LiberDecimus

ſicut polipodium et coloquintida. Dyaſcorides dicit ꝙin vino coctū et cathaplaſmatū pudēdis matricē mūdificat. ſtringiriaꝫ et dyſſuriā ſoluit ¶ Auicēna. Squinātum aliud ē arabicū et bōi odoriſ. aliud agriniū qd̓ ē minimū et durius et groſſius. et terreū et ſine odore. Aitdyaſcorides. ſquinantū eſt duaꝝ ſpecieꝝ: vna eſt q̄ nonhabet fructum. alia q̄ nigrum. Meliuſ eſt ex eo arabicū: rubeū: fortiorē habēs odorē. ſꝫ illud qd̓ eſt ſupra ip̄ꝫaliqͣntulū declinat ad rubedinem. Cūqꝫ finditur fit purpureū. iordicās linguā et acuitate ſua adurens eā. Inagrinio virtus eſt infrigidatiua. eius radix eſt vehemētis ſtipticitatis. et eiꝰ flos parūꝑ calefacit. In ſua natura calidū et ſiccū eſt in ſcd̓o ꝓpter ſtipticitatem eꝰ. ꝯfertflos fluxui ſanguinis vndecūqꝫ ſit. et ī eiꝰ oleo ſūt reſolutio et ꝯtracto. ſed eiꝰ radix fortior eſt et naturā ꝯſtringit. et in ip̄o ſūt lenificatio et digeſtio. Orificia venarūaꝑit. ſedatqꝫ dolores intrinſecōſ ꝓprieqꝫ in matrice: acventoſitates reſoluit. Oleū eius pruritui ꝯfert etiā aīalibus. Et ꝯfert calidis apoſtematibꝰ eiꝰ decoctō. valetetiā duriciis intrinſecis ⁊ apoſtematibꝰ frigidis ⁊ vlceribus. Cōfert etiā lacertis et ſpaſmo. bibitu cū piꝑe etlaſſitudīeꝫ remouet. Caput aut grauat ꝓprie agriniuꝫSed minutū eiꝰ facit ſoda. Groſlioris ſemē dormire facit et ſtupefacit. Deniqꝫ totū ip̄iꝰ carnē rubeā inter gīgiuas ꝯfortat: et humiditatē eaꝝ deficcat. Eiuſqꝫ floscaput purgat. Cōfert dolori pulmonis. eiuſqꝫ flos ſputo ſāguinis ⁊ ſedat dolores ſtomachi. ⁊ ꝯfert apoſte matibus eiꝰ et eꝑatis. Radix eiꝰ ꝯfortat ſtomachū et facitappetitū. ſedatqꝫ nauſeā. Item frangit lapidē. ſtrīgitqꝫnaturā. ꝓprie agriniū abſcindit vtrūqꝫ. ſāguinis matricis fluxū: ꝓprieqꝫ flos. et cōfert doloribus renū ⁊ fluxuiſanguīs eoꝝ. Cūqꝫ bibitur ex eius radice̓ cū piꝑe ꝯfertydropiſi. eiuſqꝫ flos cōfert apoſte matibus ani. Specieſeius groſſa cū ex eiꝰ foliis recētibus q̄ ſunt iuxta radicēfit emplaſtrum. eſt iuuatiua morſure venenoſorum.Cōſtantinus vbi ſupra. Squinantum eſt in tercio calidum et ſiccū. ſtomachū ꝯfortat. vrinā ꝓuocat. ep̄ar ⁊ renes. matricemqꝫ mūdificat. apoſtema in epate vel ī orevenaꝝ exiſtens diſſoluit. lapidem frāgit. ſanguīs fluxūſtrīgit. dolorem epatis ac renum curat Stomachum radix eius cōfortat ⁊ appetitum corroborat. eꝰ apozīa valet ydropicis.CXXXIX.¶ De Staphiſagria ¶ Iſidorus.Taphiſagrīa eſt herba q̄ habet folia qͣſi vitiſ ⁊caules rectos emittit. ſemen habēs in folliculisviride ac trigonium in modū ciceris. aſpuꝫ fuſcum. intus album et amaꝝ. Naſcitur ī locis humidis.¶ Dyaſcorides. Staphilagria quā latini pediculariam vocāt. naſcitur in locis vmbroſis. habens folia vitiagreſti ſimilia. diuiſa et ſciſſa tanꝙͣ malua agreſtis. haſtas habens longas: erectas et nigras. Semen eſt ei ſimile yſaci et flores. Qd̓ ſemen in viridioribꝰ folliculis ēobtectum. Quādo teritur eſt nigꝝ. ſed interius albumguſtum inſcido. et acri et calido. Grana eiꝰ. xv. acceptacū mulſa vomitibus excludūt pingue flegmā. veꝝ hi qͥacceꝑint mulſam aſſidue bibant et deābulēt: qm̄ effocationes citiꝰ p̄ſtant: et gulam exaſperant. Trita ⁊ bibitapediculos interficiūt. ſcabiem et prurigines tollūt. Cūaceto elixa et ore retenta facere pn̄t oīa ſupͣdicta. Reūaginginis abſtinent: tumores faucū ſpargūt. Miſcēturet malagmatibus calidis. Semen tritum et oleo rixtūnecare lendines ac pediculos eſt manifeſtū. Cōuenienſquoqꝫ ꝓbatur in apoflegmatiſmo faciendo. vl̓ aſperitatibus effectis quas greci ſtigmata vocant: ob recorꝑationem faciendam ¶ Auicenna. Staphiſ agria eſt vuapaſſa mōtana. Cuiꝰ granum eſt ſicut cicer nigrum. Intercio gradu eſt calida et ficca et eſt aduſtiua: corroſiuaacuta: acris. Interficit pediculos ⁊ ꝓprie cum arſenicoet ꝯfert alopicie antique linita. Eadem cum arſenico vl̓

