LiberUndecimus

dixiſſe nuncio fertur. Si ſcirēt inqͥt qualia vel ꝙͣ pulcraſint olera mea nunꝙͣ mandaſſent mihi talia ¶ Pliniusvbi ſupra. Antiqͥtus nihil prius eſt mirata natura ꝙͣ ethe ſperidum ortos ac regum adonis et alcinoī. Itēqꝫ pēſiles ſiue illos ſemiramiſ vel rex aſſirie cyrꝰ fecerit Romani qͥdem reges ip̄i coluerunt ortos Quippe ſuꝑbusetiam tarqͥmus inimicū illū ſeuū atqꝫ ſāguinariuꝫ filioremiſit ex orto. In duodecim tabulis leguꝫ nuſꝙͣ noīatur villa: ſed ſꝑ in ea ſignificatōne ortus. In orto veroediuꝫ. Iam qͥdē ortoꝝ noīe delicias agros. villaſqꝫ poſſident in ip̄a vrbe. Primꝰ hoc epycuruſ ortoꝝ magiſterinſtituit athenis. nam vſqꝫ ad eū moris nō fuerat haberi rura ī opidis ¶ Auguſtinus ſuꝑ geneſim libro. viii.Quid oꝑe agriculture innocētius eſt notantibus: et qͥdplenius magna ꝯſideratōe prudentibus. Sane videmꝰetiam nūc tāta voluptate animi quoſdam agricolari: vteis magna pena ſit inde ad aliud auocari. Quid ergo aberrat a vero ſi credamus etiā hoīem pͥmū in ꝑadiſo ꝯſtitutum vt oꝑaretur agriculturā: nō labore ẜuili ſꝫhoneſta voluptate animi. Quicqͥd em̄ deliciaꝝ agricultura nūc habeat tūc ī illa lōge āpliꝰ erat qn̄ nihil aduerſi terre vel celo accidebat. Non em̄ erat laboriſ afflictōſꝫ voluptatis exhilaratō. Cum ea q̄ deus creauerat homini oꝑis adiutorio leuius ꝓuenirent atqꝫ feraciꝰ. vn̄creator ip̄e laudaretur vberiuſ: qͥ aīe ī corꝑe ꝯſtitute rationem oꝑandi dediſſet: et facultatem. qͣntū aīo volentiſatis eſſet non quantum inuitum corpus cogeret¶ De collocatione et diſpoſitōe ortorumIII¶ Pliniꝰ libro. xixRtos non eſt dubiū eſſe ville iungēdoſ. riguoſqꝫ maxīe habendos ſi ꝯtingat ꝓfluo amne. Siminus ē puteo pertica organiſue pneumaticistollendo: nō hauſtu rigādo. Solū em̄ ꝓſcindēdum a fauoneo ī autumnū p̄parandū. ⁊ poſt. xiiii. dies. iterādūqꝫ āte brumam. Octo iugeꝝ oꝑis palarii iuſtum eſt. fimū nō tres pedes alte cum terra miſceri. areis quoqꝫ diſtingui: eaſqꝫ ſupinis puluinoꝝ thoris ābiri ſingulistramitum ſulcis: qua detur homī acceſſꝰ. ſcatebriſqꝫ decurſus. ¶ Palladius de agriculturā libro pͥmo. Ortꝰdomui debet eſſe ꝓximuſ. ac ſterquilinio maxīe ſubiectꝰcuiꝰ eum ſpōte fecūdet ſuccus. Ab area vero lōge ſitꝰquia puluerem paleaꝝ patitur inimicū. felix aūt īpoſitōilla. cui leniter inclinata planicies curſus aque fluentiſderiuat ꝑ ſpacia diſcreta. Si vero fons deſit. aut īprim̄dus eſt puteus. aut ſi hoc nequeas. piſcina ſuꝑius conſtruenda: vt aquas illi pluuia cōferente: ortus ꝑ eſtiuosrigetur ardores. Si hac oī difficultate carueris: ſemꝑaltius tribus vel qͣtuor pedibus ad piſcine ſimilitudīeꝫortulum fodies: qui ſic cultus negligat ſiccitates. Sedhinc ꝙͣuis ꝯtra neceſſitatem adiutā ſtercore cōueīat q̄libet terra. tn̄ hec genera ſunt in electōe ſulcanda. Cretaquam argillam dicimꝰ: atqꝫ rubrica Illud quoqꝫ ſeruain ortis quos humoris natura nō adiuuat. vt partes diuiſas. et hyeme ad meridiem: eſtate ad ſepiētrionē ſpacia colenda cōuertas. Multa qͥdē ī ortis ſepiendis ſuntgenera munitōis. Alii nēpe luto īter formas clauſo. parietes figuratos ex ꝑtibus imitātur. Quibꝰ aūt ſuppetit. maceries luto ⁊ lapide extruūt: pleriqꝫ ſine luto cōgeſta ī ordinem ſaxa cōponūt. Nōnulli foſſis ſpacia colenda p̄cingūt Qd̓ vtiqꝫ vitandum eſt. qm̄ orto ſb̓ducithūores: niſi forte locus paluſtris colatur. Alii vero ſpinaꝝ palmas et ſemina munitōni diſponūt Sed meliuserit rubi ſemina ⁊ ſpine q̄ rubus caninuſ vocatur matura colligere: ⁊ cū herui farina ex aqua macerata fimosmiſcere. de hīc ſparſos veteres hoc mixtionis genere īducere: vt intra fimos ſemina recepta ẜuentur vſqꝫ adverni tꝑis. inicia. Cum vero ſepes eſt futura: duos ſl̓coſtribus a ſe pedibus ſeꝑatos oportet ſeſquipedis alti

