LiberDecimus
¶t ordei ſpica. ſed eius folia ſūt lōgiora. In ip̄o ſtipiteſcunt cinericūi. ſicut in epythimo. Eſt aūt ſine ſemīe acucius cum amaritudine pauca. cōpoſitꝰ ex ſubſtantia tercea frigida et ignea ſubtili. Calidꝰ eſt in pͥmo. ſiccus incecūdo. Reſoluit et ſubtiliat amaritudīe ſua. et ſyrupuſcius ſimiliter. Opilatōes aꝑit. et abſtergit. In ipſo eſtſtipticitas pauca. cōfortatqꝫ corpꝰ ac viſcera ⁊ ꝓhibetqutrefactōnem. Eius decoctō ſedat dolores neruorumac iūcturaꝝ et laterum. Eiuſqꝫ ſyrupus eſt res magismuuatiua egritudinū interius frigidarū. Ideoqꝫ oportꝫer eo vtatur aſſidue: qui debiles habet neruos ex frigiditate. Cōfert iteꝝ melācolie et epylenſie. Conturbataūt humorem colericum et eū vomere facit et ē ex his q̄caciunt ſitim. vrine cōfortat inſtrumēta et ſoluēdo meiancoliam educit et flegma ¶ Platearius. Stycadoscalida et ſicca eſt. virtutem diureticā habꝫ. vinū d̓coctōnis eius et dragaganti ſpiritualia calefacit. et ī teſtinaſtomachumqꝫ mūdificat. valet ad yliacam ⁊ ad opilatōnemi ſplenis et epatis. et cōtra ſtringiriam et diſſuriam¶ Cōſtantinus vbi ſupra. Stycādos eſt calida ⁊ ſiccain primo aperit. attenuat. īteriora mēbra ꝯfortat. pectꝰac pulmonem oīaqꝫ viſcera mūdificat. ¶ Ex ſynonimiſ4thycados ſpecies due ſūt citrinuꝫ et arabicū. Quando ſimpliciter ponitur citrinum intelligitur. Idē eſt barba iouis. Sed aliud eſt iouis barba .ſ. ſemꝑuiua ſicut dictum eſt ſupra.CXI II¶ Diaſcorides¶ De Syderiteyderitis vel heraclea habet folia praſio ſimilia.ſed et oblōga et aſpera. haſtam habꝫ quad ramduabus palmis lōgam. virgas lōgiores: ſtipticas et in guſtu ſuaues. In quibꝰ .ſ. virgis capita obrotunda. ſiue verticelli ſicut praſſiioriuntur. ⁊ in eis ſemēnigrum inuenitur. Sub petra naſcitur. folia eiꝰ trita.paracolleſin faciunt mire vulneribꝰ impoſita. Alia eſtſyderitis q̄ haſtas duobus cubitis habet lōgas et teneras. folia q̄ in ip̄is haſtis periſteridi ſimilia et diuiſa incircūitu plurimū naſcentia. ſed in viſu tenuia et longa.In cacumine vero haſte capitellū habet rotundum ⁊aſperū. in quo ſemen blete eſt ſimile. obrotundum et durum. Eſt aūt virtutis termantice ſimilis ſupͣdicte Tercium eſt genus ſyderitis qd̓ cratebras heracleon dixit.et naſcitur in pariētibus ſicut vitis. habet folia minutateneraqꝫ multa ex vna radice naſcentia. coriādro ſil̓iahuiꝰ haſte duobus ſunt palmis lōge. molles et albidiores. fenicinos habet flores. In guſtū eſt muſtillaginoſatritaqꝫ vulneribus recentibus paracoleſim facit impoſita ¶ Pliniꝰ libro. xxv. Panacem heradeon alij ſyderitem et apud nos vocant millefoliū ī cubitali ſcapo ramoſū. minutioribus ꝙͣ feniculi foliis ab imo veſtitamAlii fatentur illam quidē vulneribus vtilem. ſed veraꝫachilleam eſſe ſcapo ceruleo pedali ſine ramis ex omniꝑte ſingulis foliis eleganter veſtitam. Alii qͣdrato caule: marrubii capitibꝰ folio q̄rcus. Hac quoqꝫ neruos p̄ciſos glutinare faciūt. Aliā dicūt ſyderiten naſcentemin macerus cum teritur fedi odoris. ſed ⁊ aliā huic ſimilem candidioribus tn̄ foliis: et pinguioribus ac teneriobus cauliculis in vineis naſcentem. Aliam vero quinuꝫcubitoꝝ: exilibus ramulis. atqꝫ triangulis filiciſ foliopediculo longo. Om̄es aūt vulneribus p̄cipuas eſſe Eāvero q̄ eſt latiſſimo folio noſtri ſcopam regiam vocant.Idem in libro. xxvi. Syderitis varices adalligata minuit et ſine dolore p̄ſtat¶ CXIIII¶De ſimphato et ſimphico et ſinapiagriō¶ IſidorusImphatos grece dictus eſt. eo ꝙ tantā radicevirtutē habeat: vt fruſta carnis ī cacabo aſꝑſacoagulet ¶ Dyaſcorides. Symphicum naſcit̉in locis aſperis. habens virgaſ origano ſimiles ac tenues. capita vero ſicut thymū. virge lignoſe ſunt: et odo