ſola ponitur ſuꝑ ſcabiem et excoriatōem et maſticaturad extrahendum ex cerebro flegma et humiditatem exea quoqꝫ in aceto cocta colluitur os ad dentiuꝫ dolorēet gingiue humiditatem. Preterea ſanat alcola cū melle et bibūtur ex ea. xv. grana cuꝫ mellicrate. facitqꝫ chimum viſcoſum vomere. In eiꝰ tn̄ bibitōe tumor eſt qm̄ip̄a veſicam vlcerat. ¶ Conſtātinus vbi ſupͣ. Staphiſagrīa in tercio gradu eſt calida et ficca. habꝫ acumē quocum maſtice vel olibano maſticato multum a flegmatecaput purgat. linguamqꝫ ꝓpter flegmā aggrauatā alleuiat. Gargariſata quoqꝫ caput de groſſo et viſcoſo flegmate mūdat. cum aceto cocta dolorem dentium ac gingiuaꝝ putredinem curat. Sternutatio de illa ⁊ vigellavtriſqꝫ in aceto coctis iuuat in opilatōe venaꝝ vctericos. mixta vero cum auripigmento et oleo valet cōtraſcabiem ac pediculos.CXL.¶ De ſtrigno vel ſolatro ¶ IſidorusTrignos latine ſalutariſ herba dr̄. eo ꝙ dolorēcapitis et ſtomachi incendium mitigat. Eſt eīfrigida et retinens vnde et ſuccꝰ eiꝰ igneꝫ ſacꝝcurat. Folia eius trita cum vino potata. ſemīs lapſū cōſtrīgūt. Eadē ⁊ vuā lupina d̓r eo ꝙ ſemē eꝰ vue ſil̓e ſit.Plate ariꝰ. Strignū idē ē ꝙ ſolatꝝ vel morella d̓ qͣ .ſ. iādictū ē sͣ ¶ Ex herbario. Strignos q̄ et vua lupina dicta eſt: frigidē virtutis eſt. folia eꝰ ſunt ocimi ſimilia: niſi ꝙ maiora. Caulem vero cum creuerit ad terram d̓clinat. Semen habet inter folia ꝑ totos ramos interuall̓modicis ordinatum folliculis. qui ſimiles ſunt veſicis.In qͥbus ſunt bacce rubee. lenes rotūde multe ac minute. frigidaꝫ vim hn̄t. huiuſqꝫ folia ꝓ cathaplaſmate impoſita ignem ſacꝝ ſedant. Liuores abſtergit. dolorē capitis et ardorem ſtomachi cum oleo trita diſſoluit. Dolores auriū ſanat. fluxum matricis cohibet. laborē quoqꝫ partus ſubleuat. ad tumorem corꝑis et ad dentiū dolorem valet. ad ſanguīs quoqꝫ fluxum de naribus reſtrigendum. ſi quis eius ſucco lana intincta ſibi nares obſtruet ¶ Actor. Eſt etiam ſpecies quedā ſolatri q̄ ꝯmeditur. videlicet ortulana de qua inter ceteras ortulanaſdicetur inferius.cXII¶ De ſticādo¶ IſidorusTycas alias ſtoeca in īſulis ſtycadibus. aliasſtoecadibus naſcitur. vnde et nuncupaturDyaſcorides. Stycados a ſtycadibus d̓r. vndeet nomen accepit. Eſt autem herba tenuis ſemē habenſminutum: cum foliis thymo ſimilibus. et oblongis guſtu acrior et ſubamara. Eius elixatura cauſas mitigatthoracis. et vtiliter miſcetur antidotis. habetqꝫ viresacriter relaxantes cum odore graui. ⁊ menſtrua ꝓuocatet eſt humilis: ac ꝑ terram repens cum foliis et ramisorigano ſimilibus: albidioribus tn̄. ſanſuci odorem fingentibuſ. Due ſunt eius ſpecies. vna eſt vſualis que īcampis ſaxoſis creſcit et lapidoſis. Alia vero agreſtisq̄ zoyr appellatur. q̄ nō ſolum ſerpit: ſed extante poſition erigitur. Cum ramulis bipalmis et horrentibꝰ. cūfoliis ꝑuulis rute fimilibus: ſed anguſtis et longioribꝰhaſtam habet ſarmento ſimulantem. florem et odoremin omnibus virgis cōſtitutuꝫ. et in ſummitate purpureum. linguam remordentem. et guſtū inſcidum. Radixeiꝰ eſt īutilis. Eſt autem vehementior ⁊ calidior que eſtſuauis: q̄ ideo nomen accepit herpillum: qd̓ greci herpete repere dicunt. Nam frutex huiꝰ plurimum fructificado cōſtrictiuam habet virtutem ſiue radarguentē. Meſtruis imꝑat. vrinam ꝓuocat. tortionem et cōqͣſſatōemſanat. Tumorem eꝑatis cōpeſcit. morſibus venenatisoccurrit. Bibitum et impoſitum id facit. doloremqꝫ capitis cum aceto coctum ⁊ oleo roſaꝝ additum cōpeſcitmaximeqꝫ bibitum ꝓdeſt litargicis ac freneticis. Naūſeam ꝓuocat. ⁊ cum aceto ſumptus medet̉ emoptōicis¶ Auicenna. St yeādos eſt planta ſpicā habens: ſicut