Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimus

vino bibitum. tortionibus et ſulutionibus maximuꝫaſtat efiectum. Idem nauſeantibꝰ opitulatur. folia eiuſcathaplalmis adhibita capitiſ dolorem mitigāt frōti īpolita. Dyaſcorides. Notum eſt ſyſimbriuꝫ quod ēnatura calidū in ſecūdo. et ſiccum in ip̄o. putrefactionihua reſiſtit. pediculos interficit Cōfert apoſtematibustricidis. ac flegmoni duriciei vehemētis decoctuꝫ cumaceto. mixtūqꝫ cuꝫ oleo roſeo. cōfert obliuioni ac ſenſucōiuixtioni et litargie. quādo linitur caput ex eo. Concert etiā ſingultui bibitū vino. ad ſoda quoqꝫ fit empiaſtrum ex foliis ſilueſtris. Cōfert tamen vermibusaſcaridibus. et extrahit fetum mortuuꝫ. ꝓuocat vrinamroprieqꝫ petroſum. Quod aūt eſt ſilueſtre vino bihitum. ꝓhibet diſtillatōeꝫ vrine et lapidem exhit. actris dolori pungitiuo ſubuenit. Cōfert iterū pūcturis. Actor. Quia ſyſimbrium ab autoribus ſoluꝫ dicitur m̄taſtruum. ſed etiaꝫ menta videlicꝫ domeſtica.ipſo etiā inter ortulanas herbas ſub hoc eodem nomīe QXXXVIdicetur infra. De ſpartania et ſparto Plinius li. xxvPartania vocatur herba quedam vtiliſſimaMagna eius cōmēdatō. habentes illā ī orefamem fitimqꝫ ſentiunt UIdem et alia p̄ſtathippice dicta: eo in equis etiam eundēm effectū habeat. Tradūtqꝫ ſcytas his duabꝰ herbis .ſ. ſcythia ſpartauia etiam in duodenos dies durare in fame ſitiqꝫIſidorꝰ Spartus eſt frutex virgoſus ſine foliis ab aſperitate ſic vocatus. volumina nāqꝫ funiū. ex illo fiunt aſpera ſunt. Plinius libro. xix. Sparti vſꝰ poſtmulta ſecula ceptꝰ eſt. nec āte penoꝝ arma primū hācherbā hiſpanie intulerūt. hec ſpōte naſcēs et non q̄atſeri. Iuncuſqꝫ ꝓprie aridi ſoli vni terre inicio dato.id malū telluris eſt. nec ibi aliud ſeri vel naſci poteſt Inaffrica exiguū naſcitur et inutile. cartaginēſis portio citerioris hyſpanie: nec tota hec ſed qͣtenus parit. mōtesquoqꝫ ſparto oꝑit. hinc ſtrata ruſticis eoꝝ: hinc igneſfaceſqꝫ: hinc calciamina veſtiſqꝫ paſtoꝝ. Aīalibuſ ē noxiū: p̄ter ꝙͣ cacuminū teneritate. ad reliquos vſus euellitur laborioſe. Ocreatis cruribus manibuſqꝫ tectiſqꝫmanicis. ꝯuolutū oſſeis ligneiſue conamētis. Nūc iamin hyemē vix: facillime tn̄ ab ydibus maiis in iunias ēei maturitatis tꝑus. tūc facillime venit ī vſus. Ęuulſus faſcibus in aceruo adunatū biduo vel triduo reſolu: in ſole ſpargitur et ſiccatur. ac rurſus in faſcibꝰ ſubtecta reportatur. poſtmodū aque marīa optime maceratur. dulci ſi marina deſit. Siccatūqꝫ ſole iteꝝ rigaturDeinqꝫ tunditur vt fiat vtile. in aquis p̄cipue mariqꝫ īuictū. In vſu eſt oībus terris. Nauiū armamentis edificatōnum machinis. Alijſqꝫ vite deſideriis. ad hosom̄es vſus ſufficiāt minus. xxx. paſſuū in latitudinema litore carthaginis noue. minuſqꝫ eſſe reꝑiūtur in lōgtudine. Iunco grecos ad funes vſos nomini credamuſprimo herbā ea appellāt. poſtea palmaꝝ foliis phylliraqꝫ manifeſtum eſt. Et inde trāſlatū a penis ſparti vſuꝫꝑqͣſimile eſt veri. Theophraſtus autor eſt bulbi genuscirca ripaſ amniū naſcens: cuiꝰ inter ſūmū cortice: eamqꝫ ꝑtem qua veſcuntur eſſe laneaꝫ natura ex qua mapalia veſteſqꝫ quondā ꝯficiebantur Sꝫ neqꝫ regionem inqua id fiat: neqꝫ quidpiā diligētius: p̄terꝙͣ eriopheron.id appellari in exēplaribus que equidem inuenerim tra CXXXVII De ſquilla IſidorusQuilla vel ſcilla d̓r eo nocēs ſit de qua gētiliIum ſuꝑſticio dicit: qd̓ ſi ad limen ſuſpendatur ītegra. fugat oīa mala. Pliniꝰ libro. xx. Scilla candidiſſima fuerit vtiliſſima erit. huic aridiſ tunicis direptis: qd̓ reliquum e vino eſt ꝯſutum ſuſpēditurlino modicis interuallis. Poſtea arida fruſta in cadumaceti aſperrimi pendentia īmergūtur. ita ne vlla ꝑte