rate guſtuqꝫ dulces: flegma ꝓuocāteſ. Radix eſt illi lōga et obrūfa: in modū digiti groſſa. Elixuꝫ in mulſa pulmonem purgat. reicientemqꝫ ſanguineꝫ. aut nefreticoſcum aqua medicinaliter iuuat. Radix eius cum aqͣ cōcta et bibita fluxū mulieris abſtringit. dyſentericis quoqꝫ ꝓficit. Cum oximille data ꝯquaſſatōes atqꝫ doloreslateris ſaluberrime curat. maſticata vero ſitim āputat.et aſpcredinē faucum mitigat. vulneri recenti paracoleſim facit. enteroceliacos bibita et cathaplaſmata optīecurat: et carnes ꝯcoqui facit. Aliud eſt ſymphicum qd̓piten eſt appellatum. haſtam habet aſperaꝫ. duobꝰ cubitis longam. anguloſam et abintus inanem. ī qͣ folia ſūtaſꝑa et anguſta. ſicut bugloſſos oblonga. āgulos etiaꝫhabet ip̄a haſta: in qͥbus naſcuntur folia. flores habetmelinos. et ſemen ſuꝑ haſtas ſicut flomos. haſta et frutex habent qͥddam ſimile pulueri qd̓ cum carni applicatum fuerit. pruriginem facit. Radix eſt ei nigra: q̄ cumfracta fuerit: apparꝫ alba: ⁊ muſtillaginoſa. hec trita ⁊bibita medetur emoptōicis. ꝯquaſſatōnes reficit et anitumores ſpargit. Cum yringirithe foliis cathaplaſmata facere poteſt oīa ſupͣdicta. vulneri paracoleſiꝫ efficitcarnes inciſas et in cacabos miſſaſ in ſe glutinare facit¶ Dyaſcorides. Synapiagrion vel vt dicunt latini ſcādalicū .i. pes pulli naſcitur in tumuliſ. ⁊ ſuꝑ tegulaſ. herba eſt habens folia minuta et anguſta: duobus digitislonga: in ſūmo diuiſa et pinguia. virgam ꝓfert ī medioduoꝝ palmoꝝ cum paucis ramulis: in qͥbus fert ſemencardamo ſimile latum obrotunduꝫ ac veluti ꝯquaſlatūvnde et vocatur thalaſpiuꝫ. Greci nanqꝫ thalaſſe dicūtfrangere ſiue quaſſare. florem habet album. virtus eſtei ſemini termantica. atqꝫ acra: potui datum vehem̄terpurgatōem facit ſuꝑioꝝ ac inferioꝝ. Schyaticis medetur ꝑ clyſtere adhibitum. mēſtruis imꝑat bibitum. Collectōes ī aceto bibitū rūpit abortū facit ¶ CXIIIII.¶ De ſiſeleo ¶ PlateariusIſeleos idem eſt qd̓ ſiler montanū ⁊ eſt in ſcd̓ogradu calidum et ſiccum. Semen eius medicīeꝯpetit: et ꝑ ānos tres ſeruatur. virtutem habꝫdiureticam diſſolutiuam et ꝯſumptiuam. Contra aſmaex frigida cauſa datur vinum decoctōis eius et ficuumſiccaꝝ. vel puluis eiꝰ cū ficubus ſiccis et aſſatis. Cōtraopilatōꝫ ſplenis et epatis ac renum veſice ſtringiriā etdyſſuriā datur vinum decoctōis eiꝰ. herba ip̄a in vinoet oleo cocta et pectini cathaplaſmata ſtringiriā ⁊ dyſſēteriā ſoluit. Sed et fumigatio facta ex aqua vel vino d̓coctōis eiuſdē herbe m̄ſtrua ꝓuocat. et valet ꝯtra ſtrīgiriā et dyſſenteriā ¶ Auicenna. Sꝫſeleos eſt in ſcd̓o gradu calidum et ſiccum. reſolutiuū. mundificatm̄. carmīatiuū. Similiter ſemen et radix eiꝰ ſunt ſedatiuā doloruꝫinteriorum. et liq̄facit flegmā cōgelatū. de ip̄o datur īpotu animalibus: et multiplicat eoꝝ ꝑtus. Bibitum invino ꝓhibet frigus. et in itinere nocumentum ip̄iꝰ. Cōfert doloribus dorſi: aſmati: et hanelitus difficultati: ⁊antiq̄ tuſſi: et radix eius ꝓprie. Semen quoqꝫ ip̄ius eſtin virtute ſimile. radix eius cum melle cōfecta et deglutita. pectus ab humiditatibus viſcoſis mundificat. Id̓hec herba cōfert valde ſoda. Reſoluit inflationem. Sedatqꝫ viſceꝝ dolorem. Digerit radix eius ꝓprie cibumet eſt ſtomacho bonum. Reſoluit dolorem ventris pungitiuum atqꝫ ventoſum. et facilem in omnibus animalibus efficit ꝑtum. remouet vrine difficultatem: reſoluitdolores matricis et eius p̄focatōi ꝯfert. Succꝰ aūt caulis eius ac ſemen recentia in potu cum arob ſanāt dolorem renum et ip̄oꝝ eſt penitus iuuatiuum. ¶ Cōſtantinus vbi ſupͣ. Syſeleos eſt calida et ficca in ſecundo. digeſtionem adiuuat. vrinam et m̄ſtrua ꝓuocat. matricisſuffocatōꝫ curat. ſtringiriaꝫ ex frigiditate diſſoluit. hanelituoſis et diu ex humido tuſſientibus ſubuenit. potata cum piꝑe et vino calefacit eos qͥ in itinere deficiunt.