LiberDecimus
dolorem ex calida cauſa in prīcipio valet ip̄a herba trita et ſuppoſita. Cōtra apoſtemata calida valꝫ ad materiei reꝑcuſſiōꝫ. licet poſtmodū obſit cōſtipādo materiaꝫCōtra ignis vel aque vſturas. fit vnguentum ex ſuccoeiꝰ et oleo roſeo ac cera. Cōtra fluxū ſanguīs ē naribuſqd̓ fit ex ebullitōe ſāguinis in epate ac venis in iuuenibus. et in eſtate. plagella in ſuccō eiꝰ ac aquā roſarum ītingitur ac frōti ac timporibus et gutturi ſuꝑponitur.¶ Actor. Eſt aūt ſemꝑuiua ſpecies minor acidule. vnd̓macer ſic deſcribit ꝓprietates vtriuſqꝫ. ¶ Macer. Dcimus acidulā quā grecꝰ dicit ayrizon. Sic dici credūtſapor illi qd̓ ſit aceti. Creſcit arenoſis in pratis: et ſecuſamnes. Hāc auide qͥdam comedūt in tꝑe veris. Exptiqꝫ ferūt ſibi ꝙ faſtidia tollat. Uirtuſ eſt illi ficcās. ⁊ frigida valde. Tercius a medicis datus eſt gradus. huicī vtroqꝫ hāc fugit appoſitā: ſacer ignis et herpeta mordax. Et tumor ex oculis trite cathaplaſmate cedit. Uſcera que ſerpūt. cohibet cōbuſtaqꝫ curat Et multū calide dicūt ꝓdeſſe podagre. Si fuerit foliis illius oꝑta virētis. Aut cathaplaſmetur mixta cōtrita polēta. Eiuscum roſeo: ſuccꝰ ꝑmixtus oliuo. Dicitur ātiquo capitiſꝓdeſſe dolori. Qui dolor et līgua dictꝰ cephelarica greca. Omne genus. fluxus ventris reſtringere mire. Cuꝫvino potata ſolet et in aqua frequēter. Hecqꝫ modo nimiū manātia mēſtrua ſiſtit. Uel ſi matrici tritā virideꝫſuꝑaddas. Sic quoqꝫ lūbricos pellit potata rotundos.Taliter ī cūctis ꝓdeſt potata venenis. Exhilarat ſuccꝰillius viſus inunctos. Uffirmāt iſtam qui ſecum geſẜitherbā. Ꝙ nō appetat hūc letali ſcorpius ictu. Auribꝰexp̄ſſus ſuccus ſi funditur eꝰ. Adiuuat auditꝰ mire pellitqꝫ dolorem. Altera vero minor ſpecies eſt iſtiꝰ herbeQuā ſemꝑuiuā dicūt: qm̄ viret oī Temꝑe. barba iouisvulgari modo vocatur. Eſſe refert ſimilem p̄dicte plinius iſtā. Nec minꝰ hāc p̄dictis poſſe iuuare¶ QXXXIII.¶ De ſene ac ſenecōne ¶ PlateariusEne eſt herba calida et ficca. que ī trāſmariniſpartibus naſcitur. maxīe circa babiloniaꝫ ⁊ inarabia. vel in cōfinio babilonie et arabie. foliatātūmodo ꝯpetūt vſui medicine ꝑ ānoſ. x. ſeruatur. ⁊ virtutem habꝫ diſſoluēdi. attrahēdi et purgādi flegma. pͥncipaliter melācoliā. Sed cū ꝑ ſe datur pͥncipaliter in decoctōe pōi debet in qͣntitate vniꝰ. 3. Cū aūt cū alijs ī qͣntitate medie vel tercie ꝑtis. Cōtra melancolicas paſſiones. epylenſiā. qͣrtanā. emorroides. cōtra vitiū ſpleniset epatis et ſyncopin. at ſyrupꝰ fit ex aqua decoctōis eꝰcū zuccaro. et valet ꝯmuniter ad hoc maxīe cōtra melācoliā et ſyncopin et epylenſiam. Ad idē quoqꝫ valꝫ ſirupus ex ſucco feniculi ac ſene cū zuccaro. et maxīe cōtravicium ſplenis. ¶ Iſidorus. Senecion d̓r. eo ꝙ vere pͥmo ſeneſcat. vnde et eam latini ſenecionem vocāt greciorigonon̄. Naſcitur ꝑ maceriaſ ¶ Dyaſcorides. Senecion naſcitur ī tectis et in petris et habet folia viridiaet denſa tyrſum ſubrufū. et ī eiꝰ ſūmitate capitella ī modū viticelle. vires habet ſtrīgentes: eadēqꝫ faciētes q̄ ⁊plat ago. Cū aceto cathaplaſmata valet ad neruoꝝ īciſiones. cū viuo aūt dulci teſticuloꝝ īflamatōeꝫ tollit. folia eī eiꝰ frigida ſūt ¶ Ex herbario. Senecia tuſa cumaxungia et īpoſita vulnera ſanat etiā recētia. Stomachi quoqꝫ et pedū: lūboꝝ: et coxaꝝ: atqꝫ neruorum dolorem tollit: ad pōdagrā etiā tuſa ⁊ impoſita eqꝫ pedibꝰꝓficit ¶ Actor. Senecio d̓r et carduus benedictꝰ. ſicutin ſinonimis legitur. Aliud eſt ſenacio. videlicet naſturcium aquaticū. de quo īferius dicetur. ¶ Macer. Origeon greci nos ſenecio vocitamus. Ꝙ ſimilis canis videatur flore capillis. Naſcitur in muris. ī ortis. et tegulatis. Illius herbe vis frigida d̓r eſſe. In medicinali radix nō ponitur vſu. Flores cū foliis tudens infūdito viui. Permodicū dulcis et ſic tepefacta tumori Hec ſimr