tudineꝫ facere. ac vtroſqꝫ fimos cū ſeminibus leni tertāobruere. Ita triceſima die ꝓcedūt ſentes: quos tenerosadminiculis opus eſt adiuuare. qui inter ſe ꝑ ſpacia vacuo relicta iungētur. Porro aree faciēde ſunt anguſtioreſ ac longe. hoc eſt duodecim pedū lōgitudīe ⁊ ſex latitudine. ſintqꝫ ꝑ ſpacia vtrinqꝫ purgāde diuiſe. Margines aūt eaꝝ huidis locis vel irriguis duobꝰ pedibus inrigantur. ſiccis vno ſufficiet extuliſſe. Inter areaſ ſi humor cōſueuit effluere. altiora ip̄is areis ſpacia debēt eſſe: vt facilius ingrediatur aream de ſuꝑiori ꝑte humoradmiſſus. ⁊ vbi ſiccitatem ſaturauerit: in alias aduertipoſſit excluſusIIII.¶ De agri colendi electōe ¶ Plinius li. xvijGer optimus iudicatur a radice montium planicieqꝫ in meridie excurrente. qui eſt totiꝰ itaAlie ſitus. Terra vero optima eſt tenera. id ē temperate vbertatiſ. ip̄aqꝫ molli ⁊ facilis culture. nec madida nec ficiēs. Poſt vomerem niteſcens. quā etiā recēteꝫexqͥrunt alites īprobe vomerem comitātes. coruiqꝫ aratoris veſtigia ip̄a rodentes. Certe cicero lux altera doctrinaꝝ meliora inquit ſunt vnguenta que terrā: ꝙͣ quecrocum ſapiūt. hoc em̄ maluit dixiſſe: ꝙͣ redolent. Ita ꝓfecto illa erit optima terra q̄ ſapiet vnguenta. Ꝙ ſi admonendi ſumus: qualis ſit odor ille terre qui q̄ritur: ſepe cōtingit etiam illa qͥeſcente ſub occaſu ſolis: ī quo loco celeſtis arcus capita ſua deiecerit. Nā cum a ſiccitate ſua cōtinuo īmaduerit ymbre. tūc emittit illum ſuumhalituꝫ diuinuꝫ ex ſole cōceptum cui comꝑari ſuauitasnulla poſſit. Is de ip̄a terra odor optime iudicabit. Tafere in noualibus ceſa vetere ſilua: q̄ cōſenſu laudatur.⁊ in frugibus qͥdem ſerendis eadeꝫ terra vtilior ītelligitur. quotiens intermiſſa cultura quieuit. quod in vinernō fit. Reꝝ aūt omniū q̄dam ſunt ī alto ſecreta ſuo cuiqꝫ corde ꝓuidenda. Non eadem terra plerūqꝫ cōuenitarboribus q̄ frugibꝰ. Nec pulla qͣlem habet campaniavbiqꝫ vitibus optima eſt. aut que tenues exalat nebulas. nec lubrica. multis quoqꝫ laudata. Cretam ī alban̄ſiū pompeianoꝝqꝫ agro ⁊ argillam. cunctis generibuſad vineas pinguēs: quāꝙͣ p̄pingues āteponūt Qd̓ accipitur in eo genere inuicem ſabulum album. In ticinienſi ⁊ in multis locis nigram. Itemqꝫ rubrū etiam pīgu¶Iterre ꝑmixtum infecūdum eſt¶ De agricolarum inſtitutōeRgumenta quoqꝫ iudicantium ſepe fallūt Nōem̄ vtiqꝫ letum ſolum eſt: in quo ꝓcere nitēt arAbores: p̄terꝙͣ illis arboribus. Quid eī abiete ꝓcerius: aut qͥ alia vixiſſe poſſit in eodem loco. Nec luxurioſa pabula pinguis ſoli ſꝑ indicium habent. Nā quidlaudatius. germanie pabulis. ⁊ tn̄ ſtatim ſubeſt harenatenuiſſimo ceſpitum corio. Affligit agricolaꝫ terra quecarbunculuſ vocatur. eāqꝫ vitē emendari putatur Uirgilius ⁊ q̄ filicem ferat: nō imꝓbat vitibus Salſeqꝫ terre multa melius credūtur tutiora victis innaſcentiū animalium. Quaſdam etiam pruinis ac nebulis paſci diximꝰ vites. Quid qd̓ mutatur ſepe iudicata quoqꝫ ⁊ diucōprehenſa In theſſalia circa lariſſam emiſſo lacu friḡdior facta eſt regio. deſieruntqꝫ olee q̄ priꝰ fuerant Circa philippoſ quoqꝫ cultura ſiccata. regio mutauit habtum celi. At ī agro ſyracuſano aduēa cultor elapidatoluto ſole ꝓdidit fruges donec lapides regeſſit. In ſyriterram leuem tenui ſulco impͥmunt vomerē. qꝛ ſubeſt ſaxum exurens eſtate ſemina Trachia rigore: fruguꝫ fetilis eſt. eſtibus affrica ⁊ egiptus. In calchia rhodoriinſula locus quidam eſt adeo fecundus: vt ſuo temporiordeum ſatuꝫ demetant. ſublatumqꝫ ꝓtinus ſerūt: ⁊ cūalijs frugibus metunt. Glareoſum oleis ſolum aptiſſimum eſt in venefrano. pinguiſſimum in betica. Tanta ēargumentorum ac ſoli varietas ⁊ differentia.¶ V