LiberUndecimus

rubeum et acutioris odoris eſt melius: eſt autem calidum et ſiccum in tercio ſcd̓m galienum. Sedat inflationem et conuenit conſiſtentibus ac ſenibus: etre mouet egritudines opilatōnum. Confert etiaꝫ ſpāſmo ⁊ melancolie ⁊ epilenſie. ⁊ eſt ex eiſ que ſitire faciūt¶ Cōſtantinus vbi ſupra. epithimum eſt ī tercio gradū calidum ⁊ ſiccum. melancolicis eſt valde vtile. Purgat em̄ coleram nigram abſqꝫ vlla defectōe. Debꝫ aūtet ſubtiliter pulueriſari. et qꝛ generat anguſtiā et ſitimdebet cum amigdaleon iungi Dyaſcorides. epithimūeſt flos thimi. Sūt aūt capitella lenia et caudas habentia. Accepta viridis ſtomachū vexat ⁊ ventrē mouet.Nauſe ā ꝓuocat. colerā et flegmā deducit: maximeqꝫ nigram coleram. Batur et ad tormentum ſiue ad vertiginem et inflamatōꝫ. Item ad purgandū thoracē cuꝫ yriillirica et melle accipitur electuarii more. Alterius vero thymi flos eſt albus: ſed hn̄t ābo equā virtutē. Naꝫꝑ os flegma purgat. ac ꝑ ventrē colerā nigrā forte. draginē ſex cum vino dulci ac mellicrato admixto ſale modico. Batur etiā qͥbus p̄cordia p̄focant̉: et epaticis acſuſpirioſis ¶ Plate artꝰ. Epithimū eſt herba q̄ p̄cipuein locis calidis naſcitur florem hn̄s qͥ ei quoqꝫ euoluit̉.vnde d̓r epythymuꝫ quaſi creſcēs ſuꝑ thimū. multe qͥdēeſt efficacie tam ſiccum ꝙͣ viride. Nec herba ſꝫ floſ ī medicinis ſumitur. et cum ꝓducit flores colligitur. Princpaliter melancoliam purgat. ſcd̓o flegma. Nec ꝑ ſe pōitur ſed cum medicinis melancoliā. purgātibus Contraquartanam valet eius decocto in aqua cum lapide lazuli: et cōtra emorrōidas: ex melācolico ſanguine. Contraſincopin factam ex melancolica fumoſitate. ſit ſyrupuſex aqua decoctōis ac ſene. Idem valet cōtra cardiacaꝫet contra ſtringiriā ad extenuandum ſplenem.¶ De eruca Iſidorus.LXIXRuca d̓r quaſi vrūca: eo ꝙ ignee ſit virtutis.et in cibo ſepe ſūpta. veneris incendium mouethuius ſpecies ſūt due. Quaꝝ altera vſualis alterā agreſtis acrioris virtutis vtrāqꝫ tn̄ vſum veneriscōmouet ¶ Plinius libro. xix. Eruca et naſturcium naſcūtur facilſime vel eſtate vl̓ hęeme. eruca p̄cipue frigorum cōtemptrix eſt diuerſe ꝙͣ lactuca nature. veneriſqꝫcōcitatrix. Idcirco iungitur illi fere ī cibis: vt nimio frigori par feruor immixtus tꝑamentum equet ¶ Ideꝫ inlibro. xx. Semen eruce ſcorpionum medetur venenis. ⁊muriſaranei. arcetqꝫ beſtiolas om̄es innaſcentes corꝑivicia cutis in facie cum melle illitum emendat. et lēt igines in aceto. cicatrices quoqꝫ nigras reducit ad cādorēcum felle bubulo. Aiunt illam verbera ſubituris ex vīopotam: quādam cōtra ſenſum induere duriciam. huiusetiam in cōdiendis obſoniis ſuauitas eſſe tanta: vt greci appellauerūt euzomon. putant eruca ſubtrita ſi foueantur oculi claritatem reſtitui. fertur et tuſſim infantiūſedare et in aqua decocta radix eius oſſa fracta extrahere ¶ Dyaſcorides. eruce ſemen eſt diureticum et calefactorium: carnes aūt a putredīe pōt ẜuare. ¶ AuicennaEruca alia ſilueſtris: alia ortolana. cuius ſemen pōiturin decoctōe loco ſynapis Calida eſt in ſecūdo. ficca in pͥmo. et humide quidem eſt humiditas in pͥmo. Eſt autēaꝑitiua et lenitiua. Cuius aqua cum felle vaccino veſtigis vlcerū cōfert. et ſemen eius in aqua cum melle lentiginibus ꝓdeſt. facit aūt ſoda. et ꝓprie comeſta. Sꝫ nōcumentum hoc remouꝫ lactuca. ſimiliter endiuīa ⁊ portulaca. p̄terea lac abundare facit: et in ip̄a eſt digeſtio cibi. Silueſtris abundare facit vrinam cōmouens coituꝫet faciēs erectōꝫ: ꝓprieqꝫ illius ſemen. Cum autē comeditur et poſt eam vinuꝫ odorifeꝝ bibitur: tyriaca ē morſui rutele ¶ Iſaac. Eruca calida eſt in ſcd̓o gradu. hūidā in pͥmo. Capiti doloreꝫ generat. ſola comeſta ventoſitatem et inflationem facit: et ideo colericis ac ſangui

