LiberDecimus

eius quā coronopō vocāt ¶ Dyꝫaſcorides. Tribuli genera duo ſunt. ſiccus et humidus. Siccus habet foliaandragine ſimilia. ſed teneriora. haſtas longas teneratet porrectas. in quibus ſunt ſpine. Naſcitur aūt in lociſdeſertis. humidus vero naſcitur in fluminibuſ. cꝰ comaſuꝑ aquam extenditur. et folia ſuꝑnatant. haſtam habꝫin ſūmo groſſam: ad radicem vero tenuem: habēteꝫ ī ſetenues ſpinas ſicut ſpica. Semen eſt ambabus. virtuseſt illi frigida et ſtiptica. et deſiccatiua. et leptomeris īdamatōes faciēs. Om̄es qͥdem tumores impoſiti ſparcūt. addito melle naptas .i. oris putredines tollunt. faucibus et gingiuis opitulantur. Succus eoꝝ nobilibuscolliriis admiſcetur. ſemen eoꝝ calculos frangit et excludit. Terrene ſemen bibitum et impoſitū morſibꝰ venenatis occurrit. eiꝰ elixatura ſparſa pulices necat. Indumine tracie herba eiꝰ equi eneruantur. ¶ AuicennaHaſcelr .i. tribuli ſcd̓m dyaſcoridem due ſunt ſpecies. q̄crigide ſūt et ſicce. Alii vero dixerūt ꝙ eſt calidus ⁊ ſiccus ī pͥmo. Eſt et magis ſimile haſcek terre noſtre. Silneſtris qͥdem plurime terreitatis eſt. domeſticus auteꝫplurime aquēitatis In ip̄o eſt ꝓhibitio effuſionis materieꝝ ꝓpter ſtipticitatem ſuam. ⁊ maturatio ⁊ lenificatio. ꝓhibet ergo accidere apoſtēata calida. et eſt bonusapoſtematibus gutturis. Cōfert vlceribꝰ antiqͥs et putridis in carne cum melle. Itaqꝫ bonus eſt vlceribꝰ ginriue putridis Intrat etiam ſuccus eiꝰ in alcofol. Itemfacit angmentū ī coitu. fragitqꝫ lapidem renū ac veſiceſimiliter et ſuccus eiꝰ. et cōfert difficultati vrine et colice. fructus aūt ſilueſtris cōfert morſui vipere. cuꝫ vinoquoqꝫ venenis pernicioſis. Ex eiuſdem decoctōe ſi qͥsocum aſꝑſerit pulices interficit.CXLVIII.De trifolio et tripolio ¶ IſidorusRifolion a grecis trifillū vocatus eſt: eo ꝙ ſitfoliis trinis ꝑ ſingulas ānotatōes. ¶ Pliniuslibro. xxi. Folio coronat et trifoliū. Cuiꝰ genera tria ſunt. Niphantes greci vocant. Alii aſpalthiō ⁊maiori folio: quo vtūtur coronarii. Alterum acuto oxytriphillon. Terciuꝫ ex omnibꝰ minutiſſimū et inter hecneruoſi qͥbuſdam cauliculi vt marathro hippomaratromyophano Utuntur et ferulis et corimbis ⁊ hedere flore purpureo. Eſt et in alio genere eaꝝ ſilueſtribus roſisſimilis. et in his tm̄ colos delectat: odor aūt abeſt. Trifolium creditur ad ſerpentum ictuſ et ſcorꝑionū eximiep̄ualere. Serpenteſqꝫ nunꝙͣ ī trifolio aſpici. Pretereacōtra venena oīa .xxv. eꝰ grana ꝓ ātidoto ſufficere. Id̓animaduerto ſemen eiꝰ cuiꝰ mīma ſūt folia. vtile ad cuſtodiendam mulierum illitum in facie cutis gratiam.Byaſcorides. Trifolii genera ſunt quatuor .ſ. odoratūacutum parthemō et leporinum. Semē eiꝰ et folia cumaqua bibita. pleureticis diſſuriis. epilenticis. et ydropicis munitio et ſingulare p̄ſidiū eſt. Stericis opitulaturmēſtruis imꝑat. folia eiꝰ cū oximelle accepta morſibꝰ venenatis occurrūt. trita vero ⁊ cum vino bibita febribuſvt d̓r tercianis medicantur. Tripolion in locis naſcit̉maritimis .i. litoribus ip̄is. folia qͥdem hꝫ apio ſimiliaet groſſa. haſtamqꝫ duobuſ palmis longam in capite diuiſam. florem dicitur ter mutare in die. Nam mane colorem facit album. media vero die purpureū. ſero ceruleum. Radix eſt illi alba et odorata. virtus aūt cādidiſſima. Bibitum humores ventris aquoſos deponit. vrinam ꝓuocat. acceptis venenis occurrit. ¶ Plinius libro. xxi. Polion ſiue tripolion apud grecos herbam inclitam muſei et heſiodi laudibꝰ ad oīa p̄dicātiū vtilemſuꝑqꝫ cetera ad famā quoqꝫ dignitatis ꝓrſus mirā: ſimodo vt tradunt eius folia māe cādida: meridie purpurea. ſole occidente aſpiciuntur cerulea. Duo ſūt generaeius. Cāpeſtre maius: et ſilueſtre minus. folia caniſ hominis ſimilia. a radice palmo nunꝙͣ altiora. ¶ Actor.Uidetur idem eſſe polion qd̓ tripolion. qd̓ eī dictū eſt d̓tripolio iuxta dyaſcoridem de polio dicit plinius d̓ quo

