LiberUndecimus
capitibus in aceto tritis īminuit. vel ſi aqua d̓cocta colluantur et in concaua dentiū addatur. ptęriaſes et prurigines ſanat potum: itemqꝫ cum aceto vel nitro tuſuꝫCōpeſcit diſtillatōes cū lacte coctum vel tritū et cū caſeo molli ꝑmixtuꝫ. Quo genere et raucitatem extenuatCoctum vtiliꝰ eſt crudo. elixūqꝫ toſto. ſic et voci cōfert.Tineas et aīalia reliqͣ īteraneoꝝ pellit: in aceto mulſococtum. Tenaſmo in pulte medetur. Tꝑm doloribus illitum valet elixū: et puſtulis cū melle coctum deinde tritum. Tuſſim curat. cū adipe vetuſto vel cū lacte coctū.aūt ſi ſāguis etiā excreetur vel purulēta ſint. Et pituiteſub pruna coctū potum. et cuꝫ melle pari modo ſūptumCōuulſis aūt et ruptis cū ſale et oleo ꝓdeſt. Nā cū adipe tumores ſuſpectos ſanat. Extrahit etiā fiſtulis viciacū ſulphure et reſina. valet etiā cōtra ſacros ignes Suggillata vel liuētia reducit ad colorem. Ex melle ꝯbuſtucredūt et comicialem morbum ſanari. ſi qͥs eo ī cibo vtatur ac potōe. Sꝫ et caput vnum ip̄ius cū laſerpicii obolo in vino auſtero potum quartanas excutere. Suppuratōes qͣntaſlibet ſanat: fracte fabe in coctū ⁊ in cibo ſūptū: donec ſanitatem reſtituat. facit et ſōnos et in totuꝫrubicūdiora corꝑa. venerem quoqꝫ ſtimulat. cum viridicoriandro tritum et ē mero potum. Porro vicia eiꝰ ſūtꝙ oculos hebetat. inflatōes facit. ſtomachum ledit ⁊ copioſius ſumptum ſitim gignit. Ceteꝝ cōtra pituitam ⁊galline et gallinaceis ꝓdeſt in cibo farre mixtum. iumētis quoqꝫ vrinam reddere: nō torq̄re tradūt. ſi eo tritonatura tangatur ¶ Ipocrates in quadam epl̓a. Alliūcalidum eſt vrinā deducit et mingitur. Corꝑi qͥdem bonum eſt: oculis vero ꝑnicioſumXVI¶ De ſpeciebus eius Auicenna inſecundo canonē.Tlium aliud eſt domeſticum. aliud ſilueſtre quodeſt amaꝝ et ſtipticum. eſt etiā aliud qd̓ d̓r porrinuꝫ: et eſt cōpoſite virtutiſ ex allio et porro. Eſtet aliud qd̓ d̓r allium ẜpentis. Eſt aūt alliū calefactiuuꝫet exiccatm̄ in tercio vſqꝫ ad qͣrtū: et ſilueſtre plus alio.allium reſoluit inflatōꝫ valde. et eſt vlceratm̄ et aduſtm̄cutis. Allii mōtani decoctō bibita et ſuꝑuncta: lēdes etpediculos interficit. Cinis eius cum melle linitus ſuꝑmorpheā et occultatōi oculi cōfert. Cōfert ⁊ alopicie facte ex materiis putridis. Allium ſilueſtre vulnera fraudulenta facit coherere. qn̄ recens ſuꝑ ea ponitur. Ideꝫallium aſſatum ſedat dolorem dentium. voceꝫ et gutturclarificat decoctum. Cōfert et tuſſi ātique et doloribuspectoris: ex frigore. Idem allium cōfert pūcture vermium venenoſoꝝ ac ẜpentum et morſui canis rabidi. debilitat aūt viſum et attrahit bothor in oculoſ. Qn̄ ſedeturin de coctōe folioꝝ eius ꝓuocat vrinam et m̄ſtrua ꝓuocat: et ſecundinā educit. ꝓpter vehem̄tiam aūt exiccatōnis et reſolutōis ſue: coitum impedit qn̄qꝫ ¶ Dyaſcorides. Aliii genera duo ſunt. vnum ſcꝫ ortiuum: aliud qd̓in egypto naſcitur: ſꝫ nō ſatis diſſimile. virtus ei eſt inſcida: inflatilis: ſtiptica: calida: ventrem purgat. ſtomachum ſiccat. ſitim cōmouet. corꝑa vulnerat. lūbricos latos excludit. vrinam ꝓuocat. morſibus venenatis mirifice ꝓdeſt. fluxum ſāguinis abſtinet. Cum vino bibituꝫrabidi canis morſum nocere nō ſinit. Comeſtum autemarterias limpidat: tuſſi tꝑaſi ſubuenit: pediculos et lentes occidit. Cōbuſtum et cum melle tritum et impoſitūliuores tollit: et alopicias detergit ⁊c̄. ¶ Cōſtantinusvbi ſupra Allium duplex domeſticum et ſilueſtre ſcilicꝫſcordeon. domeſticum calidum eſt ī medio quarti gradꝰqd̓ nocet calidis naturaliter. Acutam em̄ coleram citoſe cōburentē generat. Sed flegmaticis ꝓdeſt et eis quip̄parati ſunt ad paliſim. Sperma deſiccat: opilatōeꝫqꝫgroſſam et vētoſitatem diſſoluit. ventrē humectat. Un̄ypocras. Allium ſolutōꝫ facit. vrinam ꝓuocat: viſui nōcet qꝛ ꝓpter multam diſſolutōꝫ et deficcatōꝫ quaꝫ agit
viſus deficit. Ualet cōtra morſus reptilium et om̄s d̓olores: quaſi tyriaca magna. vn̄ quida dicūt illd̓ teriacāruſticoꝝ ¶ Idem in pātegni. Allia calidiora ſunt cepiet ſicciora. acuta ſunt et dolorem capitis faciunt. que ſicoquātur ardor ille amittitur. potōi ꝙͣ cibo meliora ſūtcocta magis nutriunt ꝙͣ cruda. ſanitatem cuſtodiūt. oꝛcalorem naturaleꝫ cōfortāt: digerere faciūt ¶ PlateariꝰAllium inqͥt groſſaꝫ diſſoluit ventoſitatē. ventrē humefacit. lūbricos et aſcarides excludit. vrinaꝫ ꝓuocat. morſum rabidi canis curat. eis etiā qui malam aquaꝫ potauerūt ſubuēit. Cathaplaſmatum locis groſſos hūoreshn̄tibus diſſoluit. dolorem dentium de frigiditate mitigat. Sitim ꝓpter flegma coagulatum ſtomacho āputatſcabiem: morpheam: impetiginē: et puſtulaſ in quocūqꝫloco fuerint: potenter curat: ſi ex eo ꝯfricētur aut cathaplaſmentur. Menſtrua et vrinas ꝓuocat. ſecūdinaꝫ expellit ſi in eiꝰ apozimate mulieres ſederint. Silueſtre allium virtutem habet ſicut domeſticum. tamen calidius¶ XVII.et ſiccius eſt.¶ De amaraco et ammone ¶ IſidorusMaracus eſt herba que et ſanſucus d̓r. cuiꝰ nōminis vſum virgilius etiam ad venerē referēsait: vbi mollis amaracus et illum: floribus aſpirās amplectitur vmbra. Apta eſt aūt hec herba vnguētis. vū et amaracus nomen traxit a puero regis cuiuſd̓qui calu lapſus dum ferret vnguenta: nouum ⁊ gratiſſimum ex cōfuſone odorem creauit ¶ Plinius libro. xxi.Amaracum dyocles medicus et ſycula gens appellaurunt quod egyptus et ſyria ſanſucuꝫ. vtroqꝫ genere videlicꝫ et ſemine et ramo ſeritur. viuaci vſu qͥbuſdam etodore. Copioſum eſt ſemen amaraco eque ꝙͣ ābrotano.Sed ābrotano radix eſt vna et alte deſcendēs: ceteris īſūmo terre leniter herens ¶ Actor. De hac aūt pleniſub nomine ſanſuci dicetur inferius. ¶ Dyaſcorides.Ammonis herbe duo ſūt genera ſcꝫ agreſtis et ortiuaOrtiua florem habet coccineuꝫ. altera vero albuꝫ et laccineum aut purpureum: folia vero minuta: ſicut coriandri et diuiſa. virgas tenues ac virides ſicut meconiumIn medio capitella nigra. Radix eſt ei ſicut oliue nodoſa: et curuata: curta. Agreſtis maior eſt ī omnibꝰ foliisqꝫ latioribus. Maiora quoqꝫ hꝫ capitella et longa: florem feniceum: aut melinum. Radices ſunt plures atqꝫtenues. Eſt alteꝝ genus āmonis nature inſcide: cuiusvirtus eſt inſcida: et acris et ꝓiectoria. ⁊ habet vim aperiendi. vnde ſuccus radicis eius naribus īmiſſus caputpurgat denteſqꝫ cōquaſſatos cōfirmat. et vulnera ſorddā limpidat. In dulcore cocta et impoſita tumorem oculoꝝ tollit: caliginem viſui detergit. Radix eius et foliacum p̄tiſana cocta lac mulieribus ꝓuocāt: ſuppoſita meſtruis imperant et cathaplaſmata lepram expurgant.¶ XVIIIDe andrafraxe et andragneDiaſcoridesNdrafraxiſ eſt olus duplici genere: videlicet ortiuum et agreſte. ventreꝫ molliunt ſi elixa ꝯmedantur: et cathaplaſmata papulis impoſitiſ medicantur. Semen eoꝝ ī mulſa bibitum yctericos curaAndrafraxi virtꝰ eſt leptomerica. dolorem capitis tollit cathaplaſmis adhibita. Tumoribus oculorum adhibita ſubuenit. ſtomachi fatigatōes impoſita tollit. Succus eius nefreticis medetur. eius folia tuſa et impoſitaignem ſacruꝫ compeſcunt. eademqꝫ comeſta: veſice dolores amputant: ⁊ ſimiliter reuma ſtomachi ventrēqꝫ qhibent. febres acutas extinguunt: et lūbricos rotundoſꝓdeſtqꝫ ſanguinem reiicientibus ac dyſentericis auxiliatur. ocl̓is quoqꝫ cathaplaſma vtiliter adhibetur Reumatiſmum inteſtinorum compeſcit adhibita. doloresquoqꝫ matricis mitigat ſuppoſita. Eſt enim andrafraxis abundanter humida: mediocriter frigida. nil habēs