LiberUndecimus

circum fuſis. Sic purpurea lilia fiūt: miqꝫ ita tīgi aliquid vt naſcatur infectum ¶ Pladiuſ li. iii. In februacio mēſe lilioꝝ bulbos ponemus. vl̓ lilia āte habita ſariemus. ſūma diligētia ne oculos circa radicem naſcēteset minores bulbulos ſauciemuſ. Qui a matre ſubtractiatqꝫ in alios digeſti ordīes: noua lilieta formabunt.FXXXIII.¶ De medicinis ex lilio ¶ DyaſcoridesAlium duricias neruoꝝ remollit. folia eiꝰ coctaet impoſita ad ꝯbuſta loca ꝓficiunt. ⁊ vexatōeꝫępentiū curāt. Succꝰ eiꝰ cū melle decoctꝰ ī vaſculo nouo veteribꝰ vlceribꝰ medetur. Radix eius ſubprunis cocta: et cuꝫ oleo roſeo trita et impoſita vſturasſanat: et optime vulnera cicatriſat. ventrem laxat ⁊ mēſtrua ꝓuocat. Semen quoqꝫ eiꝰ potui datum menſtruanuocat et ꝑtum deiicit. Ad ẜpentis morſum facit. Flores eius leptomeres ſunt. Et oleum ex eis dyaforeticūeſt: ac ſine vlla mordicatōe malacticum: ad om̄es matricis duricias vtile ¶ Platearius. Lilium eſt calidū ⁊ humidum. Aliud aūt domeſticum: aliud ſilueſtre. Sed ſilneſtre: aliud gerit florem purpureum qd̓ efficacius eſt.aliud florem croceum. domeſticum lilium cum axungiatritum: apoſtema calidum maturat. Radices lilii valētcōtra duriciem ſplenis. ad faciem quoqꝫ colorandaꝫ radix lilii agreſtis ¶ Auicenna. lilium album ortolanuꝫcalidum et ficcum eſt in ſcd̓o. In ip̄a eſt terre itas ſubtilis acqͥrens amaritudīem. et aqueītas eqͣlis cōplexiōisereos aūt ſilueſtris vehemētioris eſt calefactōis et exiocatōis Cōfert pāno et lentiginibꝰ ꝓprieqꝫ radix eius.et mūdat faciem ac remouet eius cōtractōꝫ valet īciſionibus neruoruꝫ et ſpleni ſed malum eſt ſtomacho. proprieqꝫ oleum eius: quod eſt reſolutm̄: aperitm̄: lenitiuūduriciei matricis bibitum et īunctum. Nec eſt ei par īegritudinibꝰ matricis. Extrahit fetum et cōfert doloriventris pūgitiuo. Cōuenit etiā vlceribꝰ capitis: ac furfuribꝰ eius. Et diſtillatꝰ in aurem ſedat dolorem eiꝰ etſonitum. Radix eꝰ aꝑit orificia emorroidaꝝ. Idem radix eius cōfert aduſtioni aque calide. qm̄ exiccatiua ē:mollitiua: et abſterſiua: cum equalitate cōſolidat. Ex d̓coctōe quoqꝫ ip̄ius radicis fit oris collutō ad doloremdentium: et ꝓprie illius qd̓ ſilueſtre eſt. Idem lilium cōfert pūcture vermium venenoſoꝝ: ꝓprieqꝫ ſcorpionis.Ip̄mqꝫ et ſuccꝰ eiꝰ et ſemen et ſyrupꝰ bibita ꝯferūt oībꝰpucturis Oleum quoqꝫ eiꝰ eſt tyriaca coriandri et fungoꝝ. Emplaſtꝝ ex folus cum viuo factum ſuꝑ eriſipilācofert valde ¶ LXXXIIII.Iterum de eodem ¶ Plinius vbi ſupraIlti radices multis modis florem ſuū nobilitauere: cōtra ẜpētium ictus. ex vino pote et cōtraLſungoꝝ venena. ꝓpter clauos pedum in vino d̓coquūtur triduoqꝫ nō ſoluūtur. Cum adip̄e vel oleo decocte pilos etiā aduſtiſ reddūt. E mulſo pote ſāguineꝫinutilem cum aluo trahunt lyeniqꝫ ac ruptis vulſiſqꝫ.Et menſtruis femīaꝝ ꝓſunt in vino decocte Impoſiteqꝫ cū melle: neruis p̄ciſis medēt̉. lichenas ⁊ lepraſ ⁊ fuifures in facie emendāt. folia in aceto cocta vulneribusimponūtur Se men illinitur ſacro igni. flos ⁊ folia vlceruꝫ vetuſtati Succus qͥ flore exp̄ſſus eſt ab alijſ mel abalijs ſyrium vocatur. valet ad vuluas emolliendas: ſudoreſqꝫ faciendos: et ſuppuratōes coq̄ndas Mazer.Auroſas vt credo roſas argentea dicunt Lilia iure ſequi. que nec ſpecie nec odore Cedere credūtur roſco cōlata decori Nec minus in multis hominū ſint aptā q̄relis Eius radicis bulbus qui lilia ꝓfert Sub prunis cōctus vncto quoqꝫ tritꝰ oliuo. Prodeſt vſturis mire ſuꝑadditus ignis Et melius rōſeum ſibi iungatur oliuumGuras matrices tollit ſi ſubditur idem Elixis eius foliis cathaplaſmate facto Molleſcūt nerui combuſtāqꝫmebra iuuātur Sicqꝫ ſuppoſitis morſus curabitur au

