LiberUndecimus

IRalica eſt oleris genꝰ q̄ ⁊ citocacia vocatur:Dicta ē aūt citocacia. eo ꝙ vētrē d̓purgēt: quāvulgus corrupte citococia vocat ¶ Ex ſynoninuis. Graſica dicitur caulis nōdū trāſplātatus. ſꝫ qn̄ꝫn quolibꝫ caule ſumitur. ¶ Plinius libro. xix. Braſicecatho miras laudes canit: eiuſqꝫ tria genera facit. vnāextentis foliis caule magno. alteraꝫ folio criſpo quamapronem vocāt. terciā minutā caulibꝰ lenē ac teneram:cāqꝫ mīme ꝓbat. Braſica toto āno ſeritur: qm̄ ⁊ toto ſecatur. vtiliſſime tn̄ ab eqͥnoctō autūni. Trāſfertur cumquinqꝫ folioꝝ eſt. A prima ſectōne cymas p̄ſtat ꝓximovere. hic eſt quidem ip̄oꝝ cauliuꝫ d̓licatior. cauliculꝰ qꝫtenerior. Poſt cymam vero ex eadem braſica cōtingūteſtiui autunaleſqꝫ cauliculi: mox hyberni. Iteruꝫ cymenullo eque multifero genere. donec ſua cōſumatur fertilitate Tercia vero circa ſolſticium: ex quo l̓ ſi humidiqꝛ eſt locus eſtate. ſi ſiccior autūno plantatur. humor fimuſqꝫ ſi defuerint. maioris ſaporis eſt gratia. ſi abūdauerit: letior fertilitas. fimus aſininus maxime cōuenitprecipuus autem fit caulis ſapore ac magnitudīe. pͥmoſi in reꝑaſtinato ſeras. deīde ſi terrā fugiētes caulicl̓oſſeces. A terra attollētes ſe ꝓceritate luxurioſa exaggerādo aliā attumules ita ne pluſꝙͣ cacumē emineat. Tricianū hoc genus vocatur. ¶ Palladius li. iii. Sem̄ braſice vetuſtū: mutatur ī rapam. ¶ Idem in libro. v. in mēſe apli vltimo et ꝓpe trāſacto: braſica pōt ſeri q̄ cauli ẜuiet: qꝛ cyme vel quime tꝑꝰ amiſit. ¶ Idem libro. vii.in m̄ſe quoqꝫ iunio circa ſolſticiū braſica ſeritur q̄ īchoaute caule trāſferēda eſt auguſto vel irriguo loco. vel īiciāte pluuia madefacto ¶ Idem in libro. ix. Braſicāaūt ſicut et raphanū ꝯſtat eſſe vitibꝰ īimicā. Nā ſi ſerātur circa ſe: refugiunt natura diſcordāte ¶ Idem in libro. x. in m̄ſe vero ſeptēbri braſica vtiliꝰ ſeritur: vt eiusplante inchoāte nouēbri trāſponātur. d̓ qͥbus et hyemeolus et vere quima poſſit ꝓduci ¶ Actor. Patꝫ qꝛ qd̓plinius vocat cyma vel cymā. hoc dicit palladiꝰ quimāDicit aūt iſodorꝰ: ꝙ cyma d̓r quaſi coma. et eſt ſūmitaſoleꝝ: vel arboꝝ in qͣ vigens virtus naturalis eſt.¶ De laudibus eius in medicinaXXXIIII.Pliniꝰ libro. xx.Raſice laudes longū eſt exeqͥ: cū et Chriſippuſmedicꝰ pͥuatī ei volumē ꝑ ſingula hoīſ m̄bra digeſtum dicauerit et iteꝝ dieūches. āte om̄ſ aūtoras. et catho nō partius celebrauerīt. in tres autē ſpēs eā diuiſerūt antiqͥſſimi greci. Triſpam videlicetqua ſelmada vocauerūt a ſimilitudīe folioꝝ apii. ſtomacho vtile. aluū modice molliētem. Alterā elean latis foliis e caule exeūtes. vn̄ cauledō vocauerūt eū qͥdam Ethec nulliꝰ ī medicīa momēti. Tercia vero carābe eſt appellata tenuioribꝰ foliis et ſīplicibꝰ ac dēſiſſimis. amarior qͥdem ſed efficaciſſima. Catho criſpā maxīe ꝓbat deīde lenem grādibꝰ foliis caule magno. Prodeſſe traditcapitis doloribus. oculoꝝqꝫ caligini. et ſcintillatōibuset ſtomachi p̄cordiis et alijs multis infirmitatibꝰ Nulla ergo ſūt crimina braſice. Immo apud eo ſd̓ gͣuitateꝫaīe dr̄ facere dētibꝰ et gingiuis nocere. et in egipto propter amaritudīem nō eſtur Silueſtris ſiue erratice plꝰeffectus laudat catho. ita vt eiꝰ odore tm̄ naribꝰ raptovicia orium et grauem olentiaꝫ ſanare affirmꝫ. hāc alijpetreā vocant inimiciſſimā vino quā p̄cipue vitis fugiet. aut moritur ſi fugere nō poſſit. hꝫ folia bina: rotūda:ꝑua: lenia. Satiua cādidior et hirſutior. hec inflatōibuſmederi d̓r. melancolicis quoqꝫ: et vulneribꝰ recentibuscū melle: ſtrumis etiā et fiſtulis in aqͣ ꝯtrita chriſyppoautore. Excreſcentia quoqꝫ abſumere. ſerpentia cōpeſcere cicatrices ad planum reducere. Cōtra caniſ rabioſi morſum: ſatis eſſe d̓r illa in potu. meliuſqꝫ cū laſere ⁊aceto acri. Necari quoqꝫ canes ea dicūtur ſi ex carnedetur. Semen eius toſtum cōtra ẜpentes fungoꝝqꝫ ve

