Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUndecimus

medetur Cum vino fugat ydropicos potata tumores.Sicqꝫ venenatis obſtabit morſibꝰ illa Sic qͦqꝫ pl̓mōisabſtat iecoriſqꝫ querelis. Et ſic nutrici ſūpta fit copiaſactis. Cum vino vel aqua radicū coctō ſumpta Nefreticis et veſice morbis medicatur. Urinaſ purgat:gtrua ſūpta reſoluit. Uel ſi trita ſuꝑ pecten hec herbaligetur. Nauſea cum vino ſūpta ſedabitur illa Feruorēſtomachi cum vino mitigat hauſta Radix illiꝰ vino decocta dolores Iomento curat patitur quos virga virilis. Hoc quoqꝫ ſi iungas oleum facit hoc quoqꝫ ꝑūgaſActum vel factos ſubito quoſcūqꝫ tumores. Apponastritum iuncto ſedabis accto. Semen cum vino bibitumveneris mouꝫ actus. Hocqꝫ modo lateris diros ſedaredolores. Dicūt aut herbe ſi ſit decoctō ſūpta Traduntautores. eius iuueneſcere guſtu Serpētes. et ob hoc ſes ꝓdeſſe putatur LXXI. De duplici feniculo ſilueſtri et ortolanoAuicenna. Eniculum filueſtre vehemētioris eſt caliditatiset ſiccitatis in tercio. ortolani vero caliditas eſtin ſecūdo. Opilatōes aꝑit: viſum acuit: eiuſqꝫūma ꝓprie: et cōfert inicio aque. Quod humidum eſttacit lac exuberare. et ortolanum ꝓprie Cum aqua frigina bibitum nauſee cōfert. et inflatōi ſtomachi. Eiuſqꝫdigeſtio tarda eſt. aut nutrimentum eius maluꝫ ē vrināet menſtrua ꝓuocat. et ſilueſtre ꝓprie lapidem frangit.In terreno quidem ac fluuiali iuuamentuꝫ ad renes acveſicam. et cōfert ꝓprie diſtillatōi vrine. mundificat fetus. et radix eius cōmeſta cum ſemine ſuo ſtringit. etfert etiā ātiquis febribus. In potu data aqua frigida cōfert nauſee in febribus. inflamatōi ſtomachi exeis Ęius decoctō cum vino cōfert venenoſoꝝ vermiuꝫmorſui. et radix eius cum aqua trita morſui canis rabioſi Plinius vbi ſupͣ. In feniculi genere eſt etiā ſilueſtre: qd̓ alij quidem hyppomarathron: alij merſeneū vocāt. foliis maioribus acriore guſtu ac ꝓcerius: brachiali critudīe: candida radice. Naſcitur ī calidis: ſꝫ ſaxoſis. Dyocles et aliud hyppomarathri genus tradiditlongo et anguſto folio: ſemine coriandri. medicine in ſatiuo ad ſcorpionum ictuſ ac ſerpentium: ſemine in vinopoto. Succus eius auribus inſtillatur: in qͥbus vermiculos necat. Id ipſum et condimentis prope omnibusinſeritur. Semen eius ſtomachum abſtringit diſſolutum. nauſeā ſedat ex aqua tritū. pulmonibus et iocineribus laudatiſſimum. ventrem quoqꝫ ſiſtit. modice ſumptum. vrinam excitat. et ad tormina decoctū valet atqꝫinſumpta. renes purgat: ſiue ſucco decocto: ſiue ſemineſumpto: ꝓdeſt ex vino radix cocta ydropicis Itemqꝫuulſa folia tumoribus illiniuntur Ardenteſ ex aceto veſice calculos pellunt Hyppomarathron ad oīa vehemētiuſ eſt. p̄cipue calculos pellit veſice̓: vino leui acſtruis ꝓdeſt. Semen eius efficaciꝰ ꝙͣ radix Micon quirhizitomumena ac petridius qui ophiaca ſcripſit nihiladuerſus ẜpentes hyppomarathro putauerūt efficacius Dyaſcorides. Feniculi ſuccus cum addito mellemixtus vetuſtiſſimaꝫ licꝫ caliginem diſcutit. ac vermiculos in eis naſcentes īterficit Radix in ptyſana cocta renum tumorem laxat. ydropiciſ ex vino potata ſuccurritverēdis laborātibus ex vino cocta. fomentum putile ſb̓miniſtrat. Ip̄a quoqꝫ cum oleo trita eidem cauſe medetur Semen ex mero ventrem ſtimulat. lactis abūdātiaꝫpuerꝑis p̄ſtat. cum aqua nauſeā ſedat. Nec vllum periculum oritur: etiā ſi in febre ſumatur. feniculus agreſtiſmaior eſt p̄dicto et ſemīe et frutice ſemen hn̄s acaro ſimile radicem odoratam. Semen eius et radix abſtinētventrem. morſibus venenatis occurrit. calculos frāgitet yctericis ſubuenit Iſaac. Feniculꝰ domeſticꝰ calidꝰ eſt in medio ſecūdi gradus. ſiccꝰ in medio pͥmi. īobediēs eſt digeſtioni. Succus eius coctꝰ et deſpumatꝰ atqꝫ cum oximelle potui datus: valet cōtra diuturnas fe