ne is cauenda eſt Appetentibus ergo eam comedere:datur cum endiuia lactuca portulaca. Sola em̄ acceptagenerat calorem. digeſtionem corripit. ventrem ꝯſtipatfrigidis vero naturaliter cōuenit: qꝛ digeſtiōeꝫ eoꝝ adiuuat. ventrem humefacit: ſperma quoqꝫ augmentat.¶ Plateariꝰ Eruca eſt calida ⁊ ficca in tercio gradu. domeſtica minoris eſt efficacie ꝙͣ ſilueſtris. vſui mediciuscōuenit p̄cipue ſemina. ſecūdo folia: virtutem hn̄t cōſumendi et coitum excitandi. valet cōtra ſtringiriā et thiſim et paliſim cum carnibus decocta. vel puluis ſemīsLXXeiꝰ cū cepis decoctus.¶ De feniculo IſidorusĘniculū latini vocat eo ꝙ tirſi vl̓ radiciſ eꝰ ſuccus acuat viſum. Cuius virtus eſſe traditur vtſerpētes ānuā ſenectuteꝫ eius guſtu deponant¶ Palladiuſ libro. iii. Feniculus ſerendus eſt loco apͥcoet modice ſaxoſo. et hoc pͥmo vere ſcꝫ februario ¶ Razi in almazore. Feniculum calidum eſt et vrine ꝓuocatuum. antiquis febribus cōferens. quod cum recens eſtlac generat. huius ſuccꝰ in oculo poſitus viſum acuit¶ Plateariꝰ. Feniculus eſt in ſecūdo gradu caliduset ſiccus. virtutem habet diureticaꝫ ex ſubtili ſubſtātiaet qualitatibus ſuis. Semen eius et folia et corticeſ atqꝫ radices: cōpetunt vſui medicine. in prīcipio veriſ colligūtur ac ꝑ medium ānum ẜuātur Cōtra opilationeꝫſplenis et epatis ſtringiriam et diſſuriam et vicium lapidis ex humore calido datur aqua decoctōis corticuꝫip̄ius. Si aūt eſt ex frigido: datur vinuꝫ d̓coctōis ip̄iꝰfeniculus ip̄e coctus: valet cōtra p̄dicta comeſtꝰ. Eadeꝫaqua vel vinum ſoluit dolorem ſtomachi ex frigiditateꝓcedentem. et cōfortat digeſtionem. Succus radicū valet cōtra leucofl̓iam et cōtra oculi pruritum et pannum¶ Pliniꝰ libro. xix. Ferulaceī generis eſt feniculū anguibus gratiſſima: et ad cōdienda plurima cū īarnerit.¶ Idem in libro. xx. Feniculum nobilitauere ẜpētes guſtatu ſenectam exuendo. et oculoꝝ aciem eiuſdeꝫ ſuccoreficiendo. vnde intellectum eſt: homini quoqꝫ caligīeꝫeo p̄cipue releuari Colligitur aūt caule turgeſcēte. atqꝫin ſole ſiccatur et inungitur ex melle. vbiqꝫ eſt hoc. laudatiſſimum tn̄ in hyberia fit ē lacrimis ⁊ ex recenti ſcīefit etiā e radicibus pͥma germinatōe inciſis ¶ Dyaſcorides Feniculus manifeſte calefacit. mediocriter autēdeſiccat. Ideo lac ex mām illis generat. comeſtus vrinaꝓuocat: et menſtrua educit. Id preſtat et cathaplaſmisadhibitus. idqꝫ facit cum ꝑtyſana coctus. Eiuſ elixat̉aſi bibatur nefreticis ac veſice dolori medetur. vrīam ꝓuocat. morſibus venenatis cum vino occurrit. menſtruis imperat. egris nauſeam tollit. Cum aqua bibitusſtomachi feruorem extinguit. Radix eius cum melle cocta morſus caninos ad ſanitatem ducit Succus folioꝝ eius et virgaꝝ in ſole ſiccatus miſcetur oculorumcōfectōibus: et caligines eoꝝ detergit Semen eius viride exp̄ſſum: dimittit ad ſupdicta vtileꝫ ſuccum. In hiberia ſuccum eius ꝓ lacrimo vendunt. qꝛ omnibus cauſis opitulatur oculoꝝ. Radicis quoqꝫ ſuccus ydoneūeſt ad multa. maxime tn̄ ad oculoꝝ vicia. lenit̓ em̄ calcracit et mollit Calidā vim dicunt feniculo inſcitam: nō tn̄ſimplicem. ſed cui etiam auſteritaſ mixta ſit: guſtꝰ oſtendit: multaqꝫ poſtea ꝑ que vel ſoluendi vel extenuandilexiccandi poteſtatem expͥmit ¶ Macer Feniculū medici calidum ſiccumqꝫ ſecundo Gicūt eſſe gradu: maratꝝ grecus vocat illud Cum vino cunctis obſtat potatavenenis Hac manſa ſerpens oculos caligīe purgat Indeqꝫ comꝑtum eſt ac exꝑiendo ꝓbatum Illum luminibus humanis poſſe mederi Radicum ſuccus oculis cūmelle pūctus Expreſſus maratri viridi de ſemīe ſuccusSoleqꝫ ſiccatus: magnū medicamen habetur Ad quōcūqꝫ voles oculoꝝ pellere morbos. Auribꝰ infuſꝰ ſūcōevermes necat eius. Renibus in ptiſana radix decocta