nena auxiliatur. radicum vero cinis vue in faucibus tumenti tactu medetur. parotidas quoqꝫ reprimit cummelle illitas. ſerpentium quoque morſus ſanat. Deniqꝫ viriū braſice magnum eſt argumentū et mirabileꝙ cruſte ſi occupent intus vaſa omnia in qͥbꝰ aqͣ feruetintm̄ vt eas nō ſit auellere: ſi braſica intus decoqͣtur abſceduntLLx V¶ De eodem ¶ DyaſcoridesRaſica virtutis eſt deſiccatiue. plagas glutīatinflatōes iam induratas ſanat. Eriſipilas etiā¶ O induratas et herpetaſ curat: hꝫ etiā aliquā virtutem ꝓiicientem: qͣ curat lepras. Semen eiꝰ potatuꝫ lūbricos occidit et lentigines tollit. Cinis vero cauliſ ⁊ radicis fortiter deſiccat. Aliqͥd hn̄s cauſtice virtutis. vn̄axungie mixtꝰ qͣrta ꝑte: ad lateris dolorem qͥ eſt ſine febre. aut ex ꝑcuſſura aut ex alijs cauſis dolentibꝰ. dyaforeſim facit. et dolorem valide tollit. Catho populuꝫ romanuꝫ. dc. fere annis vſuꝫ medicina braſice tradit Nōem̄ in vrbem medici ꝯmeauerant: qͥ ꝑegrina ſecum pigmēta detuliſſent. Sed et viros militares etiam hoc tēpore glorioſos olere gratuito curabant: vulnera et cicatrices. Idem ortiui caulis vſꝰ illis ad ſaluteꝫ extitit dūillos ſanat et paſcit. ponam itaqꝫ pͥmo in loco medicamentum reuera cathonis appellatum: qd̓ ille putauit exbraſica cōponendum: dolori capitis: et oculoꝝ caligini:⁊ ſtomachi p̄cordiis ꝓfutuꝝ. Crudaꝫ illam cū coriadroet menta et ruta et radiculis laſeris ex aceto ac melle iubet cōteri: et māe duoꝝ acceptabuloꝝ m̄ſura ieiunis ꝓpinari. Ceteꝝ braſica modo curat nō ſolū recentia veꝝetiam vetera podagre. ⁊ articularibꝰ cū ruta et coriandro et ordei farina ⁊ ſaliſ mica vtiliter admoueri putātfiſtulas iteꝝ et laxaturas diſcutere. tumores euocare ⁊ſpargere ſomnia. vigiliaſqꝫ cōpeſcere ſi ieiunis deturin cibo decocta cum ſale et oleo. porro decoctaꝫ in fom̄to aqua neruis et articulis ꝓdeſſe. Urinam quoqꝫ ẜuari iubet eiꝰ qͥ braſicam comederit: quam calefactaꝫ neruis vtilem aſſerit. pueros etiam nūqͣ fieri debiles ſi lauentur ex vrina freq̄nter. hec cato. Chriſippus aūt braſice libꝝ dictauit vel dicauit. peculiarem omniū ex illam̄broꝝ remedia cōtinentem. Ip̄iꝰ ac ceteroꝝ peritoꝝin medicina hec opinio eſt de braſica. Cibus eiꝰ aſſiduꝰcaliginem diſcutit. cōcoctōe multū ꝓficit. purgatōꝫ ſeminis excitat. copiam lactis infundit. Cocta ſemicrudaaluum reſoluit: diſcocta cōſtringit. ꝑtus etiam mortuoſpellit. Cocta cōtrita et ſtomacho cum axūgia veteri etroſaceo ſuꝑimpoſita: febriū ardores mitigat. lepras cūalumine rotundo ex aceto illita emendat. ſic et fluentescapillos retinet. Teſtium ac genitalium viciis vtiliterimponitur efficaciter ad idem ꝓfutura ſi fabe trite miſceantur. Stirpes eiꝰ aridi cōbuſti: vim cauſticam preſtant. Quoꝝ cinerem ſi qͥs pſilotris cum aceto et laſerecōiunxerit detracti non renaſcentur capilli. Apud galienū inuenio ſemen braſice potum et egypcie maxime:lumbricos et omnia intus animalia extinguere. Cinisradicum eius recentem vuam attollit ſubiectus.XXXVI¶ De bulbo ¶ IſidorusUlbi vel volui ſunt appellati. eo ꝙ ſunt volubiles atqꝫ rotundi. Bulbus eſt omnis radix tunicata. Sed moderni medici qn̄ ſimpliciter ponitur: accipiunt ꝓ radice narciſci ¶ Dyaſcorides. Bulbꝰqͥ manducatur et ematicus d̓r habet folia longiora et ītra firmiora. Spēs eiꝰ due ſunt. vna infimi qͥ bonus eſtex terra pingui collectus. et euſtomaticuſ. alia vero pl̓eleuati euſtomacha et ſimilis p̄dicto. Omnes autē bulbi calidi ſunt et inſcidi. Comeſti aūt venerem erigunt.Corꝑi ſuccū addunt. linguam et fauces exaſꝑant. ſtōachum inflant Bulbi cathaplaſmati podagricis adhibti ac luxatōibus et doloribus iuncturaꝝ maximū p̄ſtāteffectum. infixa corpori euocant̉. tumores ydropicos