LiberUndecimus

Ercurialis q̄ ⁊ linozoſtis calida ⁊ huīda herbaeſt. cōpetenter cocta cum carnibus craſſiſ ad ſolutōem datur. ¶ Ex herbario. Mercurialis ſemen habet̉ femina in modum botri: maſculuſ in ip̄is ramis. vtraqꝫ ꝓ olere accepta ventreꝫ relaxat. decoctō earum potata: fella cum hūore deducit Tuſa et appoſitatumores omnes ſpargit et liuores tollit. Si qͥd in aurēintroierit: ſuccus eius te pefactꝰ in aure ſtillatꝰ eliberatvalet etiam ad menſtrua ꝓuocāda. et ad oculorū vicia.¶ Dyaſcorides. Linozoſtis ſiue partheniō aut herbamercurialis hꝫ folia ocimo ſimilia. et haſtas ſicut helſīeramulos aūt breuiores et inanes cū furcis plurimis acpenſis. femina quidem maior eſt: que et appellatur thilicō: ſemen habens quaſi acinos et ꝙͣplurīos. Maſculus vero paruior eſt ac rotundus ac veluti binis teſticulis paruulis circa exordium natiuitatis ornatus. Capitella etiam habet minuta circa folia ſicut epythimum.ſemenqꝫ rotūdum. virtuſqꝫ frutex elixus et comeſtꝰ vētrem mollit et eius elixatura accepta humores aquoſoſdepōit. folia femine vt dicitur bibita feīas generare faciunt: et folia maſculi maſculos ſimiliter. ¶ Pliniꝰ li.xxv. Linozoſtis ſiue partheniō a mercurio eſt inuentusideoqꝫ aput grecos hermupoan multi vocat: apud nosmercurialis vocatus. Duo ſūt eiꝰ genera videlicet maſculus et que efficacior eſt femīa: cubitali interdū cauleramoſo in cacumine: ocimo anguſtioribuſ foliiſ: genicūlis denſis: cauis alaꝝ multis: ſemine in oculis femīe cōpioſo dependente: mari iuxͣ genicula ſtante rariore: acbreui cōtortoqꝫ. femine ſoluto et cādido: folia ſūt maribus nigriora: feminis candidiora. Radix p̄tenuis ſuꝑuacua Naſcuntur in cāpeſtribus cultis Mirum eſt qd̓de vtroqꝫ ꝓditur genere: vt mares gingnatur hūc facere. vt femine illam. hoc cōtingere: ſi ſuccus a cōceptuꝓtinus in paſſo bibatur. Edantur ve folia decocta exoleo vl̓ ſale vel cruda ex aceto. Quidā decoquūt eam innouo fictili cū heliotropio: et duabus aut tribus ſpicisdonec decoqͣtur. Decoctū dari iubent et herbam ipſamin cibo altero die purgatōni: mulieribuſ ꝑ triduū. quarto die a balneo cōire eas. Has ypocrates miris laudibus in mulierum vſus p̄dicauit. quas ad hūc modū adhuc nemo medicoꝝ nouit. Ille vulue eas cum melle vl̓roſaceo vel lilio vel yrino admouit. et adciendos menſes ac ſecūdīas. hoc idem p̄ſtare potu fotūqꝫ dixit. Auribus ſurdis ſuccū inſtillauit inuxitqꝫ cum vino veteriAluo folia īpoſuit. epiforis ſtrāguirie: ac veſicis: decoctum eius cū mirra et thure dedit. Aluo quidem ſoluendo vel in febri decoquitur: quātum manuſ capit in duobus ſextariis aque ad dimidias. bibitur ſale et melle admixto necnō cū vngula ſuis aut gallinacō decoctū ſalubrius. Purgatōis cauſa putauere aliqui vtrāqꝫ dādaꝫſiue cū maluā decoctum thoracem purgant. bileꝫ detrahunt. ſed ſtomachum ledunt.XCVII.¶ De mione et molochia ¶ Idem libro. xx.Ion alias Meu. in italia non ſeritur niſi a medicis: et his admodū paucis. Duo ſunt gene¶ ra. Nobiliuſ vocant achamanticū tāꝙͣ ab achamate inuentum. folio aniſo ſimile: et aliquādo bipedali caule: radicibus multis et obnigris: qͥbuſdam altiſſīshoc minus eſt ruſum ꝙͣ alteꝝ. vrinam cit in aqua potūradice trita vel decocta: inflatōes ſtomachi mire diſcutit. Itemqꝫ tormina et veſice ac vulue vicia. Articuliscuꝫ melle vꝫ. Infātibus cū aꝑio illitū: vētri vrinas mouet. ¶ Byaſcorides. Molochiā Seſtius niger ⁊ alijſtomach̓o arbitrātur inutilem. hāc molliendi atqꝫ ſoluēdi naturaꝫ greco vocabulo credo eſſe ſortitā. nā a potumolochian. id eſt laxāte nom̄ accepit. hec in cibo ſūptaꝓdeſt interaneis. vulnera recētia curari aſſueuerāt eiuſdem folus. Eadeꝫ cū axūgīa veteri quaſſaturas fouetRadix vnius cauliculi admota denti dolorem pellit.Eadem femori alligata: māmarū compeſcit vicia Ga

