LiberUndecimus

et flegma ⁊ īungitur. ¶ Plinius libro. xix. Egiptiumoriganum tm̄ p̄fertur: ꝑegrinuꝫ fuit et lepidum: ſeritura fauonio: deinde cum fructificauerit iuxta terram p̄ciditur: tūcqꝫ rūcatur ac ſtercoratur ꝑ biēnium. hic poſtmodum eiuſdem fructibus vtuntur ſi n̄ ſeuicia hyemisingrauat. qm̄ īpatientiſſimum eſt frigoꝝ. exit ⁊ in cubitalem altitudineꝫ foliis laurinis. ſed mollibus vſuſqꝫ eꝰnon ſine lacte ¶ Idem libro. xxi. origano in coronam̄tisvſus eſt: alterius em̄ nullum ſemen. ⁊ id creticum vocatur: cui odor eſt ¶ Dyaſcorides. origanum eſt omnibꝰnotum: huius ſpes ſunt tres. pͥma noīatur heracleoticahn̄s folia in ſimilitudinem yſopi velut ſciſſa vmbraculocum ſemine in ſūmitate virgaꝝ non freq̄nti vel denſoAltera vero ginchiſ eſt appellata: yſopo ſimilis ſꝫ albior foliis cum ſemine iugi ac denſo. coronarum vice pendentium. Tercia deniqꝫ agreſtis appellatur pauaceſ vl̓aſclepias vel cunila: ſicut poſuit mander. hec virgis eſtbipalmis tenuis cū vmbraculo: aneto ſil̓is: et floribꝰ albis cum radice tenui. Primam virgā hꝫ decliuam ſuꝑquā ſemen habet nō ſpiſſum guſtu ſubamaꝝ. ¶ Palladius de agricultura libro. x. In menſe ſeptēbri circa eonoctium ſerendum eſt origanū. ſtercorari atqꝫ rigari āplectitur donec conualeſcat et aſꝑa loca ſaxoſaqꝫ amat¶ AVII¶ De medicinali virtute origani¶ Plinius libro. xx.Riganum qd̓ in ſapore cunilā emulatur: habꝫplura genera in medicina vnū appellatur othimin vel praſion. nō diſſimili yſopo. pͥuatim vſꝰeius cōtra ſtōachi torſiōes et cruditateſ in aquā tepidacōtra araneas aūt et ſcorpiōes valet in albo vino: luxata et incuſſa in aceto et oleo ⁊ lana. Tragoriganō veroſimilis eſt ſilueſtri ſerpillo: vrinam cit: tumores diſcutitCōtra viſcum ac viꝑe ictum in potu efficaciſſimuꝫ ſtomacho acida ructanti ⁊ p̄cordiis. tuſſientibꝰ quoqꝫ cuꝫmelle datur et pleureticis. Heraclium aūt habet tria genera ſicut videlicet in alio libro dictum eſt ſupra ¶ Dyaſcorides. Origano virtus eſt calida: et eꝰ elixatura morſibus venenatis occurrit: cum vino data: bibita quoqꝫcum dulcore p̄ſtat effectum aconitum gypſum ve bibētibus. et ꝓdeſt cōquaſſatōibus oībuſqꝫ doloribꝰ ydropcis medetur: maxime comeſta cūcumere. Bibita cū ml̓ſa nigrā colerā ꝑ ventrem deponit. menſtruis imꝑat. ⁊ſicut electuarium cū melle datum pruriginem corꝑis ⁊acoras omnemqꝫ macula extergit. Aqua ip̄iꝰ yctericiſin balneo bibita medetur. Succus eiꝰ bibitꝰ viridis tumorem faucium et vūe tollit. Idem oris vulnera curatet cum oleo irino ſuccus eiuſ in naribus miſſus ſāguīeꝫꝓuocat. Cum lacte infuſa ꝓhibet auriū dolorem et prouocat nauſeam. Si cum ea cepulas ⁊ ros ſiriacū ī eneovaſe diebus canicularibus in ſole coquas: et ſtratui ſuꝑponas. aīalia oīa nociua nō ꝑmittit adeſſe. Ideꝫ tuſſiculam et ſcabiem: et pruritum: et arcuatum morbū: et longi tꝑis ī feminīs purgatōibꝰ abſtiuentiā: potui data l̓cathaplaſma inde poſita vel ſeſſionibus incocta facitoptime. Origano greci tria nomina poſuerunt ex quibus vnum tragoriganum vocauerunt qui maioris efficacie ſentitur in ratōe medicine. hoc ex albo vīo tritūet in potōe ſūptum venenis reſiſtit ſcorꝑionum et arāeaꝝ. Cruditatem diſcutit. ſtomachi morſum ex aqua calida datum lenit. Cum oleo et aceto tritum: et ſuccidalana collectum: luxatis et cōtuſis ꝑtibꝰ ꝓdeſt. Idem vires habet excalefactoriaſ et relaxantes ac nimiū d̓ſiccātes: ꝑticipās aliqͥd ſtiptice virtutis ꝓpter qd̓ ſuſpirioſiſet tuſſientibus ꝓdeſt. Serpentes quoqꝫ fugat. bilem d̓trahit. ventrem vel venerem tꝑat: vrinam et mēſtrua ꝓpter calefactoriā et extenuatoriā virtutem prouocatAuicēna. Origanum eſt in potentia ſicut ſyrupꝰ alh̓aſte et qd̓ ex eo fortius exiſtit eſt ſilueſtre. In ſcd̓o gradu