. CXLIX.iam dictum eſt ſuꝑius. ¶¶ De turbith ¶ PlateariusUrbith eſt radix cuiuſdā arboris .i. fruticis inindia et arabia naſcentis. ī tercio gradu eſt calida et ſicca. ꝑ bienniū duratiua. Eligēda ē illaq̄ in medio eſt ꝯͣcaua. ẜm longitudinē non hn̄s interiusfuſtem. et ſi habet extrahi debet: cum in medicina ponitur et ſit talis que non facile puluerizetur ꝓpter nimiaꝫeius violentiā ꝑ ſe non datur ſed hac medicine appetenter acuuntur. virtutem habet diſſoluendi humores: etflegma p̄cipue ab extremis partibus attrahendi. valꝫ ꝯͣtra illiacaꝫ ⁊ archeticam et podagram cū aliquā medicina confectus his morbis ꝯpetenti. Puluis eius cumoleo roſarum modico ad reprimendum eiꝰ maliciam addito gūmi arabico ac melle bn̄ deſpumato. carnem mortuam corrodit et ꝯſumit ¶ Conſtantinus. Turbith eſtradix q̄ intus et extra aliqn̄ eſt albi et citrini coloris Inuenitur in ſyria et arabia. Arbor eius eſt quaſi ferula.que ī tercio gradu eſt calida et ſicca. flegma frigidoſqꝫtimos ac viſcoſos humores purgat. ꝓinde vtilis eſt podagre frigide ac dolori arthetico. nocet tn̄ et āguſtiā facit ſtomacho. vnde poſt inungi oꝑtet cuꝫ oleo violaceovel amigdalino ¶ Auicenna. Turbith meliꝰ eſt albumviſibiliter et cōtritum. habens foramina ſicut cāne ſubtilis foramina: planum velociter frangibile. non groſſūꝑforatum eſt debile. ſed eiuſ rectificatio eſt: vt friceturcortex cinericius donec remaneat albus. et quod ꝯtritūeſt de ip̄o ꝯiūgatur cum oleo amigdalino. Cōfert egritudinibus neruoꝝ. ſolutōe flegma educit plurimuꝫ. Etſoluit aliqͥd ex humoribus parumꝑ aduſtis. Et hoc cuꝫaſſumitur tritum. Ecōuerſo aūt decoctum ẜm quoſdaꝫeducit humorem crudum ex anchis. et quod verius eſteducit ſubtile flegma et ſic cum zinzibere ꝯfortetur: etaliquo quod habeat virtutis acuitatem educit groſſumet crudum humorem.AL.¶ De tipo et titimallo IſidorusIpus circa fontes vel paludes et ſtagna naſcit̉ſic dictus qꝛ ab aqua ſe inflat. vnde ⁊ ambicioſoꝝ hoīm ſibiqꝫ placentium tumor. typus dicitur. Tytimallus nomen ſumpſit ex hoc ꝙ foliorum cōmam ad radium ſolis circumactam conuertat. Namgreci tytan ſolem vocant: et mallonem coma. ¶Platearius. Tytimallus eſt herba in tercio graducalida et ficca multe ſunt eius ſpecies. Eſt enim vnaque eſula dicitur. Alia vero laureola. alia vero cathapucia. Alia quoqꝫ canabulla ex cuius lacte medicineacuuntur. ¶ Ex ſinonimis. Habet ſpecies quinqꝫ titimalllus ſed non vtuntur medici noſtri niſi tribus: videlicet anabulla ⁊ eſula ⁊ cathapucia. lacte quideꝫ anabulle. cortice radiciſ eſule. ſemine vero cathapucie. ⁊ ſūptūeſt tytimalli nomen ex eo ꝙ oīs eius ſpecies cōas ſuasvertit ad ſolem ¶ Dyaſcorides. Tytimalli genera ſuntſeptem. primum eſt maſculus ⁊ cariticas dicitur. ẜm femina ⁊ carides vocatur. Tercium paralmos. Quartuꝫylioſcopos. Quintum dendrodes. Sextū plathipholosSeptimum vero cyparaſias dicitur. Caritias habꝫ haſtas vno cubito longas ⁊ rufas lacrimumqꝫ viſcōſum⁊ album. folia circa haſtas oliue ſimilia. ſꝫ minora ⁊ anguſta. Radix eius eſt groſſa atqꝫ lignoſa. In haſta eiuſſunt come iunco ſimiles in quibus ſemen eſt. Naſciturin locis montuoſis ac aſperis. lacrimuꝫ eius ventrē ſoluit. flegma coleramqꝫ deponit. hoc facit acceptū vt poſca. Nauſeamqꝫ ꝓuocat acceptum cum mulſa. vindemiaꝝ tꝑe colligitur. Sed obſeruandum eſt ne hoc in vētofiat. vel ne manus oculis applicentur. Sed anteꝙͣ exiccetur. manus ⁊ facies axūgīa vel argilla tenera ꝑungatur. Odor eius gulam exaſꝑat. Succus eius viridis infricatus capillos tollit. ⁊ in ſole de capillatis locis ꝑunctus. capillos rubeos educit. Impoſitus foramī dentisdolorem compeſcit. Sed cera concludi debet: ne fauces