lienus criminatur eam ꝙ corpus minime alat. ſed citolapſu ꝑ ventris meatum erūpat. Eſt aūt agreſtis fortioris effectuſ emplaſtriſ mollibus accōmodata Que tm̄poteſt ⁊ plagis recentibꝰ ſubuenire: ⁊ vlceꝝ thabes adpota ſiccare. hec ſi in pn̄tia nō erit in eius vſum ſatiuaſuccedit. Actor. Molochia vt althea ſiue biſmaluad̓ qua ſcꝫ ī alio mēbro dictum eſt ſupͣ XUIVIII¶ De napo et napocaule ¶ IſidorusApus a ſimilitudine rape vocatꝰ eſt. niſi ꝙ foliis latior ⁊ radicis guſtu ſubacrior eſt. NomīsAaūt affinitas ī vtriſqꝫ īde pene ꝯmuniſ. ꝙ vtrūqꝫ ſemen viciſſim in alteꝝ ꝯmutatur. Nā rapa: vt emiliānus ait: in alio ſolo ꝑ byēnium mutatur ī napum ī aliovero napꝰ trāſit in rapam ¶ Palladiꝰ libro. viii. In m̄ſe iulio ſerēdi ſunt napi loco riguo: rapa quoqꝫ ſolo putri: ⁊ ſoluto: nec ſpiſſo. locis humidis ⁊ camꝑis letatur.ſed napoſ ī ſicco ⁊ ꝓprie tenui: ac deuexo et ſabuloſo melior naſcitur. loci ꝓprietas vtꝝqꝫ ſemē in alteꝝ mutatNam rape mutātur in napos in alio ꝑ biennium ſata qAlio vero napꝰ trāſit in rapam. Subactum ſolū ſtercoratum verſatumqꝫ cōquirunt: qd̓ et ip̄is ſegētibꝰ ꝓderitque āno eodem ibi ſerūtur. Ingero napoꝝ qͣtuor ſextarii ſufficiūt: rape vero qͥnqꝫ ſufficiunt Et ſiquidē ſpiſſavidentur aliqua interuellenda ſunt vt cetera roborētur¶ Plinius li. xviii. Napis eſt acrimonia domita etiācoioribꝰ picta. Hoꝝ genera greci duo prima fecere maſculinum femininumqꝫ. ⁊ ea ſerendi modo ex eodem ſemine. denſiore nāqꝫ ſatu maculeſcere Item in terra difficili: ſemen eo p̄ſtantiꝰ: quo ſubtiliꝰ. Oīm vero ſpēſ ſūttres. Quidam em̄ in latitudinem fundūtur quidaꝫ ī rotunditatem globantur. Terciaꝫ vero ſpeciem ſilueſtreꝫappellauere. radice in longitudinem ꝓcurrente: raphāiſimilitudīe: folio anguloſo et ſcabro: acri ſucco. Qui circa meſſem exceptus: oculos purgat. ⁊ caligini medeturadmixto lacte ml̓ieꝝ. frigore dulciora fieri exiſtimāturet gradiora. tepore aūt exeunt in folia. Diligentioresuapum ſeri iubent quinto ſulco. rapam quarto. vtroqꝫſtercorato. ¶ Idem libro. xix. Napoꝝ genera quinqꝫfecerunt chorintheum: cleonium: liothaſium: boeticumet qd̓ ꝑ ſe viride dixerunt. Ex his corintheum in amplitudine adoleſcit. nuda fere radice. Solum em̄ hoc genꝰtendit in ſuꝑna: non vt cetera in terram. Liothaſiū qͥdāappellant thracium frigoꝝ patientiſſimum. Boeticumdulce eſt rotunditate etiaꝫ breui notabile nec vt cleoniūp̄longum. In totū aūt quoꝝ tenniora folia ſūt. ip̄i quoqꝫ ſunt dulciores: quoꝝ vero ſcābra ⁊ anguloſa ⁊ horrida ſūt: amariores. Eſt p̄terea genus ſilueſtre: cuiꝰ foliaſimilia ſunt eruce ¶ Idem libro. xx. Napoꝝ duas differentias in medicina greci ẜuant: anguloſis folioꝝ caulibꝰ florentes: vnum qd̓ bunion vocant: purgatōibꝰ feīarum ⁊ veſice ⁊ vrine vtile. decoctū potum ex aqua mulſa vel ſucci eiꝰ dragma. Semen eiꝰ toſtum ⁊ tritum ī aqͣcalida e cyathis quatuor: diſentericis ꝓdeſt ſꝫ ſi non lini ſemen vna bibatur: vrinam inhibet. Alteꝝ genus appellant buniāda raphano et rape ſimile: p̄clari ſeminiscōtra venena. ob id et in ātidotis eo vtūtur ¶ IſidoruſNaupocauliſ ex duobꝰ oleribꝰ nomen hꝫ compoſitumquia cum ſit ſapore napo ſimil̓ n̄ in radicem ſed ī tyrſuꝫconſcendit vt caulisXCIX¶ De naſturcio ¶Iſidorus.Aſturcium a ſapore nomen hꝫ eo ꝙ acrimoniaſua naſum torquet. ¶ Palladiꝰ libro. v. In meA Vſe ianuario naſturcium conſtat ex cōi tꝑe ponendum eſſe: loco quali placebit: et celo. Fimum qͥppe nō d̓ſiderat. humorē ꝙͣuis diligat. tn̄ deeſſe nō curat. Si cūlactuca ſeratur egregie naſci fertur ¶ Pliniuſ libro. xixNaſturcium accepit nomen a naͣſi tormento: et inde vigoris ſignificatō ꝓuerbio id nomen vſurpauit. velutitorporem excitātis. eſtate vel hyeme facillīe ſicut eruca