vas ꝯtingāt. hoc fit an̄ ſolſticiū. diebus. xlviii. Gypſoinde oblitꝰ cadꝰ: ponitur ſub tegulis totiꝰ diei accipientibus ſolem poſt eum numeꝝ dieꝝ tollitur vas. Scyllaeximitur. Acetum trāſfunditur. hoc clariorem aciē oculoꝝ reddit. Salutare eſt etiaꝫ ſtomachi. laterūqꝫ doloribus modice ſumptum. Sed tāta vis eius eſt vt extincteanime momento aliquo ſpeciem p̄beat auidius hauſtuꝫꝓdeſt gingiuis ac dentibꝰ māducata. tineas et reliquaventris animalia pellit ex aceto et melle ſumpta. līguequoqꝫ recens ſubiecta p̄ſtat. ne ydropicus ſitim ſentiatp̄parata et ꝯciſa in aceto coqͥtur: ac ſerpentium ictibusīponitur. Toſta quoqꝫ purgat̉: mediū eꝰ iteꝝ ī aqͣ coqͦtur. vſus ita cocte. valet ad ydropicos vrinamqꝫ ciēdaꝫin potu tribus obolis aceto ac melle. Item ad ſpleneticos et ſtomaticos: ſi ſentiat vlcus: quibus īnatet cibus ad tormina regioſqꝫ morbos. tuſſim veterem ſuſpirio. diſcutit et ex foliis ſtrumas: furfures capitis. etvlcera manantia ex oleo cocta et illita. Rimas pedumſanat in oleo cocta et reſina mixta. Semen eiꝰ lūborumdolori ex melle īponitur Pictagoras ſcillam tradit ſuſpenſam in limine ianue maloꝝ medicamētoꝝ introitūpellere. ceteꝝ ex aceto et ſulphure medeturꝭ vulneribusī facie. ſe vero tritus neruoꝝ ꝓdeſt ꝯtractionibuſ. Exvino porrigines. Canum vero morſibꝰ et vt erāſiſtrateplacet cum pice. Idemqꝫ ſanguinem tradit ſiſtere. illitūcum melle. Idem in libro. xxi. Notabilis eſt naturaſcille crociqꝫ. Que cum oīs herba folium primuꝫ emittat et mox in caulem rotundentur. In his caulis priorꝙͣ folium intelligitur. Et in croco qͥdem flos impelliturcaule. In ſcilla vero caulis exit. deinde flos ex eo emergit. Eademqꝫ ter floret. tria tꝑa ſationum oſtendens. Dyaſcorides. Scille virtus eſt calida. et maxime cauſtica. aſſa multis eſt vtilis. cum oleo et reſina morſibusvenenatis occurrit. cum ſale aſſo et aceto cocto: ventrēmollit. vrinam ꝓuocat. ydropicis ſtomachis ꝓdeſt. in digeſtiuis et yctericis. tortionibꝰ ac tuſſientibꝰ aſmaticiſet anaforeticis. ſed cauendum ne vulneratis intraneisdetur. Integra in limine ſuſpenſa arcet maleficia. piſtata fortiter inuncto ſuꝑ apoſtemata ponitur illa: vt aliaꝫcarnem non tāgat: cito rumpuntur Auicenna. Squiſla eſt cepe muris ſic dicta. qꝛ murem interficit. habꝫ folia lilii ſimilia. oleum ad nigredinem declinās. Eſt autēcalida et ſicca ī ſecundo pūgitiua. acuta: fortis inciſiuaet in ip̄o eſt viſcoſitas: aduſtiua melle confecta ſuꝑalopiciam et impetiginem īponitur. Eiꝰ acetū exaſꝑatguttur: et carnem illiꝰ īdurat. aſmati ꝓdeſt et ātique tuſſi. Platearius. Squilla eſt in ſecundo gradu calida ficcā: alio nomine appellatur cepa murina: ſola reperitur eſt mortifera. virtutem habet diſſoluendi: incendendi ac vrinam purgandi. valet ad digeſtionē materie tam in quotidianis in quartanis. ꝯtra opilatōemquoqꝫ ſplenis et epatis: ac dolorem yliacum et arteticāvt ait yſaac in dietis. Cōſtantinus vbi ſupͣ. Squillain ſcd̓o gradu eſt calida et ficca inciditqꝫ humorem. ꝓinde vomitum et egeſtionem ꝓuocat. pectus ac pulmonēde groſſis humoribꝰ et viſcoſis mundificat. Ideoqꝫ valet haneſituoſis. ydropicis et etiam ex epatis opilatōeꝓpter humores groſſos ac viſcoſos. patientibus vctericis. Cathaplaſmata cum ramno et oleo. fiſſuras peduꝫſanat cum vino cocta et cathaplaſmata morſuſ ẜpentiscurat. Caueamus autem ſquillam naſcitur in cāpisſola ula eſt mortifera.. CXXXVIII. De ſquinantoPlateariusQuinantū dr̄ palea cameloꝝ. qm̄ eo cameli nutriuntur Eſt antem in tercio gradu calida ſicca. In affrica arabia reꝑitur. ānos. x. ẜuat̉Eligendum eſt ꝙͣtū albius inueniri poteſt ac molle. Siautem qd̓dam duꝝ et qͣſi ligneum circa ſtipitem repit̉:abiiciatur. virtutem principaliter purgādi flegma: