LiberUndecimus

cancrum: elephātiam: duraqꝫ ad diſſoluendum apoſtēata gignit: ⁊ opilationes atqꝫ ſimilia facit Que vt minoris efficiatur nocumenti conuenit vt findatur: ⁊ ſaleimpleatur deinde in aqua calida diu dimittatur: ⁊ poſtmodum et iam in aliam mittatur. ⁊ bis aut ter lauetur:vt omni nigredīe careat aqua quā lauatur: deīde veroelixetur ⁊ tunc aqua eiecta. cum carne pingui boum ſeupecudum vel pecoꝝ et ſimilium coquatur. Qui aūt illāabſqꝫ carne ꝯmedere: d̓ſiderāt ⁊ cū oleo ⁊ aceto ⁊ obſomagaro eā coquāt ¶ Auicēna in ſcd̓o canone Melongena eſt nota iuxta filium meſange frigida eſt. Ueꝝ tn̄in ea caliditas et ſiccitas in ſcd̓o gradu dominatur propter amaritudinem et acuitatem ip̄ius Melancoliaꝫ ⁊opilatōnes generat. ſuperficiem corporis denigrat ⁊colorem citrinat. Antiqua ex ea mala eſt. recēs vero ſanior eſt. Que ex eis ſunt pue: comedantur excorticate.Et quidem ip̄e generant pannum et ſoda et canchroset duricias ac lepras. faciuntqꝫ multiplicari triſticiam.Benerat etiam e morroides et epatis opilatōes. veꝝ tn̄ſi ex eius capitibus in vmbra ſiccatis et cōtritis epithima fiat. emorroidibꝰ cōfert. Et melōgena quidem nonhabet ad ſoluendum vel ſtringendum ꝓportōꝫ: ſed cumin oleo cōquitur ſoluit et in aceto ſtringit¶ XIIII¶ De menta ¶ IſidorusEnta eſt genus herbe odorifere. huius generaſunt ſex. Agreſtis quam vulgo nepitam vel nepetam vocant eſt maior in virtute ac vehemēsin calore ¶ Palladius de agricultura libro. iii. In menſe februario mentam ſeri cōuenit plantis vel radicibuſcirca aquas vel in humido loco ¶ Plinius libro. xix. abcqͥnoctio verno menta ſeritur planta. vel ſi non dū germinat ſpongia. Minus hec ī humido gaudet. eſtate viret: hyeme flaueſcit. Genus eius ſilueſtre mentaſtꝝ d̓r.et hoc vt vitis ꝓpagatur. vel ſi vniuerſi rami ſeranturMente nomen ſuauitas odoris apud grecos mutauitcum alioquin minta vocaretur. vnde nomen declinauerant veteres noſtri. Grato m̄ta m̄ſas odore ꝑcurrit inruſticis dapibus. Semel ſata durat etate diutina. pulegio congruit: cuiꝰ natura ī coronariis floreſcit. hec quoqꝫ ſeruantur ſimili genere mentam dico pulegiuꝫ ac nepitam in cōdimento ſumpta. ¶ Idem libro. xx. Odormente animum excitat: et ſapor auiditatem in cibis. Iōqꝫ in māmaꝝ mixtura familiares ip̄e acceſſere. vt cōiredeſeriqꝫ lac non patiantur. Quare lactis potōnibus additur: ne huius coagulati potu ſtranguletur. Data inaqua et mulſo eadem vi reſiſtere creditur et generatōicohibendo genitalia denſari eqꝫ maribus ac feminis¶ XT IIII.De virtute ipſius in medicinaIdem de eodemEnta ſanguinem ſiſtit. et purgatōnes feminarum inhibet. Cuꝫ amylo ex aqua pota celiacorum impetus. et ex mulſo viciā iocineꝝ. ꝓdeſtin ſorbitōꝫ excreantibus ſanguinem: vlcera in capite īfantium mire ſanat. Arterias humida ſiccat. et ſiccasaſtringit. pituitas corruptas ī mulſa et aqua purgat.ſingultus et vomitōes ſiſtit cum ſucco granati: vt d̓mocritus monſtrat. Recentis ſuccus narium vicia ſpiritꝰſubductos emendat. ip̄aqꝫ trita coleram in aceto pota.illinitur et tꝑibus in dolore capitis: et iteꝝ epyforis: etomnibus in capite eruptōibus: ſediſqꝫ viciis. Idem cōtra ſcolopendras et ſcorpiones marinos ac ẜpentes ſumitur Auribuſqꝫ cum mulſo inſtillatur Aiunt ⁊ aridefarine tribus digitis app̄henſam: dolorem ſtomachi ſedare: et animalia ventris expellere ¶ Iſaac̄. Menta calida eſt et ficca in ſcd̓o gradu. habet ponticitatē et aromaticum odorem: vnde ſtomachum cōfortat. appetituꝫirritat. abhominatōꝫ de putridis humoribus amputat

Succus eius ſucco maloꝝ granatoꝝ ꝯmixtus et cumaceto pomi citrini: ſingultum ſedat: et vomituꝫ colericūlinguam etiam lenit aſperam: ſi ex eo fricetur. Cathaplaſmata ſuꝑ māmillas lacte tumidas omnem tumorēdiſſoluit. Eſui aſſue facta coitum ſuſcitat. ¶ PlateariꝰMenta domeſtica ſiue ortolana magis competit vſuimedicine ꝙͣ alie. habet virtutem cōſumendi ex ꝓpriis q̄litatibus et cōfortandi ex aromaticitate. Cōtra fetorꝭoris ex putredine: gingiuaꝝ et dentium abluitur os exaceto decoctōnis eiuſ: et poſt ex puluere mente ſicce fricetur. Ex hac etiam fiunt remedia cōtra impedimentūappetitus factum ex ſuꝑfluis humoribus in ſtōacho exiſtentibus. cōtra vomitum factum ex debilitate virtutiſcōtentiue. vel ex frigida cauſa cōtra ſincopin ⁊ debilitationem: cōtra yliacam paſſionem. Succus etiaꝫ cuiuſd̓mente datus: lumbricos interficit: auribus inſtillatusvermes necat ¶ Cōſtantinꝰ in libro graduū Mēta ſtōachum cōfortat: os odorifeꝝ reddit. digeſtioneꝫ adiuuatabhominatōnum et vomitum ex flegmate aufert. et bonum ructuationem generat Succus eius bibitus valetſtomatico ſingultui. Sepe etiam comeſta lumbricos occidit: et libidinem auget. Cathaplaſmata ſuꝑ vbera lacin eis coagulatum diſſoluit. Succus eius cum modicomelle mixtus auribuſqꝫ diſtillatus: dolorē de frigiditaꝫte et ventoſitate amputat. et dolorem capitis mitigat.lingua cum frondibus fricata: omnem amittit aſperitatem. Cathaplaſmata cum ſale morſum ſanat rabidi canis. Succꝰ eiꝰ cum ſapa potui datus p̄gnātibus facilefacit partum¶ XαV¶ Iterum de eodem ¶ DIaſcoridesEnta eſt herba omnibus nota. Que virtutemhabet termanticam et xeranticam et ſtipticaꝫ¶ ¶y. Succus eius cum aceto bibitus. ſubuenit ſanguinem reiicientibus. lumbricoſ extinguit. ventrem ſtimulat. ſugglutiones tollit. Coleram et nauſeam compeſcit. cum ſucco maligranati acide acepta et impoſita cūpolenta: ſpargit apoſtemata. Impoſita vero frōti dolerem mitigat capitis. tumorem quoqꝫ māmaꝝ tollit addito ſale morſibus opitulatur caninis. Succus eius cūmulſa dolorem aurium depellit: aſpredinem lingue diſlenit. lac coagulat caſeum a putredine tutum ẜuat. Cōdituris quoqꝫ miſcetur vtiliter. qm̄ euſtōachuſ ē odoriſefficacia labentem recreat animum. et ſtōacho nil cōcupiſcenti detrahit faſtidium. In ſorbitōe ꝑtiſane ſāguinem excreantibus ꝓpinatur optime. Aride mēte puluiſtribus digitis apphenſus et cum aqua calida in potōedatus om̄eꝫ iniuriā ſtōachi detergit. Eadem quoqꝫ reaīalia ventris interficit. contuſa tymporibus illinitur.in dolore capitis ſtringit abundantiam ſanguinis ⁊ nimios vomitus. Ortolana vero humidior eſt: et ad libdinem excitandā mediocriſ. habet aūt aliqͥd amaritudinis: ꝑ quod potata lumbricos occidit. Eſt etiaꝫ ſtipticaideoqꝫ ſputum ſanguinis reprimit: recenſ cum puſcabibita. Eſt iteꝝ eius ſubſtātia leptomeris plus alijs. Eſtet edioſimus id eſt menta agreſtis hn̄ſ folia aſperiora ⁊maiora que omnibus eſt brunoſa et ad curam hoīs iutit¶ Macer Uim calidam ficcamqꝫ gradu fert mentaſcd̓o. Illiꝰ potu vis digeſtiua iuuat̉ Cōfortat ſtōachuꝫvomitum quoqꝫ detinet hauſta. Lumbricoſqꝫ modo depellere fertur eodem. Diuerſis morbis occurrit teſticūloꝝ. Si foueantur aque: quā mentē cocta ſit herba. Cōcretuꝫ ſoluit lac̄ māmis addita trita Inſtillata fugat alris cum melle dolorem. Aſperitas lingue fugat̉ ſepe fricate. Hauſtaqꝫ cum ſapa partum ſolet accelerare. Crita canis morſum ſuꝑaddita cuꝫ ſale curat. Hec emoptoicis mixta ſuccurrit aceto. Matrici ſuccus ſi bibit̉ illiante. Quam fiat coitus. mulier non concipit inde. Caſeolos ſuccus putreſcere non ſinit eius Admixtus: velſi viridis ſuꝑadditur herbaEXIIVI¶ De mercuriali ¶ Platearius