bres. vrinam ꝓuocat. deſiccatus aūt et collirio ꝯmixtꝰvtilis eſt lumini oculoꝝ. Silueſtris aūt ſtrīgirioſos iuuat. lapides: vrinam: et menſtrua plus domeſtico curatRadix feniculi cum ſemine ſuo potata. valꝫ cōtra yctericiam et venenum Razi Feniculum calidum eſt etvrine ꝓuocatm̄. et antiqͥs febribus cōferens. qd̓ cum recens eſt lac generat Huius ſuccus ī oculo poſitus viſūacuit..LXXII.De fungo.Iſidorus.Ungi dicūtur eo aridi ignem acceptuꝫ concipiant. fos em̄ ignis eſt. vnde et vulgo eſca d̓r.eo ſit fomes ignis et nutrimētum Alii dicūtfūgos vocatos eo ſunt ex eoꝝ genere quidam interemptorii. vnde defuncti Plinius li. xxii. fungoꝝtior eſt natura et numeroſa genera et origo ex arboruꝫpituita. Claudius boletos vtiles ſtomacho putat Suiſlo iūco trāſfixi pēdentes ſiccantur. et hi fluxionibꝰ aluiquas reumatiſmos vocant medētur: excreſcentibꝰqꝫ inſede carnibꝰ: ip̄as em̄ miuuūt et tꝑe abſumūt: Itemqꝫlentigines emendant: ac vicia in facie mulieꝝ. lauāturetiā vt plumbū. Canuꝫ morſibꝰ ex aqua illiniūtur. ī medicamentis oculoꝝ valent. capitis eruptōibꝰ. Noxiierūt fūgi in coqͥndo duriores ſūt. īnocentiores nitroaddito coquūtur. ſi vtiqꝫ ꝑcoquātur Tutiores fiūt cuꝫcarne cocti: aut cum pediculo piri. pſūt pira confeſtimſūpta. de imbre ꝓueniūt hec omnia Et debellat eos aceti natura his contraria Iſaac. Fungi frigidi ſūt ethūidi in tercio gradu. qd̓ mollicie ſuaqꝫ hūiditate teſtātur Sūt aūt ex his quidam mortiferi. ex frigiditate ethumiditate veluti cum ſūt in tercio gradu Quidam exnimia viſcoſitate et opilatōe quā in pͥoris et venis faciunt: et ꝓpter hūores eoꝝ ad diſſoluendum inobediētesQuidam ex mala qͣlitate quā de loco habent vbi naſcūtur: vt illi ſunt iuxta eruginoſuꝫ vt pannos putridosaut foramē reptilium vel arbores. groſſos humores etviſcoſos hn̄tes. mortiferoꝝ hec ſigna ſunt. mollicies etviſcoſitas. humiditas et groſſitudo Qui etiam ſi medium diuidantur: in aere aliqͣntulū dimittantur. putridi inueniūtur. ignoranter hos comedentes: ita curāturPira ei dantur eſui: nitrum cum oleo potui. aut ciniscum aceto. vel ſal cum aceto. 3. Apoima etiam calamētiorigani: yſopi: at ſimilium iuuat. ſꝫ illi ſunt mortiferi groſſam habent humiditatem et viſcoſam actōꝫnature et indigeſtionem. Ideoqꝫ omnino vitandi ſunt:quos tn̄ comedere volenteſ eoꝝqꝫ nocumentum vitareelixant eos pira calamentum miſcētes Quoꝝ iure expreſſa in alia aqͣ decoquūtur: ac cum ꝑiꝑe zinzibere et ſimilibꝰ condiant̉LXXIII. De gaiſdone et galanga ActorAiſdo vulgo herba dicitur qua in blauium colorem panni tinguūtur Ip̄a eſt yſacis ſcd̓m macꝝ de dicetur infra Et ip̄a fortaſſis eſt alionomine d̓r ſandix: de qua itidem ſub hoc nomīe diceturinferius Auicenna. Galanga eſt fruſta inuoluta: rubea: nigra. in ſcd̓o gradu calidum ē ac ſiccuꝫ. ē ſubtilereſolutm̄ ventoſitatum. odorem oris efficit bonuꝫ. ſtōacho etiā bonuꝫ eſt ac cibi digeſtm̄. coliee confert. iuuatcoitum: et dolori renum ꝓdeſt. Conſtātinus vbi ſupͣ.Galanga eſt in tercio gradu calida et ſicca. ſtomachumflegmaticum confortat. virtutem digeſtiuam adiuuat.ventoſitatem diſſoluit. os odorifeꝝ reddit Curat colicārenes calefacit. et auget libidinem. Platearius. Galanga eſt calida ficca ī tercio gradu. Alii dicunt arbor ſit. alij frutex. Dyaſcorides dicit ē radix etcirca pedem arboris in perſia reꝑitur. Qd̓ patet ex eo interiꝰ qͣndam radicem habet et etiam terra ei adheret Poteſt autem ſeruari ānos qͥnqꝫ in efficacia multa et ſine corruptōe Sophiſticari ſolꝫ ex admixtiōe iunci habentis radicem infra tortuoſam: etiā admixtiōebiſtorice. ſed dinoſcit̉ qꝛ radix iunci ſaporē hꝫ īſipidum