Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberSccimus

Ꝙj.et ꝓpter hiemem frigeſcunt.PlateariusDe tapſiaApſia in tercio gradu eſt calida et ficca. treſānos ſeruatur. Radix eius medicine competitvſui. ſed nunꝙͣ debet ſe dari prīcipaliter educit vomitum. ſecūdario ſeceſſum. In medicinis vomit iuiſ maxīe ponitur ſed qn̄ terit̉. oꝑtet terenſ maxime faciem et oculoſ cooꝑiat: vt paꝝ aut nihil videat. teſticuloſqꝫ: qꝛ cito inflātur. ſi aliqͣ inflatio euenerit. īfundatur pānuſ in aceto: et fiat inde ꝑtiſ infrigidate fricatio. vel idem fiat ſucco etrahith. virtutem hꝫ hūcres diſſoluendi. et ad ſuꝑficieꝫ corꝑis attrahendi. et ingroſſam ventoſitatem reſoluendi Plinius libro. xiiiTapſiam vocauere quidam ſemen ferule: eo deceptiferula ſine dubio eſt tapſia: ſed ſui generis. feniculifoliis. inani caule. nec baculi longitudinē excedente. Semen quale ferule. radix cādida. inciſa lac emanat. contuſa ſuccō abdicat oīa venenata. Quippe fodiētibꝰ etiam nocꝫ ſi minima aſpiret aura intumeſcunt corꝑa. faciemqꝫ ignes acri inuadunt. et ob id ceroto pͥus illiniuntQuibuſdam tn̄ morbis auxiliari dicūt medici ꝑmixtaꝫalijs. Item ī alopiciis: ſuggillatiſqꝫ ac liuentibꝰ. ceū vera remedia deſint: vt ſcelera cōtractēt. Sed iſta p̄texuerūt noxio inſtrumēto: tātumqꝫ īpudentie eſt vt venenūartis eſſe ꝑſuadeāt. Tapſia eſt in affrica vehemētiſſīa.Quidā meſſes caulem incidunt: et in ip̄a radice excauant quo ſuccus ꝯfluat arefectumqꝫ tollunt. Alii foliūRadicem in pila tundūt et ſuccum in ſole coactū etiamin paſtillos diuidunt Idem in libro. xxvi. Ad lichēasvtuntur et thapſie radice melle trita. angine et argemonia medetur ex vino ſūpta. Conſtātinus vbi ſupTapſia eſt herba ſuꝑ terrā ſaliēs. id eſt brachiū cuiꝰ color rubeꝰ eſt. frōdes habet virides. aliqͣntulū colori plūbeo ꝑtinentes. Cortex aūt radicis eius rufus: nigredini paꝝ attinens: ſed intus eſt citrinus. hic cortex medicine cōgruit. calidus et ſiccus in tercio gradu. Groſſoſet viſcoſos humores attenuat. et valet ſchyaticis ac podagricis. flegmaqꝫ viſcoſuꝫ vbicūqꝫ fuerit purgat Miſcetur et mediciniſ īpetiginis. morphee atqꝫ ſcabiei. colatiuus eſt ac mundificatiuus. Byaſcorides. Tapſia dicta eſt eo in thapſo inſula in pͥmo inuēta eſt. frutex eſt illi feniculo ſimiliſ: habens folia ſimilia maratrohaſtas tenuēs ī qͥbus ſingulis ſunt capitella: ſicut ī anto. flos aūt eſt niger ſiue melinuſ. ſemenqꝫ latum feruleſimile: ſed minus. Radix eſt illi alba et maior. coriū habens groſſum: et in odore inſcida. Succus eius qn̄ colligitur. colligens ſit cōtra ventum ſitus. qꝛ manus etfacies ebullient. virtus eſt ei calida et catartica. Coriūradicis eiꝰ et ſuccum et lacrimū accepta mulſa ſuꝑiꝰ etinferius hominē purgat. plus tn̄ iuſto accepta necem īfert. Purgatio ip̄ius doloreꝫ mitigat lateris. aſmaticisopitulatur. his etiā putridum hn̄t ſputum medicaturEſt aūt dieta eius cretica. eiuſqꝫ potio: dāda eſt eſcis.aut cocturis admixta. Radix eius et lacrimum tantamhabet caliditatem: vt nullam habeat cōꝑatōꝫ. vn̄ ſuccꝰeiꝰ capiti ſuꝑunctus alopicias emendat. et radix eiꝰ viridis infricata idem p̄ſtat. liuores etiā detergit. Succꝰeiꝰ addito libanotide ac cera equali pōdere oīa p̄dictapoteſt facere In quolibet aūt loco poſitus debet amplius eſſe ꝙͣ duabus horis. ſꝫ an̄ et poſt loca fouēda ſūtaquis calidis. lentigines mūdat. lepras limpidat. puſtulas purgat. maxime mixto ſulphure veteres lateriſ autpulmonis dolores curat: artheticos et pōdagricos maxime iuuat. Nudis locis impoſitus ea veſtit. ſed fom̄toid facit. humores etiam de ꝓfundo violenter extrahit.ſicqꝫ dyaforeſim facit.. CXLVI. De tapſobarbaſto et trahith Platearius

