LiberUndecimus
¶ IXXXIXIterum de eodem ¶ Cōſtantinꝰ vbi ſupraAlua eſt frigida in ſecundo gradu. humida inprimo. quiddam caloris accidētaliter hꝫ. IdeoꝘqꝫ ſi ī vīo ſit cocta et cathaplaſmetur: ꝯtra ſcrophulas: apoſtemata: tumoreſqꝫ māmillaꝝ valet Succꝰeius ſi cū vīo bibatur ſtranguiriā .i. difficultateꝫ mīgēni diſſoluit: et lapidem frangit. Schyatice cōueniēs: inteſtiua ſanat vulnerata. ſi cuꝫ accto coqͣtur dolorē ea lotoꝝ mitigat ¶ Dyaſcorides. Malua vtilior eſt ortiuaꝙͣ agreſtis. ſed cacoſtomacha eſt. ventrēqꝫ mollit. maxime aūt eius virgule. inteſtinis medētur ac veſice. Eifolia cruda cathaplaſmata cuꝫ ſale modico medentur ecilopis: valent et apum percuſſuris Idem malua elixaet oleo admixta cathaplaſmatibus adhibita acoras etfurfures capitis tollit. Elixatura eius malactica eſt: adduricias inteſtinoꝝ atqꝫ matricis et ani neceſſario ſuppouitur. folia eius cocta et impoſita cū oleo modico cōhuſtiōibus et igni ſacro. Item malua cū radicibꝰ coctain viſcello. venenoſis potionibus ſubuenit. ſi frequēturhibatur. morſus ſphalāgionis retemꝑat. lac mulieribꝰꝑuocat. ſemen agreſtis malue cum vīo bibitū doloremmitigat veſice. ¶ Actor. De althea q̄ eſt agreſtis malua iam dictum eſt in alio libro ſupͣ ¶ Macer. Altheaꝫmalue ſpeciem nullꝰ negat eſſe. Altheamqꝫ vocant illāque creſcit in altum. Hanc ipſam dicūt euiſcū ꝙ quaſiviſ co. Illius radix cōtacta madere videtur Agreſtiſqꝫſolet a ml̓tis malua vocari. In mulſa coctus flos eiusvulnera purgat. Uel ſi cum vio trituꝫ florē ſuꝑaddasSpargere ſic ſcrophaſ anumqꝫ iuuare dolentem. Dictur. hoc quoqꝫ modo ꝯquaſſatis medicatur. Elixata pͥꝰradix adipiqꝫ terendo. Addita porcino: therebintineqꝫtumores. Matricis curat reliquoſqꝫ leuare dolores.Dicitur: illius neruos ſic ipſa relaxāt. Rūpit vel ſpargit ſic apoſtemata dura. Omnes has cauſas elixaturaiuuabit. Si loca morboꝝ foueātur ſepe teꝑenti Ad dyſenterias radicum coctō ſumpta. Cum vino fluxū ſtringens cōpeſcit eaꝝ. Et pellit tardas hec coctō ſūpta ſecundaſ. Et ꝓdeſt emoptōicis: lapideſqꝫ repellit. Ueſiceqꝫ ſolet variis ſuccurrere morbis. Acri cū cinere tritum ſemen oliuo. Iungito: deformes maculas hoc vnguīe pelles. Cum poſca potata poteſt obſtare venenis.Elixata prius: cum melleqꝫ trita replebit. Uulnera quecaua ſunt ſi ſint ſuꝑaddita ſepe Sic q̄qꝫ duriciaſ mollitlenitqꝫ rigores. Decoctis oleo: foliis factū cathaplaſmaQuoſuis peſtiferos morſus cōbuſtaqꝫ curat. ¶ XC.De meconio ¶ DIaſcoridesEconium dictum eſt. qͥa flore ciciꝰ carꝫ In lociſcultis naſcitur: autūno colligitur. habꝫ folia cōriandro ſimilia: diuiſa: et oblōga: et aſꝑa. Haſta eſt illi ſimilis iunco. recta et lōga cubito vno. cū flore feniculo vel albo: ſimilis ammoni agreſti. Capitella quoqꝫ habet oblonga. ammone minora. ſemen rufuꝫradicem oblōgam et ſubalbam. amarā: in modū digitiminoris groſſam. Meconii tamē duo ſūt genera. vnūortiuum. et aliud agreſte. Uirtus omnibus frigida eſt.folia eoꝝ cathaplaſmata tumores et ignem ſacrū extīguūt. Capitella elixa mixto melle ſpiſſatā ī coctura vt electuarium data ad tuſſim et ad reumnatiſmū faciunt. celiacis etiam addito ſucco ypoqͥſtide et achacie maxime ꝓſunt. Semen vero nigrum mecōis tritum et cū vīo bibitum: reumatiſmuꝫ ventris abſtinet ac mulierum fluxuꝫIdem acceptum vt herbum vel heruum ſōnum preſtattuſſim mitigat. fluxum ventris abſtinet. Quod ſi plusbibitum fuerit litargicos facit et occidit. Doloreꝫ capitis cū oleo roſeo cōpeſcit. fomento adhibitum. Auriuꝫquoqꝫ dolorem cū oleo amigdalino: vel croco vl̓ mirracurat infuſum. ſed et oui medio vitello: et croco mixtocōpeſcit dolorem: et tumorem oculoꝝ. Ignem ſacrū extinguit. ⁊ ad ſanitatē vulnera ꝑducit. pōdagris cū lacre
