconii ſpēs: ſicnempe vocari Grecoꝝ lingua dicuntqꝫ qd̓cunqꝫ papauer: Longe nobilior eſt vtiliorqꝫ duabꝰ Tunc cuꝫ lactefluunt capitella papaueris huius: Lenta coquatur aqͣcui ſit ꝑs terciā mellis. Addita cūcta coquas donec decoctō ſpiſſa Sit quaſi mel: varios ſic conẜuetur ī vſusSumpta facit ſōnum tuſſim fugat: abſtinet aluum: Docalis vene bene reumatiſmata ſiccat. Eiuſdem tenerisopium factum capitellis: Sicut iā docui: roſeo miſcebiſoliuo. Unge caput mixtis ſedabitur his dolor omnis.Et ſolet hoc vnguen ſomni p̄ſtare qͥetem Predictis admiſce croci redolentia fila. Auris curabis hoc infundēdo dolorem. Hoc modo femineo cum lacte cōſtoqꝫ ſubacto: Unguendo calidā poteris ſedare pōdagraꝫ Anoſuppoſituꝫ ſolet hoc adducere ſomnum. Iſtud ideꝫ ſolop̄ſtare putatur odore¶CXxII¶ De paſtinaca ¶ Iſidorus¶ Vrus paſtus. Eſt enim adoratū iocunda ciboAſtinaca dicitur eo ꝙ radix eius ſit p̄cipuus ho