guis Aut ſi cum vino bulbus potabitur ille. Sic quoqꝫ fungoꝝ negat illa venena nocere Hunc vīo coctumtritumqꝫ pedum ſuꝑadde Clauis: nec ſoluas niſi cumlux tercia trāſit Pingui porcino decoctus idem l̓ oliuoReddere poſſe pilos mēbris narratur aduſtis Cuꝫ vīopotum nocuūqꝫ purgare cruorem Per ventrem dicūt:et ſic ꝓdeſſe lyeni Sicqꝫ iuuat vuluas: ſic idem m̄ſtruapurgat Uel ſi cum vino veteri tritum ſuꝑaddaſ Preciſis neruis tritus cum melle medetur Exp̄ſſus ſuccꝰ folioꝝ mixtus aceto Et melli coqͥtur: ſic mellis ſint et aceti Ut gemine ꝑteſ: p̄dicti qͥnqꝫ liquoris Ad deſiccādaſnihil eſt magis vtile plagas Inde cicatrices duci licetinueteratas. Elixus bulbus et cerotis bene mixtꝰ. Rugas diſtringit vultus maculas fugat oēs Lychēas purgat: faciem quoqꝫ furfure mundat Expͥmitur ſuccus d̓tritis floribꝰ eius Emollit vuluas: cum lana ſubditus illis Illitꝰ aſſeritur pudorem poſſe mouere Turgida maturat: plus decoquit ⁊ cito purgat. ¶ .CXXXV.¶ De lino ¶ Iſidorus li. xixInum ex terre nitenti ſpecie oritur. Nomen ſūpſit a greco. vel ꝙ lene ſit ac molle. Biſſum aūtIeſt genus qd̓dam lini nimiū candidi ac molliſſimi qd̓ greci papaten vocant. ¶ Plinius libro. xix. Linūzabuloſis locis maxime naſcitur. vnoqꝫ ſulco: nec magiſfeſtinat aliud. vere ſatuꝫ eſtate vellitur. digeritur: pectitur Illiſum crebro in ſilice ex aqua. tectumqꝫ rurſꝰ clauis tunditur. ſꝑ iniuria melius atqꝫ in fila ponitur. Inuentum eſt linū: qd̓ ignibus non abſumeretur: viuuꝫ idvocant. Ardēteſqꝫ in focis conuiuioꝝ vidiꝰ ex eo mappas. ſordibus exuſtis ſplendeſcentes igni magiſꝙͣ poſent aquis. Naſcitur in deẜtis locis īdie ſoleqꝫ aduſtisvbi n̄ cadunt ymbres īter diros ẜpētes. aſſueſcitqꝫ viuere ardendo. Cadurci caleti rutemibituriges. vltimiqꝫhoīm exiſtimati morini imo vero gallie vniuerſa vela d̓lino texunt. iam quidē et trāſrhenani hoſtes nec pulcriorem aliam veſtem eoꝝ femine nouerunt. Uarro traditin ſerranoꝝ familia gentilicium eſſe. feminas linea nonvti veſte. In germania id opꝰ agunt defoſſi et ſub terraIn cāpania. fit inde piſcium alitumqꝫ captura Eademet plagis materia. Nec enim minores inſidias cunctisanimalibus: ꝙͣ nobiſmet ip̄is lino tendimꝰ. Sed cumāeplage apros concidunt. et ferri et hec caſſeſue aſꝑi. aciēcōuincunt. Egipto linum minimum eſt firmitatis plurimum lucri. Quatuor ibi genera diſtinguūtur cū regionum nominibus in quibus naſcuntur: aput eos maturitas eiꝰ intelligitur argumentis duobus. videlicet intumeſcenti ſemine vl̓ colore flaueſcente. Tunc euulſum ⁊in faſciculos colligatum ſiccatur in ſole pendens: cōuerſis ſuꝑne radicibus vno dię. Mox alijs quinqꝫ faſciuꝫcacuminibus in contrarium inter ſe verſis: vt ſemen cadat in medium. Huic inter medicamina vis: ⁊ in quodāruſtico ac p̄dulci italie tranſpādane cibo ſed iam prideꝫſacroꝝ tantum gratia. Deinde poſt meſſem triticeā virge ip̄ius merguntur in aquam ſolibus tepefactam: pōpere aliquo dep̄ſſe nulli em̄ leuitas maior. Maceratisindicio eſt mēbrana laxatior. iteꝝqꝫ vniuerſe vt pͥus ſole ficcantur. Mox arefacte in ſaxo tundūtur: et quod ꝓximuꝫ cortici fuerit ſtupa vocatur. Depectitur atqꝫ digeritur. deinde in fila politur ſemꝑ iniuria melius. linūſupͣdictum quod in deſertis naſcens ardendo viuit raꝝiuuentu: difficile textu ꝓpter breuitatem rufo ignis cōlore ſplendeſcit. Ex argnm̄tatōe vocatur a greciſ aſueſtinum. et cum inuentum eſt equat excellentium preciamargaritaꝝ Auaxiliaus autor eſt. huius lintheo circūpatam arborem ſurdis ictibus: et qui non exaudiunturcedi. huic ergo lino principatus eſt in orbe toto. ꝓximuſvero biſſino: mulieꝝ maxime delicie circa elym ī achaiagenito. quaternis denariis eius ſtipula ꝑmutata. quondam vt auri. Repertaqꝫ lītheoꝝ lanugo ē villis nauiūmaritimarum maxime in magno vſu medicine eſt.