apponas ani vel teſticuloꝝ. Addito thuſ iſtis neruol ⁊vulnera queuis. Curabis facile poſito cathaplaſmatetali. Hec eadē trita facient eius capitella. Potari ꝓhibent qꝛ ſuffocare bibentem Quidā cōfirmat. at contrapliniꝰ auctor. Ictericis quoſdam potū donaſſe ſalubrēCum vino dicit taliqꝫ modo medicari. Morbis veſiceplures ait ille ꝓbaſſe. Et cordis viciis illam iecoriſqꝫ dͥdiſſe. Corminibꝰ quoqꝫ cū paſſo minuiſſeqꝫ potu. Hecvarios morbos p̄cordia quos patiuntur Et viridis facit hec ſi tincta voretur aceto. Trita ſolꝫ duras hec cūſale ſpargere ſtrumas. Hāc circūſcriptā ſi quis fodiatſine ferro. Et tāgat dētem vicibus tribus inde dolentēvnaquaqꝫ ſpuens vice. poſtqꝫ reponat eodem. Quo fuit orta loco: ſic rurſum iuuat vt herba. Plinius vt dicitnō āpliꝰ ille dolebit..CXXXIIII.¶ Plinius libro xxij.¶ De ſilphioIlphion ex ſyria venit deterius parthico: ſꝫ medico melius cuius eſt vſus in medicina. Nā adlyenes ꝓdeſt radix eiꝰ. arteriis etiā exaſperatiſet collectōibus ſanguinis illinitur. Sed et in cibis ꝯcoqͥtur egre īflamātibus. Inflatōes facit et ructuſ vrinequoqꝫ noxia. Suggillatis cū vino et oleo ē a miciſſimaet ſtrumis cum cera. ſediſ quoqꝫ verruce cadūt eiꝰ ſuffitu crebriore. folia eius ad purgadas matrices ac pellendos partus emortuos in albo et odorato vino decoquūtur: vt acetabili m̄ſura bibatur ¶ Dyaſcorides. ſilphiiradix nota eſt oībus cuiꝰ lacrimus laſer nominatur aures acriter calefaciēs. ac velicā ledēs. ſed ventrem purgans. hec herba fortiter calefacit. virtus eiꝰ omnino inflamatiua eſt: et ꝓpter hoc indigeſtiua eſt. Radix eiꝰ cocta cum aqua et modico melle potata: iuuat ad difficultatem vrine. ſuccuſ eiꝰ cū lacte reſolutꝰ emigraneam curat in aurem miſſus. Extrinſecus aūt poſitꝰ oꝑatur amplius. Naſcitur in ſyria et armenia et libia. huiꝰ virgaſpleten vocata eſt ferule ſimilis. foliaqꝫ habꝫ aꝑio ſimilia et ſemen latum. virtus radicis eiꝰ termantica et xerantica. et ſtomachum inflat. et ructuatōem ꝓuocat Indigeſtibilis ac veſice cōtraria eſt accepta. cerotis auteꝫmixta: puſtulas ſpargit īpoſita. oleo addito liuores corporis limpidat. oleo cyprino vel yrino mixta ſchyaticishumorem frigidum errantem ſiccat. In aceto cocta: etcathaplaſmata cauſas āni ꝯpeſcit. bibita veneniſ occurrit. Eſt etiam euſtomacha mixta ſeminibuſ. et oxigarisnobilibus addito ſale comeſta. virga eius diuiſa ē. lacrimumqꝫ qd̓ ex ſe dimiſit colligi neceſſarium eſtCXXXV¶ De ſiſimbrio ¶ Ex ſinonimis.Iſimbrium idem eſt qd̓ metaſtꝝ: de quo .ſ. meuItaſtro iam ſuꝑius dictum eſt ſub nomine iſto.¶ Plinius libro. xx. Syſimbriuꝫ ſilueſtre a qͥbuſdam tymbreū eſt appellatum. pedali nō amplius altitudine. Qd̓ autē in rignis naſcitur eſt naſturcio ſil̓e.vtrūqꝫ aduerſus aculeata efficax eſt animalia. vt ſuntſcabrones et ſimilia. Qd̓ in ſicco oritur odoratum eſt etcoronis inſeritur. anguſtius folium habens. ſꝫ ad dolorem capitis et epyforas valenſ. Alii panē addunt: Aliiꝑ ſe decoquunt in vino. Sanat et epimyctidas et viciacutis ī facie mulieꝝ. ītra qͣrtā dieꝫ noctibꝰ īpoſitum: diebuſqꝫ detractum. vomitōes ſīgultus. tormina. ſtomachi diſſolutōes cohibet. ſiue cibo ſūptuꝫ. ſiue ſucco potatum. Nō eſt aūt grauidis edendum niſi mortuo ꝯceptūqͥppe illum eicit etiā īpoſituꝫ. Mouet vrinam cum viopotum ſilueſtre et calculos. Quos vigilare opus ſit excitat: capiti cum aceto infuſum. ¶ Plate arius. Syſibrium qd̓ alij herpillum vocant. agreſti maius eſt. Naſcitin locis cultis et aquoſis et eſt ydiaſmo ſimile. Sed eoeſt odoratius et foliis latioribꝰ que multi in coronaſ cōponunt. virtus eius termantica exiſtit. ſtringiriiſ mēdetur. et calculos frangit. hoc maxime facit ſemen eiꝰ cuꝫ