eſt calidum et ſiccum: reſolutm̄: ſubtiliatm̄. vehementiseſt abſterſionis. et ī ip̄o eſt acuitas ꝓpter id qd̓ eſt ī ip̄ovirtutis adurentis Bonum eſt cōcauatōi dentium. ⁊ ofert doloribus anchaꝝ. maſticatur et ſedat dentis dolerem. Sanatqꝫ gingiuam fluxaꝫ ꝓpter virtutem ſuā acurentem. Oleum eius cōfert pectori ac pulmoni. ſtomcho et epati. prouocat vtrūqꝫ. extrahit vermes ⁊ aſcari¶ αvIIIdes.¶ Iterum de eodem ¶ Cōſtantinꝰ vbi ſupraRiganū duplex ē domeſticū vidlicꝫ ⁊ ſilueſtrevtrūqꝫ calidum et ſiccum in tercio gradu. ſilueſtre tn̄ calidius eſt vrinā et mēſtrua ꝓuocat. ventoſitatem et rugitum ſtomachi ⁊ inteſtinoꝝ expellit: etmaxime ſi ſunt ex groſſis humoribus aut indigeſtis. lūbricos et aſcarides occidit et expellit: ſi ex eius apozite potetur. Maſticatum dolorem dentium mitigat. ſtomachum et ep̄ar et pulmonem de groſſis humoribꝰ midat. cum ficubus ſiccis manducatum ſudorem ꝓuocat.Corꝑe ex eius apozimate loto ſcabiem et yctericiaꝫ ſanat. Rurſus viſum ꝓpter flegma obſcuratuꝫ clarificatSuccus eius cum lacte mulieris auribꝰ diſtillatus dolorem mitigat. ¶ Platearius. Origanum calidum eſtet ſiccum in tercio gradu. Eſt origanum ſilueſtre qd̓ latiora habet folia et fortius oꝑatur: et eſt domeſticuꝫ qd̓in ortis reꝑitur: et minuta habet folia: ſuauiꝰqꝫ oꝑaturqd̓ in medicīs ponitur. In tꝑe ꝓductōis floꝝ colligituret cum floribus in vmbra ſuſpenditur et exiccatur: ꝑ annum ẜuatur. folia cum floribus abiectis ſtipitibus ī medicinis ponūtur. virtutem habet diſſoluēdi: attrahē direlaxandi: cōſumendi: valet etiam cōtra frigidum reūavinum decoctōis eius gargarizatum gingiuaꝝ et faucium humiditatem conſumit. faſciculi formati ex herbā decocti in vino et ſuppoſiti renibus ſoluunt ſtringriam et diſſuriam ¶ Ex herbario. Origanum naſciturin locis cultis inter vepres et frutices valet cōtra tuſſiꝫ¶ Macer Ꝙigani vires calide ſicceqꝫ legūtur Terctꝰhuic in vtroqꝫ gradu cōceditur eſſe Illius in vīo curatdecoctio ſumpta: Quoſuis peſtiferos morſus ſi ſepe bibatur. Cum mulſa ſumptum prodeſt aconitabibenti. Sic multis alijs poteſt obſtare venenis. Conquaſſata iuuat manſum vel ſepius hauſtuꝫ. Idropicosrepͥmit bibitum. ſiccatqꝫ tūores. Cum mulſa bibituꝫ coleram deponere nigram Bicitur oxifabi fuerit ſi podere tritum. Menſtrua deducit bibitum vel ſi ſuꝑaddas.Tritum vel cocta mulier ſi ſe fouet herba. Illius puluituſſim cum melle repellit Pruritus: acoras: maculaſ cutis effugat om̄es In quo decoquitur. ſi ſepius amne lauentur. In lauacro iuuat ictericoſ hec coctō ſūpta Suocus p̄dicte viridis ſi ſūitur herbe: Uuas et fauces curat ſiccando tum̄tes. Oris vulneribus medicabitur oreretentus. Naribus infuſus trino mixtuſ oliuo. In viſūcapitis cogit manare cruorem. Auribus infuſus ſedatcum lacte dolorem. His ſuccus mixtus capitis vel roſiriaco. Ponitur ad ſolem tunc qn̄ ſirius ardet. Sicqꝫ qͣterdenis feruebis meridiebus: Si ſupponatur lecto cōfectō talis: Effugat: vt dicunt: aīalia cūcta nociua Hiſquibus ex aliquo vicio digeſtio tarda. Euenit ex vio ꝓdeſt ſi ſumitur albo. Cum calida morſus ſtomachi lenire ꝓbatum. Illius ſuccum oleo mixto vet aceto. Succida lana bibat: vel ſic ſuꝑaddita mēbris. Luxatis et ꝯtuſis multum iuuat illa. Prouocat vrinaꝫ lumbricos reſicit hauſtum Dente diu tritum inde ſolet fugare doloreOīa potatꝰ ſuccꝰ iuuat interiora. Eius cū ſucco ſi carica trita bibatur: Sudorem pͥoris ꝓducere fertur aꝑtisAppoſitus ſuccus eius cum polline farris. Auriſ ſepegrauem pellit repͥmitqꝫ doloreꝫ ¶ X¶ De papauere ¶ IſidorusUpauer eſt herba ſomnifera. Soporē enī facitlanguentibus ſuccus eius. Alia quidē ē vſual̓