LiberUndecimus

ſtipticum. ſꝫ aquoſa eſt vt malua. Domeſtica multo friindior cxiſtit. et ideo inflamatōibus ī inicio expedit. ingatu vero et declinatōe ſilueſtris. Semen eoꝝ vim ꝓiecxoriam habet. vn̄ yctericis et epaticis vtile eſt. Om̄esquricias et furunculos ſanat impoſita ſcabros vngueſcine iuiuria vlceris detrahit: pōdagre feruores cū nitroaceto ac melle reſtringit eſt em̄ ſolutoria. Andragneoel vt alij dicūt portulaca eſt oībus nota frigidā habetpurtutem atqꝫ redarguentē vt ſtrignus. ⁊ eſt eiuſdē cauſis cōueniēs: ſꝫ p̄ſtātius. Maſticata vel cuꝫ oxigaro comeſta: fluorem ſanguīs cohibet. ac īſcide ſtringit. ꝓpriera maſticata dentiū offenſam de īmaturis prunis ſanat⁊u ardore ſtomachi cuꝫ aceto cōmeſta mire tuuat. tuſacxcum ordeo molito mixta: quaſi malagmia ſtomacho īpoſita: febrem eliminat. Et aūt ādragne frigida nimis.et abuudāter humida: modice auſtera. Ideo reumā reprimit: et maxīe colerā calidā trāſmutas eā in ſuā qualitatem. Stuporē dentium ꝯmaſticata ſanat. et nō ſoluꝫertriuſecus poſita. ſed etiā potata infrigidat: et q̄ ſtiptica eſt: diſentericis in cibo ſūpta iuuat Ad fluxuꝫ quoqꝫcanguinis mulieꝝ: et ſanguinem reiiciētibus eiuſ ſuccꝰmirifice facit: qꝛ īſcide ſtringit. ¶ Actor. de hac iteꝝ dicetur īferius ſb̓ noīe portulaceQ. XIX¶ De aneſo et aneto ¶ IſidorusNeſum eſt herba omnibus nota feruens acerrime et vnctualis. Anetum eſt herba ortolava: odorifera. hec in cibo ſūpta calefacit ⁊ conſtringit. ꝓhibet et ſternutamentuꝫ naribus impoſita¶ Auicenna vbi ſupͣ. Anetum calidum eſt et ſiccum.maturatiuum humoꝝ frigidoꝝ. et apoſtematum. ſedatm̄ quoqꝫ doloꝝ. et carminatiuū ventoſitatum. facit ſōnum et cōfert ſingultui repletōnis facto ex natatōne cibi in ſtomacho nocꝫ ⁊ ſtomacho. et in ſemīe eiꝰ ē vomitōhuius cinis confert vlceribus tremulis et humidis.Olcum eius confert doloribus neruorum ⁊ ſimilium.Succus aūt eius valet auris dolori et exiccat eiꝰ humiditatem: aſſidua eius cōmeſtio debilitat viſum. Anetūetiā et eius ſemen lac abundare faciūt. Ip̄m aūt ſemenabſcindit emorroidas egreſſas. ¶ Iſaac medicꝰ librotercio. Anetum calidum eſt in fine ſecundi gradꝰ. ſiccūin medio. ventoſitatem et tumoreꝫ diſſoluit. Huiꝰ ramiin oleo cocti fiunt diurētice virtutis. Inflamatōeꝫ diſſoluūt: laborioſos mitigant. ſōnū p̄ſtant. humida apoſtemata ad ſaniem ꝑducunt. Semen eius bibitū vrinaꝫꝓuocat. lac augmentat. ventreꝫ ab humorum putredīepurgat. doloremqꝫ diſſoluit. ¶ Plinius libro. xx. Anetum ructus mouet et tormīa ſedat. aluū ſiſtit. Epiforisradices illiniūtur ex aquā vel vino. Singultus cohibetſemen feruens olofactū. Sumptuꝫ ex aqua ſedat cruditates. cinis eius vuam leuat. oculos et genituraꝫ hebetat ¶ Dyaſcorides. Anetum vires habꝫ acres diureticas: et deſiccātiuas. Tortionibꝰ et inflatōnibus vtilis eſt. nauſeātibus ꝓdeſt. vrinā ꝓuocat. caliginē oculisinfert ¶ Conſtātinus vbi ſupͣ. Anetum calidū eſt ⁊ ſiccum in ſecūdo gradu. viride tn̄ minoris caliditatis ⁊ ſiccitatis. Apozima eius bibitum aut ſperma aut vrinaꝫꝓuocat. Tortōneꝫ et inflatōeꝫ mitigat. vomitū ex ciboin ſtomacho natanti cōpeſcit. mulieris in eiꝰ apozimateſedentis m̄ſtrua ꝓuocat. Semen etiā ꝑuſtum et cathaplaſmatum emorroidas omnino ſanat Singultū ex plenitudine āputat. Coctū in oleo et epithimatū opilatosaꝑit poros: ſōnum ꝓuocat et mollia maturat apoſtēatavnde aſſuefactum: viſum defectat: et ſperma deſiccat.Anethileon epithimatum. rigorem ꝑiodicarum febriūcurat laborem articulorum et dolorem amputatPlatearius vbi ſupra. Aneti ſemen principaliter cōuenit vſui medicine: radix ſecūdario: herba vero tercio¶ Palladius vbi ſupͣ. Menſe februario anetum ſerit̉locis frigidis. Omnē ſtatum celi patitur: ſꝫ tepidiorelocatur. Rigandum eſt ſi ſe abſtineat ymber. ſerendum