mulieris ⁊ croco ſubuenit. ſuppoſituꝫ quoqꝫ vt colliriūſomnū facit Mecon erratilis quē ml̓ti vocāt pardaliōaut agreſte meconiuꝫ. habꝫ folia alba et groſſa flomo ſimilia in medio ſecta. haſtam ⁊ florem hꝫ viridem Sem̄minutum et curuuꝫ ſicut carui et fenugrecum. Radixeius eſt ſuꝑ terram lōga ⁊ nigra cui cocte ī aqua: vt admedium redeat: virtus eſt diuretica. epaticiſqꝫ cōuenitbibita. Naſcitur in locis maritimis et aſꝑis Semen eꝰventrem purgat bibitum cum mulſa. folia eiꝰ et floresabſtinent paſcentia vulnera Oleum mixtum ⁊ inunctūcaligines detergit oculoꝝ Mecon afrodiſ appellatur ⁊eraclia. et habet haſtam duoꝝ palmoꝝ longam. foliaqꝫminuta ſtrucio ſimilia. Semen albuꝫ habet. Ip̄aqꝫ herba omnis alba eſt: ſed radix tenuis eſt. Semē eius ī eſtate qn̄ minus eſt colligitur et ſiccum reponitur Qd̓ acceptum cum mulſa vomitu ſtomachū purgat. Et hec ip̄apurgatō epylenticis medicatur¶ XIII.¶ De meione ¶ Conſtantinus in pātegni.Elones frigidi ſūt in ſcd̓o gradu: et humidi. ciIto digeſtiui. qꝛ colatiui vrinam ꝓuocant. ImpeTtiginem ac morpheam cutis inde lote mundificant. qd̓ ſeien maxime facit vt dicit galienꝰ. ī ſtōachocorrupto venenoſos humores generant. ſepe vero multum comedentes diarriam patiūtur ¶ Iſaac in dietisꝑticularibus. Melones frigidi ſunt et humidi ī medioſecūdi gradus. hoꝝ quidam ſunt rotundi: quidam lōgirotundi viſcoſiores ſunt et groſſiores. et cauſa rotūditatis eoꝝ hec eſt. Liquor em̄ eoꝝ qui groſſus atqꝫ viſcōſꝰfuerat: in ſuꝑficie natando. equaliter ſe diffundit circalatera. lonoꝝ autē m liquor qꝛ ſubtiliſ ⁊ aquoſꝰ fuit: effluit ⁊ inferius diſcurrit. Idcirco ꝓlongātur Qd̓ huiuſmodi ratio teſtificatur. ſapor enim rotundi aliqͣntulumvicinatur dulcedini. longus vero in ſapore quaſi aquā ēvnde longus eſt minus nocuiꝰ: parūqꝫ colatiuꝰ et mūdificatiuꝰ. Rotūdus aūt notabilior et magis colatiuus ⁊vrine ꝓuocatiuus harenas et lapideſ expellit a veſica ⁊renibus ſcd̓m qd̓ teſtatur ſapor ip̄ius. videmuſ et corꝑaex eo fricata ab omni ſordicie fieri munda. vtriqꝫ tamēad corruptōꝫ oꝑantur. et in qualitatem humoꝝ in ſtoacho exiſtentium mutātur. ſiue ſint colerici ſiue flegmatici. idcirco nocent ſtomacho. Neruoſ em̄ eiꝰ om̄eſ mollificant. Eiuſqꝫ lubricitatem p̄ſtant. Ꝙꝫ ſi cibum ī ſtōacho inuenerint: cum eo miſcētur: et lubricitatis cauſa cibus digeritur: priuſꝙͣ coquatur. Inteſtinis etiam rugitum faciunt et ventoſitatem. nōnūꝙͣ vomitum et abhominatōꝫ. Idcirco neceſſe eſt illos āte omnem cibuꝫ ſtoacho ab humoribus inanito comedi: et tunc obediuūt digeſtiue virtuti. et bonis aſſimilantur chimis. licet eorūꝯuerſio flegmatica ſit. Quibus ecōtra datis frigidi generantur humores ac peſſimi. fiuntqꝫ cauſa febriuꝫ maxime his qui colerici ſunt ⁊ naturaliter calidi. Qd̓ fit ꝓpter conuerſionis velocitatem: ſuiqꝫ mutatōꝫ in colericum humorem. Semen melonis et radix minus carnefrigida ſunt. ſed cum deficcantur in fine ſcd̓i graduſ ſicca fiunt. ideoqꝫ plus carne colatiua ſunt. ſemen eius vr̄inam ꝓuocat. renes ac veſicam abharenis et lapidibusmundificat. Cortex melonis. ſi ex eius puluere os lauct̉.tollit fetorem eius. Radix eiuſdem puluis bibitus irritat vomitum. Eſt apud ſarace nos genus melonis: cuiꝰhumiditas minor eſt ceteris. Frigidiores quoqꝫ calorēhabentibus in ſtomacho febricitantibuſqꝫ conueniuntet ardorem febrium repugnando extinguunt.XCIII¶ De melongena ¶ Idem ibidem.Elongia vel melongena. eſt in ſcd̓o gradu calida ⁊ ficca Quod teſtatur eiꝰ acumen ⁊ amaritudo et morſꝰ quo īficit linguam ideoqꝫ cito cōuertitur in colericam vel coleram nigram et aduſtam.vnde cutem corꝑis corrumpit. lentiginem: impetiginē