Apſuſbarbaſtus idem eſt qd̓ herba luminariavel flomoſ: frigida et ficca eſt. viridis in medicina valet. ſicca nihil. virtutem habet ꝯſolidādiet cōſtringendi. Cōtra fluxum emorroidaꝝ. ex viuo decoctōis eius patiens ſuffumigatur. anoqꝫ tritum iufunditur. herba etiaꝫ ip̄a cathaplaſmatur. Ceteꝝ et ex ip̄aherba aſſellatōem ſe patiēs ſꝑ extergat. hoc ip̄m emorrōidas cōſtringit et ſanat. Cōtra fluxū ventris et ꝯtratenaſmon ex calida cauſa encatiſma fit: et fomentū exaqua decoctōis eiꝰ circa ventrē et īferiora. Dyaſcorides. Flomos quā latini barbaſton dicunt duo ſunt genera: maſculus et femina. vnum eſt albuꝫ: alteꝝ vero mgrū. feīa qͥdem habꝫ folia cauliculo ſimilia: ſed aſꝑioraet latiora. haſtā vno cubito lōgā albam et aſꝑam: floreſvirides et albos: ſemenqꝫ nigꝝ. Radix eſt ei dura ī modum pollicis groſſa: naſcitur in campis. Maſculus hꝫfolia oblōga et anguſta haſtam tenuē: ac tenue ſemen.Nigra in oībus eſt lata. et d̓r flomos nigra. Agreſtisaūt flomos habet virgas in ſe lōgas et arboroſaſ: foliaſaluie ſimilia. circa virgas habet flores auroſoſ aut mlinos. Sed folia ſunt ei circa terram aſꝑa et obrotūda.Eſt alteꝝ genus flomi qui dicitur lignitis aut triallishabens folia aſꝑa et pinguia et groſſa. qͥbus vtūtur ml̓ti in lucernis. Duaꝝ ſupͣdictaꝝ radices ſtiptice ſūt. fluxumqꝫ ventris cum vino ſtringūt. Elixatura eiꝰ bibitacōquaſſatōes ac dolores lateris ſoluit. tuſſim mitigat.dolorem dētium gargariſata cōpeſcit. flomos floremauroſum habet. capillos inficiet. folia eius in aqua cocta et cathaplaſmata duriciaſ tumores oculoꝝ ſoluūtmalignaqꝫ vulnera melle addito ad ſanitatem adducūtaceto mixto vulnera recentia ſingulariter iuuant̉. Punctōꝫ ſcorpionis mitigant. agreſtis folia cōbuſtionibuopem ferunt. et folia eius que dicitur femina cum caricis impoſita: putredinē in eis non admittunt Ex herbario. Flomos maſculus habet folia. longiora et anguſtiora femina. vtriqꝫ lanoſi tirſumqꝫ lanoſum habētlongas et groſſas in modum digiti. aqua cuꝫ ea d̓coctaet potata eos qui venenum ſumpſerint curat. qui potuſet cōtra veterem tuſſim ꝓdeſt. eademqꝫ ſi cōtineat̉ ore:dentium dolorem ſanat. folia eiꝰ trita et oculis ſuppoſita dolores ac tumores ſedant Eademqꝫ vino ac melle decocta eunuchoꝝ vulnera curat. deniqꝫ cum acetococta cōtra ſcorpionum ictus valet. et ꝯtra vulnera recentia. valet et hec herba ad licinia Actor. Eſtimohec herba corrupte dicatur tapſuſ barbatus cum ab autoribus dicatur potius barbaſton vl̓ barbaſtus a qͥbuſdam etiaꝫ verbaſcus. de quo iteꝝ ſub hoc noīe diceturinferius Plate arius. Trahit eſt herba iudaica ī ſcd̓ogradu calida et ficca viridis bona eſt in medicina. iutūaūt ſicca. virtutem hꝫ calefaciendi ac deſiccandi et depurandi virtutem quoqꝫ diureticam. Cōfert valdelieribus ad matricem et ad vrinaꝝ noſtrarum mundificatōem. Caloriſqꝫ naturalis ꝯfortationem ſipula ex farina et aqua facta. Ip̄aqꝫ herba cōtrita naturaleꝫ calorem cōfortat: et vrinam ꝓuocat. Cōtra ſtringiriam etdyſ. eadem cōtrita in vino cocta multūqꝫ valet pectini cathaplaſmata.CXLVII. Plinius libro xxij.De tribulo.Ribulus non niſi in paluſtribus naſcitur. dira res alibi. in cibis excipitur iuxta niluꝫ ſtrymonem amnes: inclinatis in vaduꝫ. folio ad effigiem vlmi pediculo longo. ac in orbe reliquo ſūt genera tria. Citercule folia alteri aculeata. hic et ſerius floret. magiſqꝫ ſepta villaꝝ obſidet. Semen eſt ei rotudiꝰin ſiliqua nigrum alteri arenaceum. Spinoſoruꝫ etiam aliud genus ononis: in ramis enim ſpiuas habꝫ ofpoſito folio rute ſimili: toto caule foliatū in modū cordeſequitur a frugibus: aratro inimicum: viuaxqꝫ p̄cipue:Aculeatarum caules aliquarum terram ſerpunt. vt