eſt tarius. aliqui ſemen eius non obruunt: opinātes ꝙ anulla aue tangatur.XX¶ De aꝑio IſidorusPium d̓r eo ꝙ apex id eſt caput antiquoꝝ triūles primus capite circumtulit. Cuius radicesphantium: eo coronabatur. Hāc herbaꝫ hercuefficaciter pugnant cōtra inſidias venenoꝝ. ¶ Iſaacvbi ſupͣ. apium ortolanum calidum eſt in principio tercii gradus. ſiccum in medio: hoc teſtatur eius amaritudo et acumen. Ideoqꝫ coctum vel crudum eſui datumopilatōem aꝑit. vrinam ꝓuocat. ventrem cōſtringit. fitaūt noxiū epylenticis. eo ꝙ cōſtipatōꝫ ſoluens viā hūoribus facit. eoſqꝫ ad ſtomachū vuluam et caput attrahit. Hinc etiā nocet fetui maxīe in vulua exiſtenti. Un̄galiē. p̄gnantibus inquit apium comedētibus fit cauſagenerandi in corꝑe fetus apoſtemata et putridas puſtulas. Rurſus apium ẜm cibū laudabile nō eſt. qꝛ mēbrorum totius corꝑis humores adiuuat: vnde ventus generatur. ſemen diureticuꝫ eſt: pluſꝙͣ frōdes: et radix plꝰomnibꝰ q̄ ſi cum lactucis comedatur nō adeo corꝑibusnocet. qꝛ de eaꝝ hūiditate tꝑatur aliqͣntulum. Nō nūqͣvero ſemen in medicina mittitur: et p̄ſtat dolori mitigationem. ac tuſſientibus remedium fit: et cōtra venenumſꝫ vniuerſaliter apium nocꝫ epylēticis ¶ Cōſtantinusvbi ſupra. apium opilatōꝫ epatis ſoluit. m̄ſtrua ⁊ vrināꝓuocat. maxīeqꝫ ſemē eiꝰ ventrē cōſtipat. hꝫ ꝓprietatēattrahēdi ſuꝑfluos humores totiꝰ corꝑis ad ſtomachūad caput: ad vuluam. vn̄ nocꝫ epylenticis et fetui: qꝛ cōtrahit malos humores ad vuluam Ideo medici ꝓhibētmulieres p̄gnantes ⁊ pueros lactātes ab apio neº puerfiat inſipiens. Apii radix eſt fortior oībus ventrē hūefacit ¶ Pliniꝰ libro. xx. apio gr̄a vuigo eſt. Rami nāqꝫlargis portōibus ꝑ iura īnatant et in cōdimentis peculiarem gratiam hn̄t. Oculis valꝫ illitum cum melle itavt ſubinde foueātur. Epyforis ꝑ ſe tritum cum pāe velpolenta īpoſitum mire auxiliatur. Piſceſ quoqꝫ ſi egrotant in piſcinis apio viridi recreātur. ¶ Pͣalladius liquinto. apium ī m̄ſe apli bn̄ ſeritur locis calidis ⁊ frigidis terra qualibꝫ. dūmodo ibi humor aſſiduus ſit. ꝙͣuiſnaſci ſi neceſſe fuerit ⁊ in ſiccitate nō deneget Et ꝓprieomnibus mēſibus. pͥmo a vere ad autūnum. Ex huiusgenere ſunt ypoſelinon et oloſelinon et petroſelinō. apios aut maiores facies. ſi ſemen ꝙͣtum tribus digitiſ cōp̄hendi pōt rariore lintheolo clauſum breuiqꝫ foſſa obrueris. ſic em̄ oīm germen ſeminū capitis vnius ſoliditate nectetur. Criſpi vero fient ſi ſemina pͥus tundāturvel ſi ſuꝑ areas naſcentes aliqͣ pōdera volūtētur: aut pedibus enata ꝓculcētur. apu ſemina vetuſtiora citius naſcuntur: que nouella ſunt ſerius ¶ XXIDe diuerſis apii ſpeciebusPlinius vbi ſupraPium ſexu diſtinguitur. Criſippus feminā eſſe dicit foliis criſpioribus et duris: caule craſſoſapore aūt ⁊ feruido Byoniſius vero marē nigriorem. breuioris radicis vermiculos gignentem. āboneutꝝ ad cibos admittēdum. īmo nephas omnino. Nāid defunctoꝝ epulis feralibus dicatum. Ip̄iuſ quoqꝫ viſus claritati eſſe inimicū. vermiculos gigni caule femīeIdeoqꝫ eos qͥ ederint ſterileſcere. In puerꝑiis vero abeo cibo comiciales fieri: qui v̓bera hauriunt. Innocentiorem tn̄ eſſe marem cuius cauſa eſt. ne īter nefaſtos dānetur frutices. Māmaꝝ duriciem emollit. impoſitiſ foliis et ſuauiores aquas īcoctum potui p̄ſtat. Succō maxime radicis cum vino. lumboꝝ dolores mitigat Et eodem iure inſtillato grauitatem crurium. Semen vrinacit ⁊ mēſtrua ac ſecundos partus. Et ſi foueantur: ſemiue decocto ſuggillata reddit colori. cū oui albo illinituꝫAut ex aqua coctum ⁊ potum medetur renibus. ī frigida vero tritū oris vlceribus Semē cum vino vel radixcū vino veteri: veſice calculos frangit Apiaſtꝝ hyginꝰ