LiberUndecimus

peneniſ: vermes quoqꝫ venenoſas qn̄ ſternitur: fugat ⁊interficit. Decoctum cū oleo ſtomachū calefacit et etiācaput ſimiliter. Uulneribus aūt recentibus nō eſt ꝯuenies ſed mordicat ea ¶ Cōſtantinus vbi ſupra. Abrotanū eſt calidū in ſecūdo ſiccū in pͥmo. In cuiꝰ apozimate mulieribus ſedētibus m̄ſtrua ꝓuocatur. ſecundinā fetuſqꝫ mortuos expellit. Idem quoqꝫ lapideꝫ frāgit ſtrīciriā ſoluit. potatūqꝫ lūbricos et aſcarideſ occidit. Pulueriſatum et mixtum orde i farina: ſoluit apoſtemata dura. Ciuis eius cū oleo vetuſto mixtus. alopiciam ſanatoccurritqꝫ locis pilos nō habētibus. Abrotanaleō ep̄ytimatum rigorē tollit febriū ¶ Macer. Tercius abrotano legitur gradus eſſe caloris. vnde iuuat neruos ⁊ cauſqs pectoris omnes. Illius elixi ſi ſit decoctio ſumpta.Sic quoqꝫ diſpnoicis ꝓdeſt tuſſimqꝫ repellit. Et ꝓdeſtlnbis: ſic vuluaꝝqꝫ querelis. Oībus his crudū cū vinopderit hauſtum. Urinam purgat ſic ⁊ p̄cordia mundatSic curat ſchyaſim ſic ſumptū mēſtrua purgat. Serpētes nidore fugat: bibitūqꝫ venena. Illorum extinguit:ſedat quoqꝫ frigora febris. Anteꝙͣ venenatus ſi mixtoſumitur āne. Aut oleo quo decoqͥtur ſi mēbra pungas.ūbricos ventris hāc ſepe bibēdo necabis. Huic pāismicas ⁊ mala cidonia iungēs. Inſimul āne coqͣs: oculorū cocta dolori. Appōas vel feruori curabis vtrunqꝫ.Stirpes infixas vel ſpinas detrahit ip̄m. Appoſitū ꝑſe vel adep̄s ſi iungitur illi. Hoc etiaꝫ venerem puluinoſubdita tātū. Incitat in venerem nociuiſ potata reſiſtit¶. XIII¶ De acalifice et acetoſa ¶ DIaſcorides.¶ Califex vel vt alij dicunt ignida. latine diciturvrtica. eius altera maior altera minor. q̄ et vſualis eſt. ſimplex cuꝫ tenui ſemine foliiſqꝫ minusaptis. altera vero eſt agreſtis cuꝫ denſioribꝰ atqꝫ nigrioribus et latioribꝰ foliis. Que cathaplaſmati impoſitacorꝑis fricatōem dolorem atqꝫ pruritum faciunt. Sedrecorpatiue virtutis ſūt. Similiter lyenoſis medenturſimilibuſqꝫ duriciis. et his etiam qui vexati fuerunt abanimalibꝰ venenatis. Eadem cocta et cōtrita ventrememollit. Semen eius ꝑfectam tentiginem ac ventrē mouet. folia ſemenqꝫ daforetica ſūt. et leptomerica abūdanter in virtute. ſanātqꝫ ſine nimia calefactōne. humores pingues ac glutinoſos educit ex torace ac pulmonehabet autem in ſe ventoſitatis aliquid ad luxuriaꝫ ꝓuocandam: et libidinem excitādam. Eſt aūt acalifex valdecalefactoria q̄ morbuꝫ regium emendat. ex vino potataSemen eius miſſum ī ātidotis: ꝓdeſt colericis. Cū melꝰle tritum ⁊ in modū electuarii datū tuſſim veterē ex frizore cōceptam emēdat ac hūores calore ſuo diſſoluit.Auicenna. acetoſa herba alia eſt domeſtica: alia ſilueſtris: q̄ d̓r etiā ſilueſtris ſicla. ſilueſtris in oī re fortior ēet natura ī pͥmo frigida eſt. et ficca ī ſcd̓o. et ſemē eiꝰ frigidū ī pͥmo et ſiccū ī ſcd̓o. In ip̄o eſt ſtipticitas ⁊ reſolutio ꝑua. et acetoſa magis eſt ſtiptica. Et illa q̄ nō eſt vehemētis rubedis plus nutrit: et eſt endinie ſimilis. Coleram ſuꝑat oīs. et humor eius eſt laudabilis Radix eꝰcum aceto cōfert vlceroſe ſcabiei. et cocta cum vīo confert ī emplaſtro impetigini. Ex ea quoqꝫ fit emplaſtruꝫſcrofulis. Et d̓r ꝙ ſi radix eius ſuſpendatur collo hn̄tisſcrofulas iuuetur ea. Colluitur ad dentem doloroſū. oscum ſucco eius. et decoctō in vino cōfert apoſtematibꝰque ſunt ſub auribꝰ. ꝯfert vctericie nigre cū vino ſedatqꝫ nauſeam. Et d̓r ꝙ in eius foliis eſt q̄dam lenificatio:et in ſemīe ꝯſtrictō. Dixerūt tn̄ qͥdam ꝙ in ſemīe acetoſe nō frixo lubricitas eſt et lenificatio. Radix eiꝰ tritaꝯfert fluxui matricis: cum vino bibita. et lapideꝫ ī renibus fragit. viſcoſitas que in ip̄o eſt ꝯfert inteſtinoꝝ raſure: que accidit ex ſiccitatis ſuꝑfluitate. Cōfert etiampucture ſcorpionis: et ꝓprie ſilueſtris. Et ſi ſemen eiusadmiſtretur ante puncturam. non ei punctura nocebit.XIIII

¶ De allio et eius natura ¶ IſidorusLlium dictum eſt eo qd̓ oleat. ¶ Ambroſius inexameron libro. v. allium tātam vim̄ odoris hꝫvt eum leoꝑdus ſuſtinere nō valēs: fugiat. vnd̓ſi qͥs allium alicubi ꝯfricauerit. leoꝑdus inde reſilit necreſiſtit ¶ Plinius de hiſtoria naturali libro. xix. Alliūad multa ruris p̄cipue medicamēta ꝓdeſſe creditur. Tenuiſſimis et q̄ ſeꝑantur ī vniuerſum velatur m̄branis.mox pluribꝰ coaugm̄tatur nucleis. et his ſeꝑatim veſtitis aſꝑi ſaporis et quo plures nūclei fuere. hoc eſt aſꝑiꝰTedium huic quoqꝫ halitu vt cepis nullum tn̄ coctis.Beneꝝ differētia. In tꝑe p̄cox matureſcit. lx. diebꝰ Allium cip̓um greci vlpicum appellauere Alii ātiſcoridiōp̄cipue affrice celebratum īter pulmētaria ruriſ grādiꝰallium tritum cum oleo et aceto miꝝ ꝙͣtū īcreſcat ſpūaQuidam ⁊ allium vlpicum ī plano vetāt ſeri. caſtellatūqꝫ grumulis impōi diſtātibus inter ſe pedeſ ternos Inter grana debent intereſſe quatuor digiti. ſimulqꝫ vt folia erupuerint ſariri. Grandeſcunt quo ſepius ſariūturEt mature ſcentium dep̄ſſi caules in terra obruūtur. ſicqꝫ ne in frōdem luxurient cauetur. In frigidiſ vtiliusvere ſeri ꝙͣ autumno. Ceteꝝ vt odore careat hec oīa cūluna ſub terra ſit iubētur ſeri. et cū in coitu colligi. Menādere grecis autor eſt. Allium edētibus ſi bete radicēin pruna toſtaꝫ ſupederint: odorem extingui Sunt qͥ ⁊alliū et vlpicum inter cōpitalia et ſaturnalia ſeri aptiſſime putēt. Allium et ſemine ꝓuenit ſꝫ tarde. pͥmo em̄ annō porri craſſitudine capite efficitur. Seq̄nti diuiditurtercio ꝯſūmatur. pulcriuſqꝫ tale a qͥbuſdam eſtimatur.In ſemen exire a qͥbuſdam vetatur. ſꝫ intorq̄ri caulis ſationis gratia. vt caput validius fiat. Ꝙ ſi diutiꝰ alliūaut cepe inueterari libeat: aqua ſalſa tepida intinguenda ſunt capita. ſicqꝫ diuturniora fient. et vſui meliora.ſꝫ in ſatu ſterilia. Alij ꝯtenti ſunt ea pͥmo ſuꝑ prunasſuſpēdiſſe ſicqꝫ ne germinent arbitrātur abunde ꝓfeciſſe. Quod allium cepāqꝫ extra terram certum eſt facere.⁊ cauliculo acto euaneſcere Aliqͥ ⁊ alliū palea ẜuari putāt optime. Allium eſt in aruis: ſpōte naſcēs allium vocatum quod aduerſus imꝓbitatem alitum depaſcētiuꝫſemina coctum ne renaſci poſſit: abiicitur. Statimqꝫ illud cum deuorauerint aues. ſtupentes manu capiuntuet ſi paululum ſe ꝯmouerint al̓. ꝯmorauere reſopite Eſtet aliud ſilueſtre qd̓ vrſinuꝫ vocant. odore molli. capitep̄tenui: foliis grādibꝰ ¶ Palladius vbi ſup̄ libro ſcd̓oMenſe ianuarii allium ⁊ vlpicum bn̄ ſeri poteſt: ſꝫ allioalba terra ꝓficiet ¶ Ideꝫ in libro. xii. Menſe quoqꝫ nouembri allium vel vlpicum ſeritur bn̄. terra maxime alba foſſa ⁊ ſubacta ſine ſtercore. Sulcos in areis oꝑtꝫ fieri. ⁊ in locis altioribus ſemina poni qͣtuor digitis ſeꝑata. nec altius foſſa equaliter ſarculanda ſunt ⁊ inde pl̓eſcent. Si capitatum facere volueris alliū vbi ceꝑit caulis ꝓdire: ꝓculca. ſic quoqꝫ ſuccus reuertetur ad ſpicasFertur aūt ſi luna ſub terriſ poſita ſeratur: ⁊ iteꝝ ſb̓terris latente luna vellatur allium. odoris feritate cariturūDeniqꝫ vel paleis cōdita vel fumo ſuſpenſa: durabuntalliXV¶ De virtute ipſius in medicina.Pliniꝰ libro. xx.Alii magna vis eſt ꝯtra aquarum ⁊ quorūlibetlocoꝝ mutatōes. Odore ẜpentes abigit ⁊ ſcorꝑiones odore. ⁊ omniū beſtiaꝝ ictibuſ medeturac pͥuatim cōtra emorroidas cum vino illinitur. Cōtracanis morſus. ⁊ in vulnera cum melle īponitur. Suſpirioſis coctum aliqͥ crudum aliqui ⁊ tritum in lacte dederunt. Praxagoras et cōtra morbum regiuꝫ vino miſcuit. et cōtra ileū in oleo et pulte ſic illinit: ſtrumis quoqꝫ. Antiqui et inſanientibus dabant crudum. dyoclesautem freneticis lixum cōtra anginas tritum illud imponi: et gargariſare prodeſt. Dentium dolores tribus