LiberUndecimus

melyſophilon appellat. ſed in confeſſa damnatione eſtvenenatum in ſardinia. Oluſatꝝ quod ypoſelinō vocātſcorpionibus aduerſatur. ⁊ poto ſe mine torminibus interaneis medetur. Idem facit difficultatibus vrine ſemen eius decoctum et in mulſo potum. Radix eius invino decocta pellit calculos: et lumboꝝ ac lateris dolores. Canis rabioſi morſibus medetur potum atqꝫ illinitum. Succus eius algētes calefacit potus. Quartuꝫgenus ex eodem aliqͥ faciunt oreo ſelinon. alio frutice tecto ſemine ſimili cumino: vrine ac m̄ſtruis efficax. Contra vero araneas vis pͥuata eſt hel yoſelino. ſed oreoſelino femine purgātur ē vino. Alio genere petrofelinō qͥdam appellat in ſaxis natum ad vomicas p̄cipuuꝫ. Addidere quidam et buſelinon differens breuitate caulis:a ſatiuo radicis colore rufo eiuſdem effectus. Ip̄m quoqꝫ dicunt p̄ualere cōtra ẜpentes potum atqꝫ linitumIdem in libro. xix. Id genus apii qd̓ ſpōte in humidisnaſcitur helyoſelinon vocatur: vno folio nec hirſutum.Rurſus ypoſelinon ī ſiccis: pluribus foliis helyoſelinoſimile. Terciū eſt oleoſelinum: cicute foliis tenui ſemīeaneto ſimili minutōre tn̄. Eſt aūt ſatiuuſ Differētia eſtin folio denſo: criſpo: aut rariore et leniore. itēqꝫ cauletenuiore et craſſiore. et alioꝝ caulis eſt candidus. alioꝝpurpureus: alioꝝ varius ¶ Palladius vbi ſupͣ. Ex apilgenere eſt yppoſelinon durius aut auſterius. et oleoſelinon molli folio et caule tenero. qd̓ naſcitur in lacunis. ⁊petroſelinon qd̓ maxime in locis aſꝑis. Hec oīa generapoſſunt habere diligentes in orti cultura ¶ Cōſtantinꝰvbi ſupra. Eſt aūt et apii genus qd̓ vulgus cerāfoliumvocat de quo ſcꝫ dicetur iuferius. ¶ XXII¶ Iterum de eodem ¶ Auicenna.Pium aliud eſt mōt anū: aliud ſilueſtre: alid̓ domeſticum. et aliud qd̓ oritur in aqua domeſticominus. cuius eſt ſicut domeſtici virtus. Eſt etalia ſpēs eius q̄ nominatur ſumurion minus domeſticocrus hn̄s cōcauū ad albedīem decliue. Fortiuſ eſt romanum montanum. Eſt aūt in pͥmo calidum. in ſcd̓o ſiccū.Ruſus aūt dixit ꝙ domeſticum eſt humidū: veꝝ radixeius eſt ſicca cū conuenientiā. et eſt reſolutm̄ inflatōis.aperitm̄ opilatōis. faciēs ſudare. ſedatm̄ doloꝝ. Silueſtre aūt eſt vlceratm̄ īpediens. et magis calefactis ꝯueniens. Silueſtre cōfert alopiciam hn̄ti. et fiſſuris frigoris ac verrucis. domeſticum oris odorem efficit bonuꝫvalde. reſoluit apoſtemata flegmatica in pͥncipio et dura et calida et ꝓprie id qd̓ ſumurion nominatur. Silueſtre in emplaſtro vlcerat et cōfert ſcabiei: ac impetiginiac vulneribus vſqꝫ ad ſigillatōꝫ. Eſt aūt malum epylēſie: excitās eā. Apium domeſticum ingreditur in ēpſaſtris doloꝝ oculi. et cōfert tuſſi. ꝓprieqꝫ ſumurion ⁊ ſil̓iter aſmati et ſtricture hanelitus. et difficultati eꝰ. ferturꝙ ſi radix apii ſuſpendatur in collo cōfert dolori dentisverū tn̄ ip̄m frāgit Emplaſtꝝ ex eo factum valet apoſtematibus calidis māmillaꝝ Cōfert epati ac ſpleni: ⁊ mouet eructuatōꝫ ꝓpter ſuam reſolutōꝫ. nec eſt velocis digeſtionis ac deſcenſiōiſ. et in ſemīe quidē apii niſi aſſet̉eſt aliqͥd qd̓ nauſeam et vomitū facit. Quidā aūt dixer̄tꝙ om̄es eius ſpēs ſtomacho cōferūt. Ruſus vero dixitꝙ nō. īmo qn̄ꝫ attrahit ad ip̄m humiditates malaſ acutas: et crudū de eo ꝓlongatur in ſtomacho: facitqꝫ nauſeam. verūtamē romanū ſtomacho melius eſt. Galienꝰdicit ꝙ ip̄m cum lactuca comedere cōuenit: tꝑat enī lactuce frigiditatē. Semen eius cōfert ydropiſi. mundificat epar. ip̄mqꝫ calefacit. vrinam et m̄ſtrua ꝓuocat. ſedmalum eſt p̄gnantibꝰ. renes aūt ac veſicam et matriceꝫpurgat. Motanum aūt frangit lapideꝫ. apii decoctōecū lentibus poſt veneni potum fit vomitus. valet etiaꝫcōtra pūcturam ſcorpionis ¶ Syaſcorides. Apiū velvt alij dicunt ſelinum. eſt oībus notum tā ortm̄ ꝙ agreſte. virtutis eſt vnctualis et acerrime. Ortm̄ pāe mixtū

tumorem oculoꝝ ſpargit impoſitum. In aqua coctū etbibitum eſtuatōꝫ ſtomachi cōpeſcit. māmiſqꝫ tumētibꝰvtiliter apponitur et vrinam ꝓuocat. Elixatura radicit̉eius bibita venenis occurrit. vomitum ꝓhibet. vent reꝫſtringit. Semen eius diureticum morſibus venenatisoccurrit. ventrem et īflamatōꝫ ſtomachi tollit tuſſiētibꝰſubuenit. Apium agreſte locis humectis naſcitur. ⁊ minus eſt ortiuo: ſed tanta pōt facere: qͣnta et illud. Oleoſelinum eſt apium mōtanum. virgam hn̄s longam ⁊ radices teneras et tenues ex vna plurimas. In quibꝰ ſūcapita conio ſimilia ſed minora et obrotunda. In his ēſemen oblongū et īſcidum: odorē hn̄s cumino ſimilē virtus eſt huic ſemini inſcida et diureticā ¶ XXIIIarboracea et aſcalonia ¶ IſidorusRboracea al̓. arboraca ip̄a eſt lapſana. ¶ Pͣnius libro. xx. Capſana inter ſilueſtres braſicaſpedalis eſt altitudinis. hirſutis foliis. ſynapi ſVmillimis niſi candidior eſſꝫ flore. In cibo coqͥtur et aluūleniter emollit ¶ Palladius. In menſe marcio ſerendaeſt arboracea ſicut et ſynapis et malua. pluraqꝫ oleruꝫgenera ¶ Idem. In menſe quoqꝫ octobri cōpetenter ſeritur arboracea vel vt melior fiat. trāſfertur ad loca culta. Hec eſt em̄ raphanus agreſtis ¶ Byaſcorides. Eſtquoddam genus raphāi: qd̓ a multis arboracea diciturhabens folia lapſane ſimilia: cuius radix oblonga eſt extenera. folia eius elixa comeſta ſunt euſtomocha. virtuſeius eſt inſcida et diuretica er calida. ideoqꝫ copioſā effundit vrinam: in cibo ſumpta incitat et feminaꝝ menſtrua. ſtomacho vtilis eſt ex aceto data: pituitatem glutinoſam diſſoluit cum melle ſumpta. Radix aduſta et inpuluerem verſa ficcandis et purgandis vulneribus imponitur. Preterea qͥdam eius ſuccum vtilem contra venena crediderunt ex vino datum. Eadem quoqꝫ vis eſin ſemine: ſi ſumatur cum melle. Nobiſ exꝑtum eſt ī ꝑtiſane diſcoctam ſorbitōe viciā ſanare ¶ Iſidorus. Aſcalonia dicta eſt ex vna vrbium paleſtine que aſcalon dicitur: vnde pͥꝰ aduecta ē ¶ Plinius libro. xix. Aſcalōiagenus eſt cepe ſicut et ſcyrta. ambeqꝫ cōdūtur in terraſed aſcalonioꝝ eſt ꝓpria natura. Nam velut ſteriles ſūta radice: et ob id ſemine illas ſeri: n̄ deponi iuſſere greciSerius aūt circa ver cum germinant trāſferri. Sic dicunt eas craſſeſcere: ⁊ tunc ꝓperare p̄teriti tꝑis feſtinatione. feſtinandum autem in his eſt qm̄ mature putreſcuūt celeriter. Si deponātur caulem et ſemen amittū:ip̄eqꝫ euaneſcunt. Aſcaloniam menſe februario noſtri¶ .XXIIII.ſerunt¶ De aſparacoSparagus d̓r: eo ꝙ ſpinoſa et aſꝑa ſit eius frutex ex qua gignitur ¶ Iſaac in dietiſ libro tercoAſparagus calidus eſt et humidꝰ ī pͥmo gradidomeſticus tꝑatior eſt. ſtomacho cōuenit. vrinam ꝓuccat. Silueſtris aūt calidior ⁊ ſiccior. Opilatōeꝫ epatisaꝑit ⁊ renum. vrinam ꝓuocat. yctericis quoqꝫ valꝫ. hꝰſeminis ⁊ radicis apozima bibitum: morſibus araneaꝝoccurrit. Elixus eſui datus ventrem humefacit. Sꝫ cōlico dolori mitigatōꝫ p̄ſtat. et dolorem dentium aputat¶ Plinius vbi ſupͣ. Oīm reꝝ in ortis ꝓueniētium. laudatiſſima cura eſt aſparagis: quaſſeri catho iuſſit in harundinetis ¶ Ideꝫ in libro. xx. aſparagi vt traditur. addito cumino inflatōes ſtomachi coliqꝫ diſcutiūt. ventreleniter molliunt. puncturis ⁊ ſpine doloribus inteſtinorumqꝫ viciis ꝓſunt. vino cum coquuntur addito ad luboꝝ et renum dolores. Semen triuꝫ oboloꝝ pōdere eūparte cumini bibitur. ventrem ſtimulant. vrinam clenvtiliſſime p̄terꝙͣ ꝙ veſicam exulcerāt. Radix quoqꝫ trita et in vino albo pota: calculos exturbat. lumborum etrenum dolores ſedat. Eadem in aceto decocta cōtra elēphantiam ꝓficit. Aſparago trito cum oleo punctuꝫ: adapibus pūgi negāt. Aſparago ſilueſtri ad oīa ſup̄dicta