Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUndecimus

īpoſita ſꝑgūt Caninis morſibꝰ ſb̓ueniunt. addito melledolorem ſtomachi ꝯpeſcūt. furfures et acores addito nitro purgant. liuores maculaſqꝫ tollunt. addito etiā ouimedullio et aceto ac melle lentigīes corꝑis emundat.quaſſatōibus auriū et vnguiū adhibiti polēta ſb̓uēiunt. in cinere quoqꝫ toſti vel cocti addita polēta et capitibus iunioꝝ piſciū: nigris cicatricibus colorē redduntIdem cocti et comeſti lateris dolorem tollūt vel comꝑeſcūt. illiſqꝫ vrina ſua doluerīt latus. ſed multū ꝯmedēdi ſūt. qꝛ deſiccatiue virtutis: ac neruis cōtrarii ſūtTholocho bulbꝰ agreſtis qͣꝫ effimeros dicūt. naſciturin fine autūni: florem hn̄s croci ſimilē: albū poſtmoduꝫaffert folia bulbo ſimilia et pīguia: haſtaꝫ hꝫ duabꝰ palmis lōgā: rufāqꝫ radicē et ſubnigrā Que ſi decorticatafuerit inuenit̉ alba. Mollis eſt ac dulcis pleno ſucco lactei coloris. Ip̄e bulbꝰ hꝫ inciſurā in medio inde flos exit. radix accepta effocatōꝫ p̄ſtat. ſed ideo hāc in noticiāꝓtulimus ne bulbo comedatur: eo illi veneni viſ inſit: ꝙͣuis ſuauis guſtus ſit. Huic eſt ſingulare p̄ſidiumſi ſūatur lac bulbiſinum.Iterum de eodem Plinius libro. xxXXXVIIUlbis theodorus lichenaſ curat ex acēto: erūpētia in capite auſtero vino vel ouo. his etiāillinitis ſanantur epyfore. et ſic lippitudini medētur. eoꝝqꝫ vicia ſūt facie rubētes maxīe inſole illitis cum melle et nitro emēdat. lentiginē vinoaut cumino coctis vulneribuſqꝫ mire ꝓſunt. et in vinococti ventriqꝫ illiniti duriciā p̄cordiaꝝ emolliūt: dyſentericis in vino ex aqua celeſti tꝑato dātur. ad conuulſavero intus ſylphio pilulis fabe magnitudīe ad ſudorem tuſi illiniūtur. Iidem et auriculas fractas. teſtiūqꝫpituitas curāt. et in articuloꝝ doloribꝰ farinā miſcent.vtiles quoqꝫ ſunt neruis: ideo dant̉ et ꝑaliticiſ. Qui rufi ſunt ex his melle et ſale ſanant citiſſie. venerem ſtimulāt. maxīe megarici. Ortenſii ꝑtiꝫ ſapa vel paſſoſūpti. ſilueſtris ſylphio pilulis deuoratis ſanant interāneoꝝ plagas et vicia. ſed et ſatiuoꝝ ſemen in vīo bibitur cōtra ſphalāgiaſ. Ip̄i ex aceto illiniūtur cōtra ſerpētū ictꝰ. hoꝝ ſemē ātiqui bibendum īſaniētibus dabātflos bulboꝝ tritus maculas cruriū varietateſ igne factas emendat. Dyocles ab his oculos hebetari putat.elixos aſſis minꝰ vtiles cuiuſqꝫ nature. Bulbina aliasbulbineꝫ greci vocāt herbā parace foliis. rubicūdo bulbo. hectraditur mire vtilis eſſe vulneribꝰ. dūtaxat recētibus. Bulbꝰ quē vomitoriū vocāt ab effectu. hꝫ folianigra ceteris longiora. vtiliſſimus ſtomacho cibusIdem in libro. xxi. Bulboꝝ generi qͥdam ānumerāt etcyperi radicem hoc eſt gladioli. de qua ſcꝫ dictū eſt ſupͣ Aſphodelus māditur et ſemine toſto: et bulbo ſꝫ hocin cinere toſto: deīde ſale et oleo addito. p̄terea ficistuſo p̄cipua voluptate vt videtur heſiodo Traditur āte villaꝝ portas ſatū. remedio eſſe cōtra noxam veneficoꝝ. Radix eius eſt ſimilis napo. ne alia numeroſior octuaginta ſimul aceruatis ſepe bulbis. Theophraſtuspꝫ tagoras caulem eius cubitalē et ſepe bicubitalem. folus porri ſilueſtris vocauerūt ātheriſcon. radicē aūt. ideſt bulbum aſphodelon. XXXVIII De canabo Iſidorus vbi ſupra.Anabum ad ſimilitudinem cane vocatum fer̄tvel ab ethimologia greca: qm̄ canabū illi canabin dicūt Plinius libro. xix. Utiliſſima funibus canabis. ſeritur a fononeo. quo denſior eſt eo tenerior. Semen eius qn̄ matuꝝ eſt ab eqͥnoctio autūni d̓frīgitur ſole vel vento vel fumo ſiccatur. Ip̄aqꝫ canabiſpoſt vīdemiā vellitur. ac lucubratōibus dcorticata purgatur. Optima eſt alabādica: p̄cipue plagarum vſibusTria ſunt eius genera imꝓbatur cortici ꝓximū autemmedulle laudatiſſimū eſt ē medio meſa vocatur Secūda d̓r melaſea qd̓ ad ꝓceritatem attinꝫ. tercia roſea que

agri ſabini arboꝝ altitudinem equat. Idem in libro.xx. Canabis nata eſt primum in ſiluis: folio nigrior etaſꝑior. Semē eius viroꝝ geniturā extinguere dr̄. Succus ex eo vermiculos auriū et qͥcquid intrauerit eiicitſed cum dolore capitiſ. tāta vis eſt ei vt aque infuſa coagulare dicatur. Ideoqꝫ iumētoꝝ aluo ſuccurrit pota in aqua. Radix eius ꝯtractos articulos emollit ī aqͣcocta. Itemqꝫ pōdagras et ſimiles impetꝰ. ābuſtis autem illinitur cruda ſed ſepius eſt mutāda pͥuſꝙͣ areſcatAuicenna. Canabis capeſtris reſoluit vetoſitateset exiccat fortiter. humorqꝫ eiꝰ paucus eſt et malus Exeius radice decocta fit emplaſtꝝ apoſtemātibus calidiein locis duris in qͥbus chymi viſcoſi ſedatqꝫ caliditateꝫet ſoluit duriciem. Exiccat ſperma. ſolutōe flegma educit et colera. viſum obtenebrat. ſtomacho nocet. Succꝰeius diſtillatur ad dolorem auris opilatiuū. et ad eꝰ humiditatem ſimiliter: et oleū ip̄ius. folia vero eꝰ eradicātfurfures in capite. ſemen eius calidum eſt et ſiccum:in tercio Idem ex decoctōe canabi ſilueſtris fit emplaſtꝝ eriſipile et apoſtematibus calidis. Succus eiꝰ oleum ꝯferūt auris doloribus. et ſucco folioꝝ eiꝰ lauaỉcaput. cōfertqꝫ furfuribus. Eius grana difficilis ſūtgeſtionis: et ſtomacho mala. cūqꝫ plurimū ex corticibꝰeius ſumitur interſecat ſperma. Idem. ſchedegini ēſemen canabi. Et aliud qͥdem eſt ortolanum. aliud cāpeſtre. Humaym dixit. arbor cāpeſtris ſcd̓m cubiti ꝙͣtitatem in deẜtis egreditur: et ſuꝑ folia eius albedo dn̄attur. Eiuſqꝫ fructus piꝑi et gramini aſūnati aſſimilaturNatura eſt calidum et ſiccum in tercio. ſuccus eius conſtrictōꝫ ſoluit: ac ſolutōe flegmā et coleram educit.Palladiꝰ li. iii. In februario menſe vltimo canabumuenit ſeri terra pingui. ſtercorata rigna vel plana et humida: et altius ſubacta. In vno pede quadrato ſex eiuſdem generis ponūtur grana. Idem ī libro qͣrto. Inmenſe quoqꝫ marcio vſqꝫ ad eqͥnoctium vernum benepoteſt ſeri canabum ſcd̓m rationem ſupradictamXXXIX De cāna ActorAnna etiā īter herbas īcultas dictū eſt ſupīter ſatiuas ex ꝑte cōputatur. cannaꝝ pluraſunt genera: inter que cāna mellis habetur. vn̄zuccaꝝ et cādi ſumitur. ꝓpter qd̓ et cāne zuccarīe appellātur Razi in almaſore. Canna mellis tꝑate calida ēgulam lenit. vrinam ꝓuocat. tuſſi quoqꝫ auxilium preſtat Iſaac in dietis ꝑticularibus. Cānā mellis eſtſi muſa. que tamen magis cōgruit humidis corꝑibuſ ꝙͣilla. dulcior em̄ eſt ꝙͣ muſa. Proīde vrinam ꝓuocat. renes ac veſicam mundificat. ventreꝫ humectat. pectoriſac pulmonis aſperitatem lenit. et humores attenuat. inflatōem tn̄ p̄ſertim ſumpta poſt cibum: facit. Que ſi aſſa edatur vtilior fit aſperitati pulmonis ac pectoris: alqͣntulum tamen īflat. Porro ſi multum de canna mellisꝓpinetur. deīde aqua calida cum modico ſale potet̉: vormitum excitat. et ſtomachum de groſſis humoribus mudificat. idcirco multum ad curandaſ febrium putredieſvtilis eſſe ꝓbatur ſi ſuꝑiore modo ſumatur. Palladius libro. iii. In menſe februario canneta ponenda ſuntfactis breuiſſīs ſcrobibus: et oculis cannarum ſīgl̓asſcrobes obrutis. ſemipedis ſpacio īter ſe diſtare debebunt. ſi calide et ſicce ꝓuincie ſtudemus: valles hūidasvel irriguas opus eſt deputare cannetis. ſi frigida regio eſt. locis mediis īſtituantur. ſed ſucco villarum irriguo fimoqꝫ ſubditis. īter hec aſparagorum etiam ſemina ſpargere poſſumus: vt iuxta naſcantur. qꝛ et aſparagi coluntur et incenduntur hoc more quo canne. ſed ſiſunt antiqua canneta hoc tempore ſarientur reciſis quein radice purganda ſunt. id eſt putridis male porrectiset ſi qua gignendi oculos non habebunt XI De capari Iſidorijs